KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 33.
Wynik pomiaru wskazany przez manometr wynosi
Ilustracja przedstawia manometr, który jest urządzeniem służącym do pomiaru ciśnienia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Manometr wskazuje wartość ciśnienia odczytaną z położenia wskazówki na skali.
Poprawny wynik to taki, który odpowiada dokładnie działkom podziałki (z uwzględnieniem wartości między głównymi oznaczeniami), dlatego właściwy odczyt wynosi 7,2 bar, a pozostałe propozycje są przesunięte o kilka działek.

Pełne wyjaśnienie:

Manometr analogowy przedstawia ciśnienie jako położenie wskazówki na wyskalowanej tarczy. Aby poprawnie odczytać wynik, należy:

  • ustalić zakres skali (np. 0–10 bar lub 0–16 bar) i jednostkę (bar),
  • sprawdzić wartość jednej działki pomiędzy oznaczeniami głównymi,
  • odczytać dokładne położenie wskazówki względem kresek, w razie potrzeby wykonać interpolację między działkami.

Odpowiedź "7,2 bar" jest poprawna, gdy wskazówka znajduje się na poziomie odpowiadającym 7 bar oraz dodatkowym 0,2 bar wynikającym z podziałki pośredniej. W praktyce to typowy odczyt "między" wartościami głównymi, wymagający policzenia działek.

Odpowiedzi "7,1 bar", "6,7 bar" oraz "6,6 bar" reprezentują typowe błędy: przesunięcie odczytu o 1–2 działki, pomylenie kresek pośrednich albo zbyt wczesne zaokrąglenie w dół. Takie różnice (0,1–0,6 bar) mogą wynikać z nieuwagi lub odczytu pod kątem (paralaksa), ale na egzaminie przy prawidłowym spojrzeniu na tarczę odpowiadają one innemu położeniu wskazówki niż to pokazane na rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw określ działkę elementarną (ile bar przypada na jedną małą kreskę), a dopiero potem wybieraj odpowiedź. To minimalizuje pomyłki o 0,1 bar.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw ustal jednostkę i zakres skali, potem policz, ile wynosi jedna mała działka między liczbami. Dopiero wtedy odczytaj położenie wskazówki, dodając działki do najbliższej wartości głównej. Unikaj "strzelania" w przybliżeniu bez sprawdzenia podziałki.
Bar to praktyczna jednostka ciśnienia często używana w pneumatyce i hydraulice. W mechatronice spotkasz ją przy zasilaniu siłowników pneumatycznych, nastawach reduktorów i diagnostyce instalacji sprężonego powietrza. Na manometrach warsztatowych skala jest zwykle podana właśnie w bar.
Różnica 0,1 bar to często jedna działka lub niewielka część działki. Jeśli nie policzysz podziałki pośredniej albo patrzysz pod kątem (paralaksa), wskazówka może "wydawać się" bliżej sąsiedniej kreski. Pomaga odczyt na wprost i weryfikacja wartości działki.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwej strony kreski, zaokrąglenie w dół do pełnych bar, nieuwzględnienie działek pośrednich oraz pomieszanie skali (np. odczyt z innego okręgu, gdy są dwie jednostki). Na egzaminie zawsze identyfikuj właściwą skalę.
Kontrolę wykonuje się m.in. przy uruchamianiu maszyny, po serwisie, po wymianie filtrów i reduktorów oraz gdy występują spadki siły siłowników lub niestabilna praca zaworów. Odczyt z manometru pomaga ocenić, czy instalacja zapewnia ciśnienie robocze wymagane przez elementy wykonawcze.
Działka elementarna to najmniejszy odstęp między kolejnymi kreskami na skali, odpowiadający konkretnej wartości ciśnienia. Jej wartość wynika z tego, jak podzielono odcinek między liczbami (np. między 7 a 8 bar). Umiejętność ustalenia działki jest kluczowa dla odczytów typu 7,2 bar.
Tak, część manometrów ma dwie skale (np. bar i psi). Wtedy trzeba świadomie wybrać właściwy okrąg i jednostkę zgodną z pytaniem. Błąd polega na odczycie z niewłaściwej skali, co daje inną liczbę. Na egzaminie szukaj opisu jednostki przy podziałce.
Porównaj odczyt z typową nastawą reduktora i wymaganiami elementów (siłowników, zaworów). Jeśli ciśnienie jest niższe niż oczekiwane, podejrzewa się nieszczelność, zapchany filtr, zbyt mały przekrój przewodów lub błędną nastawę reduktora. Zbyt wysokie ciśnienie może grozić uszkodzeniami.
Dokładny odczyt sprawdza praktyczną umiejętność pracy z aparaturą pomiarową. W serwisie mechatronicznym różnice rzędu 0,1–0,5 bar mogą wpływać na siłę siłownika i stabilność procesów. Dlatego egzamin wymaga rozpoznania wartości działki i prawidłowej interpretacji wskazówki.
Ćwicz na przykładach tarcz o różnych zakresach (0–6, 0–10, 0–16 bar) i różnych podziałkach. Zawsze wykonuj ten sam schemat: zakres → działka → położenie wskazówki → wynik z jednostką. Dodatkowo ucz się typowych elementów stacji przygotowania powietrza, gdzie manometry występują najczęściej.
info

Około 72% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • BIPM, "The International System of Units (SI) – SI Brochure", 9th edition (2019), rozdział o jednostkach pochodnych i zasadach zapisu wartości. https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-01)
  • Główny Urząd Miar, materiały informacyjne o układzie SI i zasadach zapisu jednostek/oznaczeń (sekcja edukacyjna). https://www.gum.gov.pl/pl/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedyczne omówienie budowy i zasad działania manometru (skala, wskazówka, odczyt). https://pl.wikipedia.org/wiki/Manometr (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z pneumatyki/hydrauliki siłowej (rozdziały o aparaturze pomiarowej ciśnienia)
  • Materiały producentów manometrów: przykłady skal i zasady odczytu
  • Ćwiczenia praktyczne: odczyt z różnych skal (0–10 bar, 0–16 bar) i różne wartości działki

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego