KWALIFIKACJA ROL8 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 37.
Wyświetlacz ciągnika rolniczego wyposażonego w 4 cylindrowy silnik wysokoprężny, wskazuje błąd informujący o awarii świec żarowych. Po wykonaniu pomiaru okazało się, że natężenie przepływającego prądu jest niższe o połowę od prądu znamionowego zasilającego świece. Najbardziej prawdopodobną przyczyną takiego stanu może być
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeśli świece żarowe są zasilane typowo równolegle, całkowity prąd jest w przybliżeniu sumą prądów każdej świecy.
Spadek natężenia do połowy wartości znamionowej wskazuje, że działa tylko połowa odbiorników. Dlatego najbardziej prawdopodobne jest uszkodzenie dwóch świec, a nie przerwa zasilania lub masy, które zwykle dałyby zanik prądu.

Pełne wyjaśnienie:

W silnikach wysokoprężnych ciągników układ świec żarowych najczęściej działa tak, że każda świeca jest oddzielnym odbiornikiem zasilanym z instalacji (praktycznie oznacza to połączenie równoległe). W takim układzie prąd całkowity pobierany z zasilania jest w przybliżeniu sumą prądów pobieranych przez poszczególne świece.

Skoro pomiar wykazał, że natężenie prądu jest niższe o połowę w stosunku do prądu znamionowego zasilającego świece, to najbardziej naturalnym wytłumaczeniem jest sytuacja, w której pracuje tylko połowa świec. W silniku 4‑cylindrowym oznacza to najczęściej, że dwie świece nie pobierają prądu (np. mają przerwę wewnętrzną lub uszkodzone przyłącze), a dwie pozostałe działają prawidłowo.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej prawdopodobne w świetle pomiaru?

  • "Uszkodzony przewód zasilający świece" – typowa przerwa w przewodzie zasilającym cały układ powoduje zanik zasilania wszystkich świec, więc prąd spada do zera. Częściowe uszkodzenie przewodu (duża rezystancja) mogłoby zmniejszać prąd, ale trudno oczekiwać idealnie "połowy" bez innych objawów (spadki napięcia, grzanie przewodu).
  • "Brak połączenia świec z masą" – gdy zanika masa wspólna dla układu, obwód zwykle nie zamyka się i prąd również dąży do zera. Usterka masy jednej świecy mogłaby wyłączyć jedną sztukę, ale wtedy spadek prądu byłby raczej o około 1/4, nie o 1/2.
  • "Przepalony bezpiecznik w obwodzie zasilającym świece" – przepalony bezpiecznik jest przerwą w obwodzie, więc skutkiem jest brak zasilania i brak poboru prądu (0 A), a nie połowa wartości znamionowej.

W praktyce serwisowej taki wniosek (1/2 prądu) jest przydatny, bo pozwala szybko zawęzić diagnostykę: sprawdzić świece indywidualnie (np. pomiar rezystancji, poboru prądu lub test sterowania), zanim rozbierze się instalację zasilającą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Świece żarowe to elementy grzejne wspomagające rozruch silnika wysokoprężnego, szczególnie w niskiej temperaturze. Podgrzewają komorę spalania lub okolicę wtrysku, aby ułatwić zapłon mieszanki. Ich niesprawność często objawia się trudnym rozruchem i błędami na wyświetlaczu.
W typowym układzie świece żarowe działają jak równoległe odbiorniki prądu, więc prąd całkowity jest sumą prądów każdej świecy. Jeśli silnik ma 4 świece i prąd spada do około 1/2, to zwykle oznacza, że prąd pobierają tylko 2 świece, a 2 pozostałe nie pracują.
Najczęściej pojawiają się: utrudniony rozruch na zimno, dłuższe kręcenie rozrusznikiem, nierówna praca tuż po uruchomieniu oraz komunikaty błędów układu podgrzewania. Czasem objawy są słabsze w ciepłe dni, bo silnik łatwiej zapala bez dogrzewania.
Najwygodniej użyć cęgów prądowych DC na przewodzie zasilającym układ świec. Pomiar wykonuje się podczas załączenia podgrzewania (przed rozruchem). Ważne jest porównanie z wartością znamionową dla danego modelu oraz obserwacja, czy prąd jest stabilny i zgodny z liczbą sprawnych świec.
Zwykle nie. Przepalony bezpiecznik to przerwa w obwodzie, więc skutkiem jest brak zasilania i spadek prądu do zera. Wyjątkiem byłyby nietypowe układy z kilkoma bezpiecznikami dla różnych gałęzi, ale wtedy zadanie musiałoby to wyraźnie opisywać.
Do przepływu prądu potrzebne jest zamknięcie obwodu: zasilanie oraz powrót przez masę. Jeśli zaniknie masa wspólna, obwód się nie zamyka i prąd nie płynie. Spadek do połowy bardziej pasuje do sytuacji, gdy część odbiorników (np. 2 świece) nie pobiera prądu, a pozostałe działają.
W praktyce spotyka się przetarcia izolacji, korozję złączy, poluzowane konektory oraz uszkodzenia mechaniczne wiązki. Takie usterki często powodują brak zasilania (0 A) albo niestabilną pracę układu. Sama informacja o prądzie "dokładnie o połowę mniejszym" zwykle bardziej wskazuje na uszkodzenie części świec.
Prąd znamionowy to wartość prądu, jakiej oczekuje się w poprawnie działającym układzie przy nominalnych warunkach zasilania (napięcie, temperatura, czas grzania). Jest punktem odniesienia w diagnostyce: odchyłki mogą wskazywać na przerwy w obwodzie, uszkodzone odbiorniki lub spadki napięcia w instalacji.
Typowe pomyłki to: nieuwzględnianie liczby świec i sposobu połączenia, porównywanie wyniku do złej wartości referencyjnej, pomiar w niewłaściwym momencie (po spadku prądu w trakcie grzania) oraz zakładanie, że bezpiecznik lub masa "tylko zmniejszają" prąd. Warto łączyć pomiar z kontrolą złączy i testem świec.
Ćwicz analizę typowych usterek: przerwa w obwodzie, zwarcie, słaba masa, spadek napięcia na złączach. Naucz się interpretować objawy (np. 0 A vs częściowy pobór) i kojarzyć je z elementami: bezpiecznik, przewód, przekaźnik, odbiornik. Pomaga też praktyka z miernikiem i cęgami prądowymi.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 50% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Dlatego najbardziej prawdopodobne jest uszkodzenie dwóch świec, a nie przerwa zasilania lub masy, które zwykle dałyby zanik prądu."

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z elektrotechniki pojazdowej (układy rozruchu i podgrzewania wstępnego)
  • Instrukcje serwisowe producentów ciągników dotyczące diagnostyki świec żarowych (schematy obwodów)
  • Materiały dydaktyczne ROL.2: instalacje elektryczne w pojazdach rolniczych i metody pomiarów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego