KWALIFIKACJA TWO7 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 6.
Wykorzystując metodę trójkąta drogowego, przy biernym uwzględnianiu prądu w zliczeniu graficznym drogi statku na mapie, wektor drogi prądu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodzie trójkąta drogowego wektor prądu jest różnicą między wektorem drogi nad dnem a wektorem drogi po wodzie.
Przy biernym uwzględnianiu prądu w zliczeniu graficznym wektor prądu odkłada się "od końca" wektora drogi po wodzie, aby domknąć trójkąt do drogi nad dnem.

Pełne wyjaśnienie:

W konstrukcji wektorowej używanej w nawigacji zliczeniowej rozpatruje się trzy wielkości: drogę po wodzie (ruch statku względem wody), prąd (ruch wody względem dna) oraz wynikową drogę nad dnem (ruch statku względem dna). Te trzy wektory tworzą tzw. trójkąt drogowy/prądowy.

Istota metody polega na dodawaniu wektorów: droga nad dnem = droga po wodzie + prąd. Z tego wynika praktyczna reguła rysunkowa: aby otrzymać wynikową drogę nad dnem, do końca wektora drogi po wodzie dokłada się wektor prądu. W wariancie opisanym jako bierne uwzględnianie prądu w zliczeniu graficznym oznacza to, że znany wektor prądu konstruuje się jako wektor "wyprowadzony z końca" wektora drogi po wodzie, tak aby domknąć trójkąt do wektora drogi nad dnem.

Odpowiedź "wyprowadza się z końca wektora drogi po wodzie" jest zgodna z zasadą geometrycznego dodawania wektorów (dokładanie wektora do końca poprzedniego). Pozostałe odpowiedzi są typowymi pułapkami:

  • "wprowadza się do pozycji docelowej" sugeruje rysowanie "od celu", co nie jest regułą składania wektorów i może prowadzić do błędnego kierunku wektora.
  • "wyprowadza się z końca wektora drogi nad dnem" odwraca kolejność działań: droga nad dnem jest zwykle wektorem wynikowym, a nie punktem startu do dokładania prądu w tym ujęciu.
  • "wyprowadza się z pozycji wyjścia" bywa mylone z intuicją zliczenia, ale w trójkącie wektorowym kluczowa jest zasada "od końca do początku" przy dodawaniu, a nie koniecznie punkt geograficzny startu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz trójkąt drogowy, zapamiętaj równanie wektorowe i rysuj wektory "głowa–ogon" (koniec jednego jest początkiem następnego). To zwykle eliminuje odpowiedzi odwołujące się jedynie do pozycji wyjścia/docelowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Trójkąt drogowy (często: trójkąt prądowy) to graficzne przedstawienie zależności wektorowej między drogą po wodzie, wektorem prądu i drogą nad dnem. Pozwala na mapie "złożyć" te wektory i wyznaczyć kierunek oraz długość wektora wynikowego lub brakującego.
Droga po wodzie opisuje ruch statku względem masy wody (to, co wynika z kursu i prędkości po wodzie). Droga nad dnem opisuje ruch statku względem dna/Ziemi (to, co widać jako faktyczne przemieszczenie po mapie). Różnicę powoduje m.in. prąd.
Bo w dodawaniu wektorów stosuje się zasadę "głowa–ogon": kolejny wektor zaczyna się w końcu poprzedniego. Jeśli przyjmujesz, że droga nad dnem = droga po wodzie + prąd, to prąd musi być dorysowany do końca drogi po wodzie, aby otrzymać wynikową drogę nad dnem.
To taki sposób zliczenia, w którym wpływ prądu jest uwzględniany przez konstrukcję wektorową na mapie (domykanie trójkąta), zamiast "wymuszania" kursu do utrzymania zaplanowanej drogi. W praktyce rysujesz wektory i odczytujesz wynikowe przesunięcie.
Wektor prądu opisuje kierunek (set) i prędkość (drift) prądu wody. Na mapie kierunek odpowiada kierunkowi zniesienia przez prąd, a długość wektora jest proporcjonalna do przebytej odległości prądu w danym czasie (prędkość × czas w skali mapy).
Tak. To pytanie sprawdza głównie rozumienie konstrukcji wektorowej, czyli skąd "wyprowadza się" dany wektor w trójkącie. Liczby są potrzebne dopiero w zadaniach obliczeniowych (np. do wyznaczania długości wektorów w skali mapy).
Najczęstsze błędy to: mylenie drogi po wodzie z drogą nad dnem, odkładanie prądu od pozycji docelowej "bo tak pasuje", rysowanie wektorów bez zachowania zasady głowa–ogon oraz odwracanie kierunku prądu (rysowanie "pod prąd" zamiast zgodnie z set).
Sprawdź logikę równania: droga nad dnem ma wynikać z dodania drogi po wodzie i prądu. Graficznie oznacza to ciągłość: początek wektora drogi po wodzie, potem jego koniec, od niego początek prądu, a od początku pierwszego do końca drugiego biegnie wektor wynikowy.
Stosuje się je m.in. przy planowaniu i kontroli przemieszczenia między namiarami/pozycjami, w rejonach prądów stałych lub pływowych, przy ograniczonej liczbie obserwacji pozycyjnych oraz jako metoda zapasowa, gdy dane z systemów elektronicznych są niepewne lub niedostępne.
Ćwicz na mapie proste konstrukcje: narysuj drogę po wodzie, dorysuj prąd i odczytaj drogę nad dnem, a potem rób zadania odwrotne (szukanie prądu lub kursu). Utrwal jedno zdanie: "droga nad dnem = droga po wodzie + prąd" i rysuj zawsze głowa–ogon.
info

Statystycznie 39% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Źródła:

  • National Geospatial-Intelligence Agency (NGA): The American Practical Navigator (Bowditch), publikacja online (działy dot. set/drift i current triangle) https://msi.nga.mil/Publications/APN - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki z nawigacji zliczeniowej i elementów nawigacji (działy o prądach i składaniu wektorów)
  • Materiały szkolne/ćwiczenia z kreślenia trójkąta prądowego na mapie
  • Przykładowe zadania: set i drift oraz wyznaczanie drogi nad dnem z drogi po wodzie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego