KWALIFIKACJA BPO4 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 38.
Wykres przedstawia maksymalną odległość pomiędzy poziomem obsługi (podłoże, stopień, podest, platforma) a uchwytem sprzętu zajmującego miejsce w skrzynce w zależności od jego masy. Na jakiej maksymalnej wysokości może być umieszczony sprzęt o masie 25 kg?
Ilustracja przedstawia wykres, który ukazuje zależność między masą sprzętu a maksymalną wysokością jego umieszczenia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wartość należy odczytać bezpośrednio z wykresu: na osi masy znaleźć 25 kg, poprowadzić odczyt do krzywej/wyznaczonej zależności, a następnie z osi wysokości odczytać odpowiadającą jej maksymalną wysokość. Z wykresu wynika wartość 1550 mm.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność odczytu wartości z wykresu zależności. Wykres opisuje maksymalną dopuszczalną odległość (wysokość) między poziomem obsługi a uchwytem sprzętu w skrytce, w funkcji masy sprzętu. Interesuje nas przypadek, gdy masa wynosi 25 kg.

Aby poprawnie rozwiązać zadanie, trzeba wykonać sekwencję kroków typową dla interpretacji wykresów:

  • Najpierw zidentyfikować oś przedstawiającą masę (wartości w kilogramach) i odszukać na niej 25 kg.
  • Następnie wykonać odczyt do zależności przedstawionej na wykresie (np. krzywej, linii lub granicy obszaru dopuszczalnego) dla tej masy.
  • Na końcu przenieść ten punkt odczytu na oś opisującą wysokość/odległość i odczytać wartość w milimetrach.

Dla 25 kg wykres wskazuje 1550 mm jako maksymalną wysokość umieszczenia uchwytu (a więc i sprzętu w praktycznym sensie dostępu). To jest odpowiedź poprawna, ponieważ odpowiada dokładnemu odczytowi z materiału źródłowego.

Pozostałe wartości są typowymi odpowiedziami wynikającymi z błędów odczytu:

  • 1500 mm i 1600 mm mogą wynikać z zaokrąglenia do "okrągłej" wartości lub odczytu z sąsiedniej działki skali.
  • 1450 mm często pojawia się, gdy odczyt wykonuje się dla innej masy (np. bliżej 20 kg) albo gdy błędnie wyznaczy się punkt przecięcia z wykresem.

W praktyce ratowniczej poprawny odczyt takich zależności ma znaczenie dla ergonomii i bezpieczeństwa: cięższy sprzęt nie powinien być umieszczany zbyt wysoko, bo zwiększa to ryzyko przeciążeń i upuszczenia podczas wyjmowania w sytuacji stresu i pośpiechu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Znajdź na osi masy wartość (np. 25 kg), poprowadź odczyt do krzywej/obszaru dopuszczalnego, a potem przenieś punkt na oś wysokości i odczytaj wartość w mm. Kluczowe jest użycie właściwej skali i sprawdzenie, czy odczyt dotyczy wartości maksymalnej.
Najczęściej działa zaokrąglanie do "ładnych" liczb (1500/1600) albo odczyt z sąsiedniej działki skali. Błąd zwiększa też brak precyzji w przenoszeniu punktu z osi masy na wykres i dalej na oś wysokości, zwłaszcza gdy siatka jest gęsta.
To wartość graniczna, której nie należy przekraczać przy rozmieszczaniu sprzętu. W praktyce oznacza najwyższe dopuszczalne umieszczenie uchwytu (i dostępnego chwytu) względem miejsca, z którego ratownik obsługuje skrytkę, aby ograniczyć przeciążenia i poprawić bezpieczeństwo.
Typowe błędy to: odczyt dla niewłaściwej masy (np. 20 zamiast 25 kg), pomylenie osi X i Y, odczyt z innej linii/krzywej niż wymagana oraz mechaniczne zaokrąglenie bez sprawdzenia dokładnej wartości. Pomaga kontrola jednostek: kg vs mm.
Tak. Ograniczenia wysokości dla cięższego sprzętu wynikają z ergonomii i bezpieczeństwa pracy. Umieszczenie ciężkich elementów zbyt wysoko zwiększa ryzyko urazu, utraty kontroli nad sprzętem i spadku szybkości działania. Dlatego zabudowy i uchwyty planuje się pod kątem masy.
Gdy w treści jest słowo "maksymalna", szukasz wartości granicznej dopuszczalnej, a nie typowej. Odczyt dotyczy wtedy górnej granicy na wykresie (np. linii limitu). Wątpliwości rozstrzyga opis osi i legenda, jeśli jest podana.
Sprawdź opis osi wysokości: jeśli jest w mm, wynik powinien być liczbą typu 1450–1600 mm, a nie 1,45 m (choć to ta sama wartość). Na egzaminie zwykle oczekuje się odpowiedzi w jednostce podanej w zadaniu, tu: milimetry.
Wraz ze wzrostem masy rosną momenty i obciążenia dla barków oraz kręgosłupa podczas sięgania, podnoszenia i wyjmowania. Niższe umieszczenie ciężkich elementów zmniejsza dźwignię, poprawia stabilność chwytu i ogranicza ryzyko upuszczenia w rękawicach lub w pośpiechu.
Ćwicz na różnych wykresach: liniowych, schodkowych i z obszarem dopuszczalnym. Zawsze wykonuj 3 kroki: identyfikacja osi, znalezienie wartości na osi X, przeniesienie punktu na oś Y. Po odczycie zrób kontrolę "czy wynik ma sens" względem trendu wykresu.
Gdy skala jest gęsta, odczyt bywa przybliżony. Wtedy wybiera się odpowiedź najbliższą wartości z wykresu, ale nadal zgodną z punktem przecięcia. Jeśli kilka odpowiedzi jest bardzo blisko, zwykle wykres ma wyraźną działkę lub opis, który pozwala rozstrzygnąć.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Z wykresu wynika wartość 1550 mm."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ergonomii i BHP dotyczące manualnego podnoszenia/przenoszenia ładunków
  • Instrukcje zabudowy i rozmieszczenia sprzętu w skrytkach pojazdów pożarniczych (materiały producentów zabudów/pojazdów)
  • Ćwiczenia z odczytu danych z wykresów i tabel (zadania egzaminacyjne/arkusze próbne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego