KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 25.
Wynagrodzenie pracownika zatrudnionego w hurtowni w systemie czasowo-prowizyjnym składa się z wynagrodzenia zasadniczego w kwocie 2 600,00 zł oraz prowizji od wartości sprzedaży. Ile wyniesie wynagrodzenie brutto pracownika, jeśli miesięczny przychód ze sprzedaży wyniósł 18 500,00 zł?
Ilustracja przedstawia tabelę prowizji, która jest częścią egzaminu zawodowego dla technika ekonomisty, kwalifikacja AU35.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wynagrodzenie brutto w systemie czasowo-prowizyjnym to suma części stałej i zmiennej.
Przy stawce prowizji 15%: 18 500,00 zł × 0,15 = 2 775,00 zł prowizji.
Następnie 2 600,00 zł + 2 775,00 zł = 5 375,00 zł brutto. Część stała nie zależy od sprzedaży, a prowizja rośnie wraz z obrotem.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie czasowo-prowizyjnym wynagrodzenie składa się z:

  • wynagrodzenia zasadniczego (część stała),
  • prowizji (część zmienna zależna od sprzedaży).

Aby obliczyć wynagrodzenie brutto, trzeba policzyć prowizję od miesięcznego przychodu i dodać ją do kwoty zasadniczej.

Krok 1: obliczenie prowizji
Stawka prowizji wynosi 15%, więc prowizja to 15% z 18 500,00 zł:
18 500,00 zł × 15% = 18 500,00 zł × 0,15 = 2 775,00 zł.

Krok 2: zsumowanie składników wynagrodzenia
Wynagrodzenie brutto = 2 600,00 zł + 2 775,00 zł = 5 375,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do tego sposobu liczenia?

  • Kwota 4 450,00 zł oznaczałaby prowizję 1 850,00 zł, czyli stawkę 10% od 18 500,00 zł — to inny procent niż wynikający z założenia.
  • Kwota 3 165,00 zł oznaczałaby prowizję 565,00 zł, co odpowiada ok. 3,05% — to typowy skutek błędu w procentach lub w zapisie dziesiętnym.
  • Kwota 5 745,00 zł oznaczałaby prowizję 3 145,00 zł, czyli 17% — często wynika z pomylenia stawki prowizji lub błędu rachunkowego.

W zadaniach egzaminacyjnych warto zawsze zapisać wzór: wynagrodzenie brutto = podstawa + (sprzedaż × stawka prowizji), a następnie dopiero podstawiać dane i kontrolować, czy prowizja ma sensowną relację do sprzedaży.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To system, w którym pensja ma część stałą (np. wynagrodzenie zasadnicze za przepracowany czas) oraz część zmienną w formie prowizji zależnej od wyniku sprzedaży. W praktyce motywuje do zwiększania obrotów, bo prowizja rośnie wraz ze sprzedażą.
Prowizję liczysz jako: sprzedaż × stawka prowizji. Najpierw zamień procent na ułamek dziesiętny (np. 15% = 0,15), a potem pomnóż przez wartość sprzedaży. Wynik to kwota prowizji, którą dodajesz do podstawy.
Bo w tym systemie prowizja jest dodatkowym składnikiem wynagrodzenia za wynik (sprzedaż). Pensja zasadnicza nie zależy od obrotu, a prowizja jest częścią zmienną. Suma obu składników daje kwotę brutto do dalszych rozliczeń.
Stawkę prowizji należy brać z treści zadania lub z materiału/załącznika do zadania. Jeśli nie jest podana wprost, zwykle wynika z kontekstu zadania. Na egzaminie nie należy zgadywać "typowej" stawki, tylko korzystać z danych wejściowych.
Nie. Brutto to kwota przed potrąceniami (np. składkami i zaliczką podatku). Netto to kwota po potrąceniach, czyli "na rękę". W zadaniach o brutto zwykle kończy się na zsumowaniu składników wynagrodzenia.
Najczęstsze błędy to: pomylenie 15% z 15 (brak zamiany na 0,15), zły zapis przecinka w mnożeniu kwot, policzenie tylko prowizji bez dodania podstawy oraz przyjęcie niewłaściwej stawki prowizji, bo wydaje się "bardziej typowa".
Zależy od regulaminu wynagradzania w firmie. Prowizja od przychodu zależy od wartości sprzedaży, a od marży uwzględnia też koszt zakupu towaru. W zadaniach egzaminacyjnych sposób naliczania musi wynikać z treści (przychód/obrót vs marża).
Porównaj prowizję do sprzedaży: prowizja powinna być realistycznym ułamkiem sprzedaży (np. kilka–kilkanaście procent). Możesz też odjąć podstawę od wyniku: jeśli różnica to prowizja, łatwo ocenić, czy odpowiada spodziewanej stawce procentowej.
Zwykle kwoty pieniężne podaje się do 2 miejsc po przecinku (grosze). W praktyce stosuje się zaokrąglenia zgodne z zasadami matematycznymi. Na egzaminie trzymaj się zapisu w odpowiedziach i kontroluj, czy nie gubisz groszy w mnożeniu.
Ćwicz schemat: zidentyfikuj składniki (stałe i zmienne), policz każdy osobno, a potem zsumuj. Równolegle trenuj procenty i pracę na kwotach. Dobrze działa rozwiązywanie arkuszy oraz sprawdzanie wyniku metodą odwrotną (odjęcie podstawy).
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Część stała nie zależy od sprzedaży, a prowizja rośnie wraz z obrotem."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z działu: płace i naliczanie składników wynagrodzeń
  • Zestawy zadań z procentów i obliczeń finansowych (prowizje, rabaty, marże)
  • Ćwiczenia z interpretacji systemów wynagradzania (czasowy, akordowy, prowizyjny, premiowy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego