KWALIFIKACJA SPL1 + SPL4 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 29.
Wykres przedstawia rodzaje jednostek ładunkowych w transporcie kombinowanym i ich udziały w całości przewozów. Do analizy zastosowano wskaźniki
Ilustracja przedstawia wykres kołowy, który obrazuje udziały różnych rodzajów jednostek ładunkowych w transporcie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykres pokazuje rodzaje jednostek ładunkowych oraz ich udziały w całości przewozów. Taki opis dotyczy składu badanej zbiorowości (jaką część całości stanowią poszczególne kategorie), więc stosuje się wskaźniki struktury. Pozostałe pojęcia odnoszą się do innych typów analiz (zmienność, zmiany w czasie, intensywność).

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli wykres przedstawia rodzaje jednostek ładunkowych oraz ich udziały w całości przewozów, to analizujemy, jak jest zbudowana całość (jaki "skład" ma suma przewozów). To jest klasyczna analiza struktury – opisuje, jaki procent/udział przypada na każdą kategorię.

Dlatego poprawne są wskaźniki struktury, bo odnoszą wartości cząstkowe (np. przewozy danym typem jednostki) do wartości ogółem (wszystkie przewozy) i pokazują proporcje.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Wskaźniki dyspersji (zróżnicowania/rozproszenia) służą do opisu zmienności cechy (np. rozrzutu wyników wokół średniej). Same udziały kategorii na wykresie nie są miarą rozproszenia.
  • Wskaźniki dynamiki opisują zmiany w czasie (np. tempo wzrostu/spadku między okresami). Jeśli wykres nie porównuje okresów (np. rok do roku), tylko pokazuje podział całości w jednym ujęciu, to nie jest dynamika.
  • Wskaźniki natężenia odnoszą zjawisko do "bazy" typu czas, powierzchnia, liczba ludności itp. (np. na 1 godzinę, na 1 km, na 1000 mieszkańców). Udział w całości przewozów nie jest natężeniem, tylko strukturą.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się sformułowania typu "udział w całości", "procent całości", "struktura przewozów", zwykle chodzi o wskaźniki struktury. Gdy jest "wzrost/spadek w czasie" – dynamika, a gdy "zmienność/rozrzut" – dyspersja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskaźniki struktury pokazują, jaki udział (np. procent) ma dana część w całości. W logistyce wykorzystuje się je np. do opisu, jaki procent wszystkich przewozów przypada na kontenery, naczepy czy nadwozia wymienne.
Udziały procentowe odpowiadają na pytanie: z czego składa się całość. Gdy widzisz kategorie i ich procent w łącznym wolumenie, opisujesz strukturę zbiorowości, a nie tempo zmian czy rozproszenie wartości.
Struktura dotyczy podziału całości na części (udziały kategorii). Dynamika dotyczy zmian w czasie (np. rok do roku, miesiąc do miesiąca). Jeśli na wykresie nie ma porównania okresów, zwykle nie jest to dynamika.
Wskaźniki dyspersji opisują zróżnicowanie cechy (rozrzut wyników), np. jak bardzo wartości odstają od średniej. Stosuje się je, gdy analizujesz zmienność danych liczbowych (np. czasy dostaw), a nie udziały kategorii w całości.
Wskaźniki natężenia odnoszą zjawisko do jednostki "bazy", np. liczba przewozów na dobę, tony na kilometr, zdarzenia na 100 km. To inne podejście niż udział procentowy w całości, który opisuje strukturę.
Najczęściej są to wykresy kołowe i słupkowe z podanymi procentami lub udziałami. Jeśli legenda zawiera kategorie (rodzaje jednostek ładunkowych), a oś/etykiety pokazują udział w całości, to interpretacja zwykle dotyczy struktury.
Częsty błąd to wybór "dynamiki", bo kojarzy się z wykresami, mimo że dynamika wymaga porównania okresów. Inny błąd to mylenie "dyspersji" ze "strukturą", gdy ktoś interpretuje różne wielkości udziałów jako rozproszenie danych.
Analiza struktury pomaga ocenić, jaki udział mają różne jednostki ładunkowe w przewozach (np. kontenery vs naczepy). Ułatwia to planowanie zasobów, dobór terminali, prognozy zapotrzebowania na sprzęt oraz porównania między korytarzami transportowymi.
Struktura ma w treści "udział w całości", "procent całości", "podział na kategorie". Natężenie ma odniesienie do jednostki bazowej typu czas, długość, powierzchnia lub liczba obiektów (np. na 1 km, na dobę, na 1000 pojazdów).
Warto utrwalić definicje czterech grup: struktura (udziały), dynamika (zmiany w czasie), dyspersja (zróżnicowanie), natężenie (na jednostkę bazy). Ćwicz rozpoznawanie po słowach kluczowych w treści oraz interpretację prostych wykresów.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Wykres pokazuje rodzaje jednostek ładunkowych oraz ich udziały w całości przewozów."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Statystyka opisowa" – sekcje dot. miar/ wskaźników opisowych (w tym struktury). https://pl.wikipedia.org/wiki/Statystyka_opisowa (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Wskaźnik struktury" (udział części w całości). https://pl.wikipedia.org/wiki/Wska%C5%BAnik_struktury (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne ze statystyki opisowej (miary/ wskaźniki: struktury, dynamiki, zróżnicowania)
  • Zadania z interpretacji wykresów (kołowych i słupkowych) dotyczących udziałów procentowych
  • Podstawy transportu intermodalnego/kombinowanego (definicje jednostek ładunkowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego