Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2006 (test 2)



PYTANIE NR 6.
Wykres przedstawia zawartość witaminy C (w mg) w 100 g wybranych warzyw i owoców. Dzienne zapotrzebowanie dorosłego człowieka na witaminę C wynosi 70 mg. Korzystając z wykresu wskaż, które warzywo lub owoc po spożyciu w ilości 100 g w stanie surowym zapewni pokrycie dziennego zapotrzebowania organizmu dorosłego człowieka na witaminę C
Ilustracja przedstawia wykres słupkowy, który obrazuje zawartość witaminy C (w mg) w 100 g wybranych warzyw i owoców.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby pokryć 70 mg witaminy C, trzeba wybrać produkt, którego słupek na wykresie ma wartość co najmniej 70 mg/100 g w stanie surowym. "Papryka czerwona" ma na wykresie ok. 145 mg/100 g, więc przekracza wymagany próg. "Pomarańcze", "truskawki" i "pomidory" mają słupki poniżej 70 mg/100 g.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu kluczowe są dwie informacje: (1) wykres podaje zawartość witaminy C w mg na 100 g produktu, (2) dzienne zapotrzebowanie osoby dorosłej wynosi 70 mg. Należy więc sprawdzić, który słupek na wykresie osiąga lub przekracza 70 mg/100 g, bo pytanie dotyczy spożycia dokładnie 100 g produktu w stanie surowym.

"Papryka czerwona" ma na wykresie wartość wyraźnie powyżej 140 mg/100 g (około 145 mg/100 g). Oznacza to, że porcja 100 g surowej papryki dostarcza więcej niż 70 mg witaminy C, a więc zapewnia pokrycie dziennego zapotrzebowania.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, bo ich słupki są poniżej 70 mg/100 g:

  • "Pomarańcze" – około 50 mg/100 g, czyli mniej niż wymagane 70 mg.
  • "Truskawki" – około 65 mg/100 g; mimo że to dużo, nadal nie osiąga progu 70 mg w 100 g.
  • "Pomidory" – około 20–25 mg/100 g, czyli zdecydowanie za mało.

Z punktu widzenia praktyki kucharskiej warto pamiętać, że witamina C jest wrażliwa na temperaturę i długą obróbkę, dlatego produkty bogate w witaminę C (jak papryka) najlepiej wykorzystywać również w potrawach podawanych na surowo (surówki, sałatki, dodatki do kanapek). To pozwala ograniczyć straty i realnie zwiększyć podaż tej witaminy w diecie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co oznacza zapis mg/100 g na wykresie witaminy C?
To informacja, ile miligramów witaminy C zawiera 100 g danego produktu. Dzięki temu łatwo porównujesz różne warzywa i owoce w tej samej "porcji odniesienia". Jeśli zjesz mniej lub więcej niż 100 g, ilość witaminy C zmieni się proporcjonalnie.
Jak sprawdzić na wykresie, czy produkt pokrywa 70 mg witaminy C?
Odczytaj wysokość słupka dla produktu i porównaj ją z progiem 70 mg. Jeśli słupek jest na poziomie 70 mg lub wyżej, 100 g produktu pokrywa zapotrzebowanie. Jeśli jest niżej (np. 50 lub 65 mg), zapotrzebowanie nie jest w pełni pokryte.
Dlaczego papryka czerwona jest lepszym źródłem witaminy C niż pomarańcze?
W wielu zestawieniach papryka czerwona ma znacznie wyższą zawartość witaminy C na 100 g niż pomarańcze. To częsty "pułapek" na egzaminach: cytrusy kojarzą się z witaminą C, ale w przeliczeniu na 100 g wygrywają często niektóre warzywa, np. papryka.
Czy truskawki mogą mieć prawie tyle witaminy C co papryka?
Truskawki są dobrym źródłem witaminy C, ale zwykle mają jej mniej niż papryka czerwona. Na wykresie truskawki są blisko 70 mg, jednak poniżej progu, więc 100 g nie wystarcza do pełnego pokrycia 70 mg. Różnice wynikają z gatunku i świeżości.
Kiedy witamina C najbardziej się niszczy podczas przygotowania potraw?
Największe straty są zwykle przy długiej obróbce cieplnej, podgrzewaniu w dużej ilości wody oraz przy długim przechowywaniu i kontakcie ze światłem. W praktyce gastronomicznej warto kroić warzywa tuż przed podaniem i stosować krótką obróbkę, aby ograniczać straty witaminy C.
Jakie potrawy kucharz może zrobić, aby zachować witaminę C z papryki?
Najprościej wykorzystać paprykę na surowo: sałatki, surówki, salsy, dodatki do kanapek, warzywa do dipów. Jeśli papryka ma być podgrzewana, lepsze jest krótkie duszenie lub szybkie podsmażenie niż długie gotowanie. Krótki czas i mało wody zwykle zmniejszają straty.
Czy 100 g produktu to zawsze typowa porcja w gastronomii?
Nie zawsze, ale to bardzo wygodna jednostka porównawcza w dietetyce i technologii żywienia. W kuchni porcja może być większa lub mniejsza, jednak dzięki danym "na 100 g" łatwo przeliczać wartości na realne gramatury w recepturach i jadłospisach.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy odczycie wykresu słupkowego?
Częste błędy to: odczyt z niewłaściwej skali osi Y, pomylenie produktów na osi X, zaokrąglanie "w górę" bez podstaw (np. 65 mg uznać za 70 mg), a także kierowanie się skojarzeniem (np. cytrusy) zamiast rzeczywistą wysokością słupka.
Czy pomidory mogą pokryć dzienne zapotrzebowanie na witaminę C w 100 g?
Zwykle nie. Pomidory mają stosunkowo niską zawartość witaminy C w przeliczeniu na 100 g, więc jedna mała porcja nie wystarcza do osiągnięcia 70 mg. W praktyce pomidory są cennym składnikiem diety, ale witaminę C częściej "uzupełnia się" innymi warzywami i owocami.
Jak przygotować się do zadań o witaminach na egzaminie kucharza?
Ćwicz czytanie wykresów i tabel oraz zapamiętaj kilka typowych "mocnych źródeł" witaminy C (np. papryka, porzeczki) i produktów słabszych (np. jabłka, pomidory). Ucz się też, jak obróbka (czas, temperatura, woda) wpływa na witaminy rozpuszczalne w wodzie.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby pokryć 70 mg witaminy C, trzeba wybrać produkt, którego słupek na wykresie ma wartość co najmniej 70 mg/100 g w stanie surowym.

Źródła:

  • EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA), "Scientific Opinion on Dietary Reference Values for vitamin C", EFSA Journal, 2013;11(11):3418 (artykuł/DRVs) - https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.2903/j.efsa.2013.3418 (dostęp: 2026-02-28)
  • Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy, "Normy żywienia dla populacji Polski" (opracowanie/normy, rozdział o witaminie C) - https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/03/normy-zywienia-dla-populacji-polski.pdf (dostęp: 2026-02-28)
  • USDA, FoodData Central, produkt: "Peppers, sweet, red, raw" (zawartość witaminy C/100 g) - https://fdc.nal.usda.gov/ (wyszukiwarka bazy; dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Normy żywienia dla populacji Polski (opracowania IŻŻ/NIZP PZH – zakresy zalecanego spożycia)
  • Podstawowe tabele wartości odżywczej i składu produktów spożywczych
  • Materiały dydaktyczne z dietetyki gastronomicznej: witaminy rozpuszczalne w wodzie
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego