KWALIFIKACJA EKA4 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 20.
Wypowiedzenie przez pracodawcę umowy o pracę jest uzasadnione, jeżeli pracownik
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odmowa udziału w szkoleniu BHP narusza podstawowe obowiązki pracownika, bo pracownik ma ustawowy obowiązek uczestniczyć w szkoleniach i instruktażu BHP.
Takie zachowanie może stanowić uzasadnioną przyczynę wypowiedzenia. Pozostałe odpowiedzi opisują cechy pracownika, które same w sobie nie uzasadniają wypowiedzenia.

Pełne wyjaśnienie:

Szkolenie BHP jest elementem systemu bezpieczeństwa pracy i nie jest "opcjonalne". Z przepisów wynika, że pracownik ma obowiązek brać udział w szkoleniu i instruktażu z zakresu BHP oraz poddawać się wymaganym sprawdzeniom wiedzy. Równolegle pracodawca ma obowiązek zapewnić przeszkolenie przed dopuszczeniem do pracy, a bez odpowiedniego szkolenia pracownik nie powinien wykonywać pracy.

Dlatego odpowiedź "odmówił udziału w szkoleniu bhp." jest poprawna: odmowa realizacji tego obowiązku jest naruszeniem podstawowych obowiązków pracowniczych i może być potraktowana jako niewykonanie polecenia służbowego. W praktyce konsekwencje zależą od okoliczności (np. czy odmowa była jednorazowa czy powtarzalna, czy pracownik był prawidłowo poinformowany o terminie, czy szkolenie było wymagane na danym stanowisku). Może to prowadzić do zastosowania kary porządkowej, wypowiedzenia, a w skrajnych przypadkach nawet rozwiązania umowy bez wypowiedzenia, jeśli zachowanie spełnia przesłanki ciężkiego naruszenia.

Pozostałe propozycje są nieprawidłowe, ponieważ:

  • "jest osobą niepełnosprawną." – sama niepełnosprawność nie stanowi uzasadnionej przyczyny wypowiedzenia. Przeciwnie, jest to cecha, która wymaga równego traktowania i niedyskryminowania.
  • "należy do związków zawodowych." – przynależność związkowa nie jest legalną, merytoryczną przyczyną wypowiedzenia. Taka motywacja byłaby sprzeczna z zasadą poszanowania uprawnień pracowniczych.
  • "jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy." – wymiar etatu (pełny/niepełny) nie jest sam w sobie przyczyną uzasadniającą wypowiedzenie; o zasadności decydują zachowanie pracownika i potrzeby pracodawcy, a nie sam fakt pracy na część etatu.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać praktyczną regułę: BHP = obowiązek współdziałania pracownika. Jeśli pracownik odmawia szkolenia BHP, utrudnia spełnienie obowiązków po stronie pracodawcy i naraża organizację na ryzyko, co często stanowi racjonalną podstawę do wypowiedzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza, że pracownik ma prawny obowiązek uczestniczyć w szkoleniach i instruktażu BHP organizowanych przez pracodawcę. Nie jest to dobra wola pracownika, tylko element podstawowych obowiązków związanych z bezpiecznym wykonywaniem pracy i współdziałaniem z pracodawcą.
Bo odmowa oznacza niewykonanie podstawowego obowiązku pracowniczego. Pracodawca musi zapewnić bezpieczne warunki pracy, a pracownik ma współdziałać, m.in. przez udział w szkoleniach. Jeśli pracownik odmawia, pracodawca nie powinien dopuszczać go do pracy, co wpływa na możliwość świadczenia pracy.
Gdy nie ma wymaganego przeszkolenia BHP (np. szkolenia wstępnego lub wymaganego okresowego). Skoro pracodawca ma obowiązek przeszkolenia przed dopuszczeniem do pracy, brak szkolenia w praktyce blokuje legalne i bezpieczne wykonywanie obowiązków na stanowisku.
Możliwe są różne skutki, zależnie od okoliczności: kara porządkowa, wypowiedzenie umowy o pracę, a w wyjątkowo poważnych sytuacjach także rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia. Kluczowe znaczenie ma to, czy odmowa była uporczywa, zawiniona i jakie rodziła ryzyka w zakładzie.
Nie powinna być traktowana jako uzasadniona przyczyna wypowiedzenia. Przynależność związkowa jest uprawnieniem pracowniczym i nie może stanowić merytorycznej podstawy do zakończenia zatrudnienia. W pytaniach testowych bywa to klasyczny "haczyk" sprawdzający rozumienie równego traktowania.
Sama niepełnosprawność nie jest uzasadnioną przyczyną wypowiedzenia. To cecha pracownika, która wymaga równego traktowania. O zasadności wypowiedzenia decydują obiektywne przesłanki związane z pracą (np. obowiązki, wyniki, organizacja), a nie sam status osoby.
Nie, sam fakt zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy nie oznacza "automatycznej" ochrony przed wypowiedzeniem. Wymiar etatu nie jest przyczyną uzasadniającą zwolnienie, ale też nie blokuje wypowiedzenia, jeśli istnieją obiektywne podstawy (np. naruszenia obowiązków).
Uzasadniona przyczyna dotyczy zachowania pracownika lub obiektywnych potrzeb pracodawcy (np. odmowa obowiązkowego szkolenia BHP). Dyskryminacja polega na podejmowaniu decyzji kadrowych z powodu cech lub przynależności (np. niepełnosprawność, związek zawodowy, wymiar etatu), a nie z powodu realnych obowiązków i pracy.
Najczęściej pojawia się szkolenie wstępne (instruktaż ogólny i stanowiskowy), szkolenia okresowe oraz zasada, że pracownik musi zostać przeszkolony przed dopuszczeniem do pracy. Warto umieć wskazać, że obowiązek udziału w szkoleniu dotyczy pracownika, a obowiązek organizacji – pracodawcy.
Ucz się na zasadach: kto ma obowiązek (pracownik/pracodawca), jaki jest skutek braku szkolenia (brak dopuszczenia do pracy) oraz jakie zachowania są naruszeniem obowiązków (np. odmowa szkolenia). Dodatkowo trenuj rozpoznawanie "fałszywych" powodów wypowiedzenia opartych o cechy osobiste.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe odpowiedzi opisują cechy pracownika, które same w sobie nie uzasadniają wypowiedzenia."

Źródła:

  • Kodeks pracy (ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r.) – art. 211 (obowiązki pracownika w zakresie BHP)
  • Kodeks pracy (ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r.) – art. 237³ § 2-3 (obowiązek przeszkolenia i niedopuszczenie do pracy bez szkolenia)
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy – Dz.U. 2024 poz. 1327

Materiały:

  • Kodeks pracy (działy dotyczące BHP oraz obowiązków pracownika i pracodawcy)
  • Rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie BHP (zakres, rodzaje i formy szkoleń)
  • Komentarze i opracowania praktyczne z prawa pracy dotyczące wypowiedzeń i naruszeń obowiązków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego