KWALIFIKACJA MOT2 - TEST WIEDZY NR 6

PYTANIE NR 5.
Wyobraź sobie, że masz cewkę o stałej długości i liczbie zwojów, przez którą płynie prąd. Jak zmieni się natężenie pola magnetycznego wewnątrz cewki, jeśli zwiększysz natężenie prądu płynącego przez cewkę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W cewce o stałej długości i stałej liczbie zwojów pole magnetyczne wewnątrz rośnie wraz z prądem.
Jeśli zwiększysz natężenie prądu płynącego przez uzwojenie, wytwarza ono silniejsze pole, więc poprawna odpowiedź to: Zwiększy się.

Pełne wyjaśnienie:

W idealizowanym opisie cewki (solenoidu) przy stałej długości i stałej liczbie zwojów natężenie/indukcja pola magnetycznego wewnątrz cewki jest proporcjonalne do natężenia prądu płynącego przez uzwojenie. Oznacza to, że gdy zwiększasz prąd, zwiększasz "źródło" pola magnetycznego wytwarzanego przez zwoje, więc pole w środku cewki rośnie.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Zwiększy się"?
Większy prąd w przewodniku oznacza silniejsze oddziaływanie magnetyczne każdego zwoju. Ponieważ geometria cewki (liczba zwojów i długość) nie zmienia się, jedyną zmienną jest prąd, a więc efekt musi rosnąć wraz z nim.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Zmniejszy się" – byłoby to sprzeczne z podstawową zależnością cewki: przy niezmienionej geometrii wzrost prądu nie osłabia pola, tylko je wzmacnia.
  • "Pozostanie bez zmian" – pole pozostałoby stałe tylko wtedy, gdyby prąd się nie zmienił lub gdyby zmieniły się inne czynniki kompensujące (czego w treści nie ma).
  • "Zależy od materiału cewki" – materiał (zwłaszcza obecność rdzenia ferromagnetycznego) wpływa na wartość pola, ale w pytaniu pytamy o kierunek zmiany przy zwiększeniu prądu, przy pozostałych warunkach stałych. W typowych warunkach wzrost prądu powoduje wzrost pola niezależnie od tego, czy cewka ma rdzeń, czy jest "powietrzna" (zmienia się skala, nie kierunek zależności).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści jest "stała liczba zwojów" i "stała długość", traktuj to jak informację: "geometria stała, zmienia się tylko prąd", więc pytanie sprawdza prostą proporcjonalność pola do prądu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cewka to przewód nawinięty w zwoje. Gdy płynie przez nią prąd, każdy zwój wytwarza własne pole magnetyczne, a pola te sumują się, dając wyraźne pole wewnątrz cewki. Dzięki temu cewka działa jak elektromagnes, często używany w elementach wykonawczych auta.
Przy stałej liczbie zwojów i stałej długości cewki pole magnetyczne rośnie wraz z prądem. W praktyce oznacza to: większy prąd sterujący cewką (np. zaworu lub przekaźnika) zwykle daje silniejsze przyciąganie elementu ruchomego.
Jeśli rośnie prąd, to rośnie "źródło" pola magnetycznego w zwojach, więc nie ma powodu, by pole pozostało takie samo. Stałość pola wymagałaby stałego prądu albo zmiany innych parametrów w przeciwną stronę, czego w pytaniu nie założono.
Tak. Rdzeń ferromagnetyczny zwykle zwiększa pole (i siłę) w porównaniu do cewki bez rdzenia. Jednak w pytaniu o kierunek zmiany przy zwiększaniu prądu: niezależnie od rdzenia, wzrost prądu powoduje wzrost pola; materiał wpływa głównie na "jak bardzo", a nie na "czy rośnie".
Przykłady to m.in. przekaźniki, elektrozawory (np. w układach podciśnienia/sterowania), niektóre siłowniki, elementy sterowane prądem w mechatronice oraz cewki wtryskiwaczy w rozwiązaniach, gdzie sterowanie odbywa się elektromagnetycznie.
W przekaźniku cewka wytwarza pole magnetyczne, które przyciąga zworę. Gdy prąd rośnie, pole jest silniejsze, więc łatwiej pokonać sprężynę i tarcie. To dlatego zbyt mały prąd (np. przez spadki napięcia) może powodować "niedociąganie" przekaźnika.
Najczęściej myli się wpływ różnych czynników: prądu, liczby zwojów i materiału rdzenia. W zadaniach egzaminacyjnych warto najpierw sprawdzić, co jest stałe w treści. Jeśli stałe są zwoje i długość, to zmiana prądu bezpośrednio zmienia pole.
Zwykle kluczowe są: natężenie prądu, liczba zwojów, długość cewki oraz obecność/rodzaj rdzenia. Pytania często sprawdzają zależności jakościowe (rośnie/maleje), a nie tylko obliczenia. Warto umieć wskazać, co zwiększa, a co zmniejsza pole.
Nie zawsze. Większy prąd oznacza większe nagrzewanie uzwojenia (straty cieplne), co może prowadzić do przegrzania i uszkodzenia izolacji. W praktyce układy sterowania ograniczają prąd lub czas wysterowania. To jednak temat eksploatacyjny; kierunek zmiany pola przy wzroście prądu pozostaje ten sam.
Powtórz podstawy: prąd a pole magnetyczne, rola liczby zwojów i rdzenia oraz typowe zastosowania w pojazdach (przekaźniki, elektrozawory). Trenuj rozpoznawanie, co w treści jest stałe, a co zmienne. To pozwala szybko wybrać poprawną odpowiedź bez liczenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 80% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • OpenStax, University Physics Volume 2, rozdział o magnetyzmie i polu w solenoidzie (B proporcjonalne do I): https://openstax.org/details/books/university-physics-volume-2 (dostęp 2026-02-26)
  • Wikipedia (pl), hasło: "Solenoid" – zależność pola magnetycznego od prądu i liczby zwojów: https://pl.wikipedia.org/wiki/Solenoid (dostęp 2026-02-26)
  • Wikipedia (pl), hasło: "Elektromagnes" – opis wpływu prądu na siłę/pole elektromagnesu: https://pl.wikipedia.org/wiki/Elektromagnes (dostęp 2026-02-26)

Materiały:

  • Podręcznik fizyki (dział: magnetyzm, pole magnetyczne przewodnika i cewki)
  • Materiały dydaktyczne z elektrotechniki samochodowej (przekaźniki, elektrozawory, cewki)
  • Kurs wprowadzający z elektromagnetyzmu (solenoid/cewka i zależności jakościowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego