KWALIFIKACJA MOD3 + MOD7 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 2.
Wyrób włókienniczy, który powstał w wyniku przeplatania się układów nitek osnowy i wątku pod kątem prostym, nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tkanina powstaje przez przeplatanie dwóch prostopadłych układów nitek: osnowy i wątku. Taki sposób budowy odróżnia ją od dzianiny, która jest tworzona z oczek, oraz od koronki, która ma konstrukcję ażurową. Dlatego poprawna jest odpowiedź "tkaniną."

Pełne wyjaśnienie:

W opisie wskazano wyrób włókienniczy powstały w wyniku przeplatania dwóch układów nitek: osnowy i wątku, ustawionych względem siebie pod kątem prostym. Taka konstrukcja jest cechą definicyjną tkaniny. W praktyce krawieckiej rozpoznanie tkaniny bywa kluczowe, bo wpływa na zachowanie materiału w krojeniu i szyciu (np. strzępienie brzegów, stabilność wzdłuż osnowy i wątku, podatność na rozciąganie).

Odpowiedź "tkaniną." jest poprawna, ponieważ tkaniny są wytwarzane na krosnach przez wzajemne przeplatanie nitek osnowy i wątku w różnych splotach (np. płóciennym, skośnym, atłasowym). Wspólną cechą pozostaje jednak obecność dwóch prostopadłych układów nitek.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z następujących powodów:

  • "dzianiną." – dzianina nie ma układu osnowa–wątek przeplatanego pod kątem prostym. Dzianiny powstają z oczek (pętli), dzięki czemu zwykle są bardziej rozciągliwe i zachowują się inaczej w szyciu (często wymagają innych ściegów lub igieł).
  • "koronką." – koronka to wyrób o charakterze ażurowym, tworzony różnymi technikami (np. pleceniem, szydełkowaniem, maszynowo), a jej konstrukcja nie jest definiowana jako prostopadłe przeplatanie osnowy i wątku.
  • "przędziną." – to nie jest właściwa nazwa wyrobu powstającego z osnowy i wątku; pojęcia związane z przędzeniem dotyczą raczej etapu otrzymywania przędzy z włókien, a nie struktury tkaniny.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w treści pojawiają się jednocześnie słowa osnowa i wątek, najczęściej chodzi o tkaninę. Jeśli mowa o oczkach lub dużej elastyczności – zwykle o dzianinę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tkanina to wyrób włókienniczy zbudowany z dwóch układów nitek: osnowy i wątku, które przeplatają się ze sobą. Taka konstrukcja wpływa na cechy materiału ważne w krawiectwie, np. stabilność, kierunek nitki prostej i skłonność do strzępienia.
Tkanina ma układ osnowa–wątek (dwie prostopadłe nitki), a dzianina jest zbudowana z oczek. W praktyce dzianiny zwykle bardziej się rozciągają i mniej strzępią na krawędziach, natomiast tkaniny częściej wymagają zabezpieczania brzegów szwem lub obrzuceniem.
Bo to podstawowe elementy konstrukcyjne tkaniny. Osnowa biegnie w jednym kierunku (zwykle wzdłuż długości belki), a wątek jest wprowadzany poprzecznie. Ich przeplatanie tworzy splot, który decyduje o wyglądzie i właściwościach materiału.
Sformułowanie o kącie prostym podkreśla, że układy nitek w tkaninie są wzajemnie prostopadłe. To ważna cecha definicyjna tkaniny i prosta wskazówka testowa: gdy w treści jest osnowa i wątek ułożone prostopadle, najczęściej chodzi o tkaninę.
Osnowa to układ nitek biegnących wzdłuż tkaniny. Zwykle jest bardziej stabilna i mniej rozciągliwa niż wątek, dlatego przy krojeniu zwraca się uwagę na kierunek osnowy (nitkę prostą). Błędne ułożenie może powodować skręcanie się elementów odzieży.
Wątek to układ nitek przebiegających poprzecznie w tkaninie i przeplatających się z osnową. Wątek współtworzy splot i wpływa na układalność materiału. W praktyce krawieckiej wątek bywa bardziej podatny na odkształcenia, co widać np. na skosach.
Nie. O tym, czy wyrób jest tkaniną, decyduje technika budowy: przeplatanie osnowy i wątku w prostopadłych układach. Koronka jest wyrobem ażurowym i może powstawać różnymi technikami, ale nie jest definiowana jako klasyczna tkanina osnowowo-wątkowa.
Najczęściej myli się pojęcia, bo oba dotyczą materiałów odzieżowych. Uczniowie kierują się skojarzeniem "nitki" zamiast analizować konstrukcję: osnowa i wątek (tkanina) kontra oczka (dzianina). Pomaga zapamiętanie: osnowa+wątek = tkanina.
Najczęściej osnowa jest bardziej zwarta i mniej rozciągliwa, a brzeg fabryczny (krajka) biegnie równolegle do osnowy. Wątek jest poprzeczny. Na egzaminie zwykle nie wymaga się testów mechanicznych, ale warto znać te cechy do zadań praktycznych.
Ucz się definicji i cech rozpoznawczych: tkanina (osnowa+wątek), dzianina (oczka), włóknina (zlepianie/spajanie włókien). Ćwicz na próbkach materiałów i łącz terminy z praktyką szycia: rozciągliwość, strzępienie, dobór ściegu i igły.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że tkanina powstaje przez przeplatanie dwóch prostopadłych układów nitek: osnowy i wątku.

Źródła:

  • Encyklopedia PWN: hasło "tkanina" (definicja: osnowa i wątek, przeplatanie) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/tkanina;3985342.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedia PWN: hasło "osnowa" (pojęcie układu nitek w tkaninie) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/osnowa;3949871.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedia PWN: hasło "wątek" (pojęcie układu nitek w tkaninie) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/watek;3992936.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki do materiałoznawstwa odzieżowego (dział: tkaniny i dzianiny)
  • Słowniki/encyklopedie włókiennictwa z definicjami osnowy, wątku i splotu
  • Materiały dydaktyczne szkół branżowych o budowie tkanin i dzianin

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego