KWALIFIKACJA DRM4 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 6.
Wymiary netto elementu z tarcicy wynoszą 240 x 75 x 15 mm. Jakie były wymiary brutto, jeżeli naddatki na obróbkę dla tego elementu wynoszą: na długość 20 mm, na szerokość i na grubość 6 mm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wymiar brutto otrzymuje się przez dodanie naddatków na obróbkę do wymiarów netto. Długość: 240 + 20 = 260 mm. Szerokość: 75 + 6 = 81 mm. Grubość: 15 + 6 = 21 mm. Dlatego poprawny wymiar brutto to 260 × 81 × 21 mm.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z tarcicy kluczowe jest rozróżnienie: wymiar netto to wymiar końcowy elementu po obróbce, a wymiar brutto to wymiar półfabrykatu przed obróbką, który musi zawierać zapas materiału (naddatek) na planowanie/struganie/frezowanie i korekty.

Skoro podano wymiary netto: 240 × 75 × 15 mm oraz naddatki: na długość 20 mm, na szerokość 6 mm i na grubość 6 mm, to aby uzyskać wymiary brutto należy wykonać dodawanie osobno dla każdego wymiaru:

  • długość: 240 mm + 20 mm = 260 mm,
  • szerokość: 75 mm + 6 mm = 81 mm,
  • grubość: 15 mm + 6 mm = 21 mm.

Otrzymujemy więc wymiar brutto 260 × 81 × 21 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Warianty z długością 246 mm wynikają z dodania 6 mm zamiast 20 mm (pomylenie naddatków lub nieuwzględnienie, że naddatek na długość jest inny). Odpowiedź 260 × 81 × 15 mm pomija naddatek na grubość, czyli zakłada brak zapasu materiału w tym wymiarze, co jest sprzeczne z treścią.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze przepisz kolejność wymiarów (L × S × G) i dopasuj do niej naddatki, a potem wykonaj trzy niezależne działania. To ogranicza ryzyko zamiany szerokości z grubością i błędów "z rozpędu".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wymiar netto to docelowy wymiar elementu po wykonaniu obróbki (np. struganiu, frezowaniu, szlifowaniu), czyli taki, jaki ma mieć gotowy detal. Jest to wymiar "na gotowo", bez zapasu na usunięcie warstwy materiału podczas obróbki.
Wymiar brutto to wymiar półfabrykatu przed obróbką, zawierający naddatek na obróbkę. Podaje się go przy przygotowaniu materiału (rozkrój, dobór tarcicy), aby po usunięciu naddatku dało się uzyskać wymagany wymiar netto bez braków.
Dla każdego wymiaru wykonaj osobne dodawanie: brutto = netto + naddatek (w tej samej jednostce, np. mm). Zrób to niezależnie dla długości, szerokości i grubości. Potem zapisz wynik w kolejności L × S × G.
Różne wymiary mają różną rolę technologiczną i mogą wymagać innego zapasu na obróbkę oraz wyrównanie końców/stron. W praktyce zależy to m.in. od rodzaju obróbki, tolerancji, jakości tarcicy i technologii w zakładzie, dlatego naddatki często nie są identyczne.
To zależy od tego, jak zapisano naddatek w dokumentacji. W tego typu zadaniu egzaminacyjnym zwykle przyjmuje się, że podany naddatek dotyczy całego wymiaru (dodajesz go raz do szerokości i raz do grubości). Gdyby chodziło "na stronę", treść powinna to jednoznacznie wskazać.
Przyjmij stałą konwencję: długość × szerokość × grubość i zawsze ją zapisuj przy obliczeniach. Pomaga też dopisanie skrótów L, S, G nad liczbami i dopasowanie naddatków do właściwego wymiaru przed wykonaniem działań.
Najczęstsze pomyłki to: odejmowanie naddatku zamiast dodawania (bo "po obróbce jest mniej"), użycie złego naddatku do danego wymiaru (np. 6 mm do długości), oraz pominięcie jednego z naddatków. Błąd robi się też przy zamianie kolejności wymiarów.
Naddatek pozwala usunąć nierówności, sęki powierzchniowe, ślady po cięciu, a także skorygować odchyłki wymiarowe i uzyskać wymaganą jakość powierzchni. Bez naddatku łatwo o "niedowymiar" i brak możliwości osiągnięcia wymiaru netto po obróbce.
Wymiary brutto ustala się na etapie planowania rozkroju i przygotowania półfabrykatów, zanim element trafi na obrabiarki. To moment, w którym decyduje się, jaką tarcicę dobrać i jak ją dociąć/okroić, aby po obróbce uzyskać wymagane wymiary netto.
Kontrola sensu jest prosta: wymiar brutto musi być większy od netto w każdym wymiarze, dla którego podano naddatek. Jeśli któryś wymiar się nie zwiększył, prawdopodobnie pominięto naddatek. Dodatkowo porównaj, czy największy naddatek został dodany do właściwego wymiaru.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wymiar brutto otrzymuje się przez dodanie naddatków na obróbkę do wymiarów netto.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii drewna (działy: naddatki obróbkowe, wymiarowanie, przygotówka)
  • Instrukcje technologiczne zakładowe/dokumentacje procesowe dotyczące naddatków na obróbkę
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z obliczeń wymiarów brutto/netto w obróbce drewna

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego