Wynik analizy gleby podaje zawartość metali ciężkich w jednostce mg/kg suchej masy. "Sucha masa" oznacza, że wynik odnosi się do próbki pozbawionej wody, co ułatwia porównywanie badań wykonanych w różnych warunkach wilgotności.
Aby odpowiedzieć na pytanie o przekroczenia, należy wykonać dwa niezależne porównania:
- porównać zawartość rtęci (Hg) z dopuszczalną wartością dla gleb lekkich,
- porównać zawartość miedzi (Cu) z dopuszczalną wartością dla gleb lekkich.
W praktyce zawodowej technika BHP takie porównanie wspiera ocenę ryzyka przy pracach ziemnych (np. wykopy, niwelacje, transport urobku), ponieważ zanieczyszczona gleba może powodować narażenie pośrednie: pylenie i wdychanie cząstek, kontakt skóry, przenoszenie zanieczyszczeń do pomieszczeń socjalnych, a także wtórne skażenie odzieży roboczej.
Odpowiedź "Zawartość rtęci i miedzi są przekroczone." jest właściwa, ponieważ w tym zadaniu podane wartości Hg=1,2 mg/kg s.m. oraz Cu=50 mg/kg s.m. należy uznać za wyższe od dopuszczalnych poziomów dla badanej kategorii gleby, co oznacza przekroczenie dla obu metali.
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:
- "Zawartość miedzi jest przekroczona, a zawartość rtęci jest w normie." – błąd polega na błędnej kwalifikacji rtęci jako nieprzekroczonej, mimo że wynik wymaga wniosku o przekroczeniu również dla Hg.
- "Zawartość rtęci jest przekroczona, a zawartość miedzi jest w normie." – błąd polega na zaniżeniu oceny dla Cu; w zadaniu Cu także przekracza dopuszczalny poziom.
- "Zawartość rtęci i miedzi są w normie." – to uogólnienie niezgodne z interpretacją podanych danych; ignoruje konieczność porównania z wartościami dopuszczalnymi i prowadzi do fałszywego poczucia bezpieczeństwa.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy pytanie wymaga oceny każdego parametru osobno (tu: Hg i Cu), oraz czy jednostka i podstawa odniesienia (tu: sucha masa) są zgodne z tabelą wartości dopuszczalnych używaną na zajęciach/egzaminie.
