KWALIFIKACJA ROL4 - TEST WIEDZY NR 7

PYTANIE NR 36.
Wykonujesz kalibrację opryskiwacza. Jak często powinno się to robić?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kalibracja opryskiwacza to sezonowe ustawienie parametrów (m.in. prędkości jazdy, ciśnienia i wydatku dysz), aby uzyskać prawidłową dawkę cieczy roboczej na hektar. Wymagane minimum to co najmniej raz w roku, zwykle przed rozpoczęciem sezonu zabiegów, niezależnie od odrębnej atestacji sprzętu.

Pełne wyjaśnienie:

Kalibracja opryskiwacza polega na takim dobraniu i sprawdzeniu ustawień, aby na polu została podana właściwa dawka cieczy roboczej (l/ha). W praktyce obejmuje m.in. pomiar rzeczywistej prędkości jazdy, kontrolę wydatku rozpylaczy (dysz), dobór ciśnienia oraz ocenę równomierności wypływu. To czynność użytkownika (rolnika) i jest elementem prawidłowej organizacji zabiegów ochrony roślin.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: "Co najmniej raz w roku"?
Minimalna wymagana częstotliwość kalibracji to wykonanie jej przynajmniej raz w roku, najczęściej przed sezonem wegetacyjnym. Pozwala to uwzględnić zużycie dysz, zmiany ustawień, postój sprzętu i różnice w warunkach pracy. Dzięki temu dawka środka nie jest ani zbyt mała (spadek skuteczności), ani zbyt duża (koszty i ryzyko dla środowiska).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Przed każdym użyciem" – to może być zalecenie praktyczne w wielu gospodarstwach (zwłaszcza po zmianach ustawień), ale pytanie dotyczy tego, jak często powinno się wykonywać kalibrację w sensie minimalnego wymogu. Minimum nie jest "przed każdym użyciem".
  • "Co najmniej raz na dwa lata" – zbyt rzadko; w ciągu dwóch lat mogą zmienić się parametry pracy opryskiwacza (zużycie rozpylaczy, wahania ciśnienia, zmiana prędkości), co zwiększa ryzyko błędnej dawki.
  • "Tylko po zakupie nowego opryskiwacza" – to typowe nieporozumienie. Nawet nowy sprzęt wymaga ustawienia pod konkretne warunki pracy, a później regularnej kontroli, bo parametry zmieniają się w czasie eksploatacji.

Warto też pamiętać o częstym błędzie: myleniu kalibracji z okresowym badaniem technicznym (atestacją), które jest odrębną procedurą wykonywaną w innym trybie i z inną częstotliwością. Na potrzeby egzaminu rozróżnij: kalibracja = ustawienia dawki, badanie techniczne = ocena sprawności sprzętu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kalibracja opryskiwacza to ustawienie i sprawdzenie parametrów pracy (np. prędkości jazdy, ciśnienia, wydatku dysz), aby uzyskać zadaną dawkę cieczy roboczej na hektar. Robi się ją, żeby zabieg był skuteczny, ograniczyć straty środka i zmniejszyć ryzyko negatywnego wpływu na środowisko.
Wymagane minimum to wykonanie kalibracji co najmniej raz w roku, zwykle przed sezonem zabiegów. Dodatkowo w praktyce zaleca się ponowną kalibrację po dłuższym postoju lub zmianach w sprzęcie (np. wymiana rozpylaczy, zmiana ciśnienia), bo to wpływa na dawkę l/ha.
W trakcie eksploatacji zmieniają się parametry opryskiwacza: zużywają się dysze, pojawiają się różnice w wypływie, zmienia się prędkość robocza i ustawienia ciśnienia. Po dwóch latach ryzyko podania niewłaściwej dawki znacząco rośnie, co obniża skuteczność i podnosi koszty zabiegu.
Kalibracja to czynność użytkownika: ustawiasz dawkę cieczy roboczej i sprawdzasz wydatek rozpylaczy przy danej prędkości i ciśnieniu. Atestacja/badanie techniczne to okresowa kontrola sprawności sprzętu wykonywana przez uprawniony podmiot. To dwa różne obowiązki i nie należy ich mylić.
Nie jako minimalny wymóg. Przed każdym użyciem warto wykonać kontrolę bieżącą (np. sprawdzenie filtrów, szczelności, stanu dysz), ale pełna kalibracja jest wymagana co najmniej raz w roku. W praktyce powtarza się ją, gdy zmienia się coś, co wpływa na dawkę, np. dysze lub ciśnienie.
Największy wpływ mają: prędkość jazdy, ciśnienie robocze, typ i stan dysz/rozpylaczy oraz ich równomierność wypływu. Zużyte dysze mogą podawać większy wydatek, co zwiększa dawkę na ha. Dlatego kontrola dysz i ciśnienia jest kluczowa dla poprawnej kalibracji.
W praktyce wyznacza się odcinek kontrolny (np. 100 m), wykonuje przejazd z typową prędkością roboczą i mierzy czas. Na tej podstawie oblicza się prędkość, a następnie dobiera się wydatek dysz i ciśnienie tak, aby uzyskać planowaną dawkę l/ha. Ważne są warunki podobne do zabiegu.
Po wymianie rozpylaczy (dysz) lub zmianie ciśnienia należy ponownie sprawdzić ustawienia, bo zmienia się wydatek cieczy i dawka na hektar. To typowa sytuacja, w której praktyka rolnicza zaleca ponowną kalibrację lub co najmniej kontrolę wydatku i równomierności wypływu, aby uniknąć błędnej dawki.
Zapisy w ewidencji zabiegów ułatwiają kontrolę poprawności stosowania środków ochrony roślin i pozwalają odtworzyć parametry wykonania zabiegu. W praktyce pomagają też analizować skuteczność i koszty. Na egzaminie często sprawdza się świadomość, że kalibracja to element organizacji zabiegów i dokumentacji.
Brak kalibracji może spowodować podanie zbyt małej dawki (nieskuteczność, ryzyko odporności) albo zbyt dużej dawki (straty finansowe, większe ryzyko pozostałości i obciążenia środowiska). Częste są też nierównomierne pokrycie i znoszenie cieczy roboczej, gdy dysze są zużyte lub źle dobrane.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kalibracja opryskiwacza to sezonowe ustawienie parametrów (m.in. prędkości jazdy, ciśnienia i wydatku dysz), aby uzyskać prawidłową dawkę cieczy roboczej na hektar.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin, Dz.U. 2019 poz. 1900 (tekst jednolity dostępny w ISAP)
  • Dyrektywa 2009/128/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów (EUR-Lex)

Materiały:

  • Instrukcja obsługi (DTR) konkretnego modelu opryskiwacza
  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin dotyczące przygotowania cieczy roboczej i doboru rozpylaczy
  • Poradniki producentów rozpylaczy (tabele wydatków dysz vs ciśnienie) używane w praktyce gospodarstw

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego