KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 13.
Wysokim współczynnikiem rozmnażania, od którego zależy długość cyklu reprodukcji nasiennej, charakteryzuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wysoki współczynnik rozmnażania oznacza, że z relatywnie niewielkiej ilości wysianego materiału można uzyskać bardzo dużo nasion do dalszego wysiewu, co skraca lub upraszcza cykl reprodukcji. Spośród podanych gatunków taką cechą w praktyce nasienniczej charakteryzuje się rzepak; ziemniak rozmnaża się głównie wegetatywnie.

Pełne wyjaśnienie:

Współczynnik rozmnażania w produkcji nasiennej opisuje, jaką ilość materiału siewnego można uzyskać z jednostki zasiewu (w uproszczeniu: "ile nasion wróci" w następnym kroku). Im jest on wyższy, tym łatwiej w krótszym czasie przejść przez kolejne etapy reprodukcji i uzyskać odpowiednią ilość nasion do obsiania większej powierzchni.

Odpowiedź "rzepak" jest właściwa, ponieważ jest to roślina rozmnażana generatywnie, dająca bardzo dużą liczbę nasion w przeliczeniu na roślinę i na powierzchnię, a materiał siewny ma stosunkowo niewielką masę pojedynczego nasiona. W praktyce oznacza to, że z jednego zasiewu można uzyskać dużo jednostek siewnych do dalszej reprodukcji, co wiąże się z wysokim współczynnikiem rozmnażania i wpływa na długość cyklu nasiennego.

Odpowiedzi zbożowe, takie jak "owies" i "pszenica", są częstym "pierwszym skojarzeniem" uczniów, bo są powszechnymi uprawami i również dają nasiona. Jednak w tym pytaniu kluczowe jest porównanie gatunków pod kątem tego, który typowo uznaje się za charakteryzujący się wysokim współczynnikiem rozmnażania w kontekście cyklu reprodukcji nasiennej. Zboża nie są tu traktowane jako najlepsza odpowiedź.

Odpowiedź "ziemniak" jest niepoprawna, bo w praktyce rolniczej jest rozmnażany głównie wegetatywnie (sadzeniakami). Taki sposób rozmnażania zwykle daje niższy "przyrost" materiału nasadzeniowego w kolejnych stopniach oraz jest silnie powiązany z wymaganiami zdrowotności i kwalifikacji sadzeniaków, co wydłuża i komplikuje cykl reprodukcji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się roślina rozmnażana wegetatywnie (np. bulwy), często będzie ona słabym kandydatem do odpowiedzi o wysokim współczynniku rozmnażania w sensie nasiennym. Z kolei rośliny wytwarzające bardzo liczne, drobne nasiona częściej spełniają to kryterium.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To miara tego, ile materiału siewnego można uzyskać z jednostki wysiewu w kolejnym kroku reprodukcji. Wysoki współczynnik oznacza szybkie "namnożenie" nasion i łatwiejsze przejście od małej partii do ilości potrzebnej na większy areał.
Im więcej nasion uzyskuje się z jednego zasiewu, tym mniej etapów (lat/stopni) potrzeba, aby osiągnąć docelową ilość materiału siewnego. Niski współczynnik oznacza wolniejsze narastanie ilości materiału i dłuższy cykl oraz większe koszty.
Rośliny generatywne rozmnaża się nasionami (np. zboża, rzepak). Wegetatywne rozmnaża się organami (np. bulwy, sadzonki). W pytaniach o materiał siewny i współczynnik rozmnażania często kluczowe jest właśnie to rozróżnienie.
Ziemniak w praktyce uprawy rozmnaża się głównie sadzeniakami (bulwami), a nie nasionami. Taki sposób rozmnażania ma inne ograniczenia: masa materiału, wymagania zdrowotności i kwalifikacji oraz zwykle wolniejsze "namnożenie" w kolejnych stopniach.
Częsty błąd to utożsamianie "wysokiego plonu" z "wysokim współczynnikiem rozmnażania" bez zrozumienia, że liczy się przyrost jednostek siewnych. Drugi błąd to pomijanie faktu, że niektóre gatunki (np. ziemniak) dotyczą materiału nasadzeniowego.
To ciąg etapów, w których materiał wyjściowy jest rozmnażany, aby uzyskać większą ilość materiału siewnego o wymaganej jakości. W praktyce obejmuje planowanie stopni, izolację i czystość odmianową, a także utrzymanie parametrów jakości.
Pomaga planować, czy i kiedy opłaca się rozmnażać materiał siewny samodzielnie oraz jaką powierzchnię trzeba przeznaczyć na plantację nasienną. Ułatwia też ocenę, ile sezonów potrzeba, by z małej partii uzyskać ilość na docelowy areał.
Masa tysiąca nasion wpływa na to, ile nasion mieści się w kilogramie i ile jednostek siewnych można uzyskać. Drobne nasiona ułatwiają "namnożenie" w sensie liczby nasion, ale zawsze trzeba to rozpatrywać łącznie z normą wysiewu i technologią.
Gdy ważna jest gwarantowana jakość i zdrowotność, a samodzielna reprodukcja byłaby ryzykowna lub nieopłacalna (np. ze względu na choroby, zachwaszczenie, brak warunków do izolacji). Decyzja zależy też od wymagań odbiorcy i celu produkcji.
Warto porównać typ rozmnażania (nasiona vs organy), normę wysiewu, a nie tylko "plon". Najpierw odrzuć odpowiedzi wegetatywne, potem wybierz gatunek, który w praktyce nasienniczej kojarzy się z szybkim namnożeniem materiału siewnego.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wysoki współczynnik rozmnażania oznacza, że z relatywnie niewielkiej ilości wysianego materiału można uzyskać bardzo dużo nasion do dalszego wysiewu, co skraca lub upraszcza cykl reprodukcji."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z nasiennictwa roślin rolniczych dla szkół rolniczych
  • Materiały szkoleniowe ODR dotyczące produkcji roślinnej i nasiennej
  • Notatki z zajęć: schematy reprodukcji nasiennej i porównanie gatunków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego