Reżim tarcia w węźle tarcia (suche, graniczne, płynne) jest ściśle związany z warunkami smarowania, czyli z tym, czy między współpracującymi powierzchniami istnieje ciągły film smarny oraz jaka jest jego grubość w stosunku do chropowatości.
Odpowiedź "z grubością warstwy smaru" jest trafna, bo:
- przy braku smaru lub gdy warstwa jest niewystarczająca, dochodzi do bezpośrednich kontaktów mikronierówności – dominuje tarcie suche;
- gdy smaru jest trochę, ale film nie rozdziela w pełni powierzchni, pojawia się tarcie graniczne (część obciążenia przenoszą asperyty, część film/warstwy graniczne);
- gdy film smarny jest wystarczająco gruby i ciągły, powierzchnie są rozdzielone – występuje tarcie płynne (hydrodynamiczne lub elastohydrodynamiczne), a opory wynikają głównie ze ścinania cieczy.
Pozostałe odpowiedzi mogą kojarzyć się z tematem, ale nie stanowią podstawowej, bezpośredniej zależności w klasyfikacji reżimów tarcia:
- "z temperaturą pracy elementu" – temperatura wpływa na lepkość smaru i degradację, więc może pośrednio sprzyjać zmianie warunków smarowania, ale nie jest samą definicyjną przesłanką rozróżnienia tarcia suchego/granicznego/płynnego.
- "z prędkością obrotową przekładni" – prędkość wpływa na zdolność wytworzenia filmu (np. w smarowaniu hydrodynamicznym), jednak bez informacji o lepkości, obciążeniu i doprowadzeniu smaru nie przesądza jednoznacznie o rodzaju tarcia.
- "z wielkością styku pomiędzy zębami" – geometria styku i naciski kontaktowe mają znaczenie dla obciążenia i warunków EHL, ale sama "wielkość styku" nie jest typowym kryterium podziału reżimów tarcia w podstawowej tribologii.
W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: reżim tarcia = stopień rozdzielenia powierzchni przez film smarny. Gdy pojawia się zacieranie lub szybkie zużycie, jednym z pierwszych podejrzeń jest zbyt cienka warstwa smaru albo przerwanie filmu.
