KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 21.
Wyrobisko w polu niemetanowym o przekroju 12,0 m2w świetle obudowy należy zabezpieczyć zaporą przeciwwybuchową, na której po uwzględnieniu 10% rezerwy powinno być
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W polu niemetanowym ilość wody na zaporze przeciwwybuchowej liczy się z normy 200 dm3 na 1 m2 przekroju wyrobiska.
Dla 12,0 m2: 12,0 × 200 = 2400 dm3. Po doliczeniu 10% rezerwy: 2400 × 1,10 = 2640 dm3.

Pełne wyjaśnienie:

Zapory przeciwwybuchowe są pasywnym zabezpieczeniem wyrobisk: w momencie fali wybuchu uwalniają wodę (lub pył kamienny), aby ograniczyć rozprzestrzenianie się wybuchu i stłumić płomień. W zadaniu kluczowe jest dobranie właściwej normy na 1 m2 przekroju wyrobiska w świetle obudowy dla pola niemetanowego, a następnie doliczenie wymaganej rezerwy.

Z kontekstu wynika, że dla pól niemetanowych przyjmuje się 200 dm3 wody na 1 m2. Obliczenia wykonuje się więc według schematu:

  • krok 1: ilość podstawowa = 12,0 m2 × 200 dm3/m2 = 2400 dm3
  • krok 2: rezerwa 10% oznacza mnożenie przez 1,10: 2400 dm3 × 1,10 = 2640 dm3

Dlatego poprawna jest odpowiedź "2 640 dm3 wody".

Pozostałe wyniki są typowymi skutkami błędów:

  • "264 dm3 wody" zwykle wynika z błędnego przestawienia zera lub pomylenia skali obliczeń.
  • "528 dm3 wody" może pochodzić z użycia niewłaściwego współczynnika albo wykonania niepełnego mnożenia (np. pomylenie danych wejściowych).
  • "5 280 dm3 wody" odpowiada zawyżeniu wyniku, np. przez błędne przyjęcie podwójnej normy albo nieprawidłowe założenia typowe dla pola metanowego.

Na egzaminie warto zawsze sprawdzić: (1) czy wybrano normę dla właściwego rodzaju pola, (2) czy doliczono rezerwę procentową przez mnożenie, oraz (3) czy jednostki pozostały dm3, a nie m3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapora przeciwwybuchowa to pasywne zabezpieczenie wyrobiska, które w chwili wybuchu uwalnia wodę lub pył kamienny do przestrzeni wyrobiska. Ma za zadanie stłumić płomień i ograniczyć rozchodzenie się fali wybuchu, zmniejszając skutki zdarzenia.
Stosuje się normę ilości wody na 1 m2 przekroju wyrobiska i mnoży przez przekrój w świetle obudowy. Następnie dolicza się rezerwę (np. 10%) przez mnożenie wyniku przez 1,10. To klasyczny schemat: przekrój × norma × (1 + rezerwa).
Rezerwa zwiększa pewność działania zapory w warunkach rzeczywistych (np. ubytki, rozchlapanie, niepełne zadziałanie części zbiorników). W obliczeniach rezerwa 10% oznacza, że do ilości podstawowej dodaje się 10% tej wartości, czyli praktycznie mnoży się przez 1,10.
Najczęściej myli się normy dla pól metanowych i niemetanowych, pomija doliczenie 10% rezerwy albo popełnia błąd jednostek (dm3 vs m3). Zdarza się też zakończenie obliczeń po pierwszym mnożeniu, bez wykonania kroku z rezerwą.
W zadaniach egzaminacyjnych należy przyjąć normę właściwą dla pola niemetanowego wskazaną w przepisach/instrukcjach, a następnie przeliczyć ją na dany przekrój wyrobiska. Kluczowe jest, aby nie podstawiać normy przewidzianej dla pola metanowego, bo prowadzi to do podwojenia wyniku.
Warto wykonać kontrolę logiczną: najpierw policz ilość podstawową (przekrój × norma), a potem sprawdź, czy po doliczeniu 10% wynik wzrósł dokładnie o jedną dziesiątą. Dodatkowo upewnij się, że nie przeliczyłeś dm3 na m3 lub odwrotnie.
W praktyce spotyka się zapory wodne i pyłowe. Wymagany "ekwiwalent" środka gaśniczego jest określany w przepisach oraz instrukcjach zakładowych i zależy m.in. od rodzaju pola (metanowe/niemetanowe) oraz od tego, jakie zagrożenie ma być ograniczane.
Różne wymagania wynikają z poziomu zagrożenia wybuchem i warunków bezpieczeństwa w danym rejonie. Dlatego w zadaniach trzeba najpierw odczytać, czy wyrobisko jest w polu metanowym czy niemetanowym, i dopiero potem dobrać właściwą normę oraz wykonać obliczenia.
Najszybciej jest pomnożyć ilość podstawową przez 1,10. Alternatywnie można dodać 1/10 wartości (czyli podzielić przez 10 i dodać do wyniku podstawowego). W zadaniach z dm3 często wygodniej działa metoda z mnożeniem, bo ogranicza ryzyko błędu rachunkowego.
Oznacza przekrój użytkowy wyrobiska mierzony wewnątrz obudowy, czyli faktyczną powierzchnię "wolnej" przestrzeni, którą ma wypełnić środek gaśniczy po zadziałaniu zapory. To istotne, bo norma odnosi się do rzeczywistego przekroju, a nie np. do wymiarów zewnętrznych.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "W polu niemetanowym ilość wody na zaporze przeciwwybuchowej liczy się z normy 200 dm3 na 1 m2 przekroju wyrobiska.Dla 12,0 m2: 12,0 × 200 = 2400 dm3."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy, prowadzenia ruchu oraz specjalistycznego zabezpieczenia przeciwpożarowego w podziemnych zakładach górniczych, § 322, Dz.U. 2002 nr 139 poz. 1169

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia wskazanego w podstawie prawnej (szczególnie § 322) wraz z komentarzem zakładowym
  • Instrukcje ruchu i instrukcje zabezpieczeń przeciwwybuchowych obowiązujące w danym PZG
  • Podręczniki/opracowania z zakresu zagrożeń wybuchem pyłu węglowego i zabezpieczeń przeciwwybuchowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego