KWALIFIKACJA BPO1 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 26.
Występujący w procesie pracy czynnik, którego oddziaływanie na pracującego prowadzi lub może prowadzić do schorzenia, nazywa się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Czynnik szkodliwy" to taki, którego oddziaływanie na pracownika prowadzi lub może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia i rozwoju schorzeń. "Niebezpieczny" wiąże się głównie z ryzykiem nagłego urazu/wypadku, a "uciążliwy" częściej dotyczy dyskomfortu i obciążenia, niekoniecznie choroby.

Pełne wyjaśnienie:

W terminologii BHP rozróżnia się m.in. czynniki niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe. Pytanie wskazuje na skutek w postaci schorzenia (czyli efekt zdrowotny rozwijający się w wyniku oddziaływania czynnika), dlatego właściwym pojęciem jest "szkodliwym".

Czynnik szkodliwy charakteryzuje się tym, że jego wpływ na organizm może powodować lub nasilać problemy zdrowotne (np. choroby układu oddechowego przy ekspozycji na pyły, uszkodzenia słuchu przy hałasie, zatrucia przy substancjach chemicznych). Kluczowe jest tu ukierunkowanie na skutki zdrowotne, a nie na nagłe zdarzenie.

Odpowiedź "uciążliwym" jest nieprawidłowa, ponieważ "uciążliwość" w praktyce BHP odnosi się przede wszystkim do pogorszenia komfortu pracy, zwiększonego zmęczenia lub dyskomfortu (np. niewygodna pozycja, monotonia), co nie musi oznaczać powstania schorzenia jako skutku definicyjnego.

Odpowiedź "urazowym" nie jest właściwą kategorią w klasycznym podziale czynników środowiska pracy używanym w BHP; dodatkowo "uraz" sugeruje skutek typowy dla zdarzeń nagłych (wypadkowych), a pytanie dotyczy schorzeń.

Odpowiedź "niebezpiecznym" także jest błędna, bo czynnik niebezpieczny wiąże się głównie z możliwością wystąpienia nagłego urazu (np. pochwycenie przez ruchome części maszyny, porażenie prądem, upadek). W pytaniu nacisk położono na to, że oddziaływanie prowadzi lub może prowadzić do schorzenia, co odpowiada definicji czynnika szkodliwego.

Wskazówka egzaminacyjna: w treści szukaj słów-kluczy. Jeśli mowa o schorzeniu/zdrowiu – myśl "szkodliwy"; jeśli o urazie/wypadku – myśl "niebezpieczny".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czynnik szkodliwy to taki element środowiska pracy, którego oddziaływanie na pracownika może powodować pogorszenie zdrowia i prowadzić do schorzeń (np. pyły, hałas, substancje chemiczne). W pytaniach testowych kluczem jest zwykle skutek zdrowotny, a nie nagły uraz.
Czynnik szkodliwy kojarzy się ze skutkami zdrowotnymi (schorzenie, pogorszenie zdrowia), często narastającymi w czasie. Czynnik niebezpieczny wiąże się głównie z możliwością nagłego zdarzenia i urazu (np. porażenie prądem, upadek, pochwycenie przez maszynę).
W typowej terminologii BHP "schorzenie" jest następstwem oddziaływania szkodliwego (zdrowotnego). Gdy w treści pojawia się uraz, wypadek lub nagłe zdarzenie, częściej chodzi o czynnik niebezpieczny. To prosta reguła ułatwiająca wybór odpowiedzi na egzaminie.
Nie zawsze. "Uciążliwy" zwykle opisuje dyskomfort lub zwiększone obciążenie (np. monotonia, niekorzystna organizacja pracy, odczuwalny zapach), które może męczyć, ale nie musi definicyjnie prowadzić do schorzenia. "Szkodliwy" jest powiązany z ryzykiem pogorszenia zdrowia.
W praktyce często spotyka się czynniki chemiczne (opary, rozpuszczalniki), fizyczne (hałas, drgania, promieniowanie), biologiczne (drobnoustroje) oraz pyły. Łączy je to, że przy narażeniu mogą powodować lub nasilać problemy zdrowotne pracowników.
Gdy czynnik może spowodować nagły uraz lub wypadek, zwykle w krótkim czasie: ruchome części maszyn, niezabezpieczone krawędzie, ryzyko upadku z wysokości, możliwość porażenia prądem. W pytaniach testowych słowa "uraz" i "wypadek" są silną wskazówką.
Najczęściej myli się skutek: uczucie dyskomfortu (uciążliwość) traktuje się jak automatyczne zagrożenie zdrowotne (szkodliwość) albo każde zagrożenie kojarzy się z wypadkiem (niebezpieczeństwo). Pomaga proste pytanie: "czy efekt to schorzenie, czy nagły uraz?"
Podział ułatwia dobranie działań profilaktycznych: dla czynników szkodliwych częste są pomiary, ograniczanie narażenia i środki ochrony; dla niebezpiecznych ważne są osłony, procedury i zabezpieczenia techniczne; dla uciążliwych często ergonomia i organizacja pracy.
W wielu materiałach szkoleniowych spotyka się raczej podział na czynniki: niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe. "Uraz" opisuje skutek (następstwo), a nie klasyczną nazwę kategorii czynnika. Na egzaminie zwykle oczekuje się terminów zgodnych z tym podstawowym podziałem.
Szukaj w treści odniesień do zdrowia i schorzeń: "prowadzi do schorzenia", "powoduje chorobę", "pogarsza stan zdrowia". To sygnały, że właściwą kategorią jest "szkodliwy". Jeśli dominują "uraz", "wypadek", "nagłe zdarzenie" – rozważ "niebezpieczny".
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: ""Czynnik szkodliwy" to taki, którego oddziaływanie na pracownika prowadzi lub może prowadzić do pogorszenia stanu zdrowia i rozwoju schorzeń."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji BPO.1 z terminologii BHP i środowiska pracy
  • Słowniki/encyklopedie terminów BHP (działy: czynniki szkodliwe, niebezpieczne, uciążliwe)
  • Materiały szkoleniowe z oceny ryzyka zawodowego i identyfikacji zagrożeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego