KWALIFIKACJA MEC8 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 33.
Wymiary zabudowy uszczelnień na czopach wałów wynoszą: d =35 mm, b = 7,5 mm, D = 62 mm.Na podstawie rysunku i tabeli wybierz symbol uszczelniacza.
Ilustracja przedstawia techniczny rysunek przekroju uszczelnienia na czopie wału oraz tabelę z wymiarami i odpowiadającymi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symbol uszczelniacza dobiera się przez dopasowanie wymiarów zabudowy: średnicy wału d, średnicy gniazda D oraz szerokości b.
Po odczytaniu z rysunku/tabeli wariantu odpowiadającego d = 35 mm, b = 7,5 mm, D = 62 mm wskazany jest symbol UAZ8, a pozostałe UAZ6/UAZ7/UAZ9 dotyczą innych zestawów wymiarów.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce montażu maszyn uszczelniacz dobiera się tak, aby jego wymiary osadzenia pasowały jednocześnie do czopa wału oraz do gniazda w obudowie. W zadaniu podano trzy kluczowe wymiary:

  • d – średnica współpracująca z wałem (średnica czopa),
  • D – średnica zewnętrzna pasująca do gniazda w obudowie,
  • b – szerokość (grubość) uszczelniacza.

W systemach oznaczeń katalogowych (takich jak seria "UAZ…") sam zapis "UAZ" informuje o rodzinie/typie uszczelniacza, natomiast cyfra na końcu zwykle rozróżnia konkretne wykonania lub zestawy wymiarów wg rysunku i tabeli producenta/załączonego zestawienia. Dlatego nie wystarczy kierować się wyłącznie intuicją, że "większy numer" oznacza "większy uszczelniacz" – trzeba sprawdzić zgodność wszystkich parametrów.

Dla podanych wymiarów (d = 35 mm, D = 62 mm, b = 7,5 mm) właściwy wybór to "UAZ8", bo jest to jedyny wariant, który w tabeli odpowiada dokładnie temu kompletowi wartości. Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ odnoszą się do innych konfiguracji:

  • "UAZ7" – typowy błąd wynikający z wyboru sąsiedniego symbolu w serii bez weryfikacji wymiarów; w praktyce może pasować np. d, ale nie D lub b.
  • "UAZ6" – błąd wynikający z oparcia się na jednym parametrze (np. średnicy wału) i pominięcia średnicy gniazda lub szerokości.
  • "UAZ9" – błąd polegający na mylnym założeniu, że numeracja w serii rośnie proporcjonalnie dla wszystkich wymiarów; nawet jeśli jeden wymiar jest "blisko", pozostałe mogą się nie zgadzać.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj trzy elementy jednocześnie (d/D/b). Jeśli tylko jeden z nich się nie zgadza, uszczelniacz będzie nieprawidłowo osadzony (ryzyko nieszczelności, uszkodzenia wargi, zbyt luźnego lub zbyt ciasnego pasowania).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
d to średnica wału (czopa), na której pracuje warga uszczelniająca. D to średnica gniazda w obudowie, w które wciska się uszczelniacz. b to szerokość uszczelniacza. Poprawny dobór wymaga zgodności wszystkich trzech wartości.
Najpierw odczytaj wymiary zabudowy (d, D, b). Następnie w tabeli znajdź wiersz/kolumnę dla średnicy wału d, potem dopasuj średnicę zewnętrzną D i na końcu szerokość b. Dopiero po pełnym dopasowaniu odczytaj symbol (np. UAZ8).
Bo uszczelniacz musi pasować również do gniazda w obudowie (D) i mieć właściwą szerokość (b). Zgodność samego d może dać złudne "pasowanie", ale w praktyce skończy się nieszczelnością, uszkodzeniem uszczelniacza lub problemami z montażem.
Nie należy tego zakładać bez sprawdzenia tabeli. W wielu systemach oznaczeń cyfra rozróżnia warianty konstrukcyjne lub zestawy wymiarów, ale nie musi rosnąć liniowo dla każdego parametru. Na egzaminie zawsze decyduje dopasowanie d/D/b do tabeli.
Najczęstsze pomyłki to zamiana d z D (średnica wału vs średnica gniazda), pominięcie b (szerokości) oraz błędne przepisanie wartości z rysunku (np. 7,5 jako 75). Warto na końcu porównać, czy wartości mają sens dla wału i obudowy.
Jeżeli D będzie za małe, uszczelniacz nie uzyska wymaganego pasowania i może się obracać lub przeciekać. Jeśli D będzie za duże, montaż będzie wymagał nadmiernej siły, co grozi uszkodzeniem obudowy lub samego uszczelniacza. W obu przypadkach rośnie ryzyko awarii.
Sprawdza się je przed zamówieniem części zamiennej, przed montażem (kontrola zgodności), a także po demontażu starego uszczelniacza, gdy oznaczenie jest nieczytelne. W utrzymaniu ruchu to standard, bo minimalizuje przestoje i reklamacje po naprawie.
Jeżeli pytanie wymaga wyboru konkretnego symbolu (np. UAZ6–UAZ9) na podstawie wymiarów i jest mowa o "rysunku i tabeli", to oznacza, że mapowanie wymiarów na symbol jest zdefiniowane w załączniku. Bez tego załącznika nie da się uczciwie "zgadnąć" poprawnej odpowiedzi.
Czop wału to fragment wału o określonej średnicy, na którym pracuje element współpracujący (tu: warga uszczelniacza). Jego średnica odpowiada wymiarowi d. Jakość powierzchni czopa i poprawny dobór wymiarów mają bezpośredni wpływ na szczelność i trwałość.
Ćwicz odczyt d/D/b z rysunków, pracę z tabelami doboru oraz rozróżnianie, co jest wymiarem wału, a co gniazda. Pomaga też przerabianie zadań z katalogami części i analizowanie typowych błędów montażowych. Na egzaminie działaj metodycznie, nie "na oko".
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • ISO 6194-1:2018, Rotary shaft lip-type seals — Part 1: Nominal dimensions and tolerances
  • ISO 6194-2:2009, Rotary shaft lip-type seals — Part 2: Vocabulary

Materiały:

  • Katalogi producentów uszczelnień (tabele doboru wg d/D/b)
  • Podręczniki z podstaw konstrukcji maszyn (uszczelnienia wałów)
  • Materiały dydaktyczne z czytania rysunku technicznego maszynowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego