KWALIFIKACJA MED9 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 26.
Wytwórca farmaceutyczny pobiera próbkę każdej partii produktu leczniczego w celu:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Celem pobrania próbki z każdej partii jako próbki archiwalnej (retencyjnej) jest jej przechowywanie w archiwum wytwórcy. Taka próbka stanowi materiał referencyjny do ewentualnych przyszłych badań, np. przy reklamacji jakościowej, podejrzeniu wady serii lub kontroli. Nie jest to próbka "do wysyłki" na bieżące badania.

Pełne wyjaśnienie:

W praktyce GMP wytwórca pobiera z każdej serii produktu leczniczego tzw. próbkę archiwalną (retencyjną). Jej podstawowy cel to przechowywanie w archiwum wytwórcy jako materiału referencyjnego, który można wykorzystać, gdy po czasie pojawią się wątpliwości co do jakości serii.

Dlaczego przechowywanie w archiwum jest kluczowe? Ponieważ próbka retencyjna pozwala przeprowadzić dodatkowe badania, gdy wystąpią sytuacje takie jak:

  • reklamacja jakościowa od hurtowni, apteki lub pacjenta,
  • konieczność weryfikacji w związku ze zgłoszeniem działań niepożądanych,
  • podejrzenie sfałszowania produktu lub naruszenia łańcucha dystrybucji,
  • wycofanie z rynku (recall) i potrzeba badań porównawczych.

Odpowiedź "przesłania jej do laboratorium kontroli jakości" nie opisuje celu próbki archiwalnej. Laboratorium kontroli jakości wykonuje badania, ale próbki do bieżących badań (zwalniania serii) to inna kategoria próbek niż próbki retencyjne. Próbka archiwalna jest pobierana dodatkowo i pozostaje u wytwórcy, aby była dostępna w przyszłości.

Odpowiedź "przesłania jej do Inspekcji Nadzoru Farmaceutycznego" także jest nieprawidłowa: standardowo próbki archiwalne nie są automatycznie wysyłane do organu. Mogą być natomiast udostępnione na żądanie podczas inspekcji lub postępowania wyjaśniającego.

Odpowiedź "przechowywania jej w magazynie środków farmaceutycznych" jest myląca, bo magazyn służy składowaniu materiałów/wyrobów w obrocie wewnętrznym, natomiast próbki retencyjne przechowuje się w dedykowanym archiwum w warunkach kontrolowanych (np. temperatura, wilgotność), zgodnie z wymaganiami jakościowymi.

Podsumowując: próbka z każdej partii w tym pytaniu to próbka archiwalna/retencyjna, a jej celem jest bezpieczne przechowywanie w archiwum wytwórcy na potrzeby przyszłych weryfikacji jakości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Próbka archiwalna (retencyjna) to próbka pobrana z każdej serii produktu leczniczego i przechowywana u wytwórcy jako materiał referencyjny. Służy do ewentualnych przyszłych badań, np. przy reklamacji jakościowej, podejrzeniu wady lub kontroli. Nie jest to próbka do rutynowych badań zwalniających serię.
Główny powód to zapewnienie możliwości późniejszej weryfikacji jakości już po zwolnieniu serii. Gdy pojawi się reklamacja, podejrzenie sfałszowania, działania niepożądane lub potrzeba dodatkowych analiz, próbka archiwalna pozwala odtworzyć badania i porównać wyniki z dokumentacją serii.
Nie w standardowym znaczeniu celu próbki archiwalnej. Do laboratorium trafiają przede wszystkim próbki do bieżących badań QC wykonywanych przed zwolnieniem serii. Próbka archiwalna jest pobierana dodatkowo i pozostaje w archiwum wytwórcy, aby była dostępna w razie potrzeby po czasie.
Co do zasady próbki archiwalne nie są automatycznie przekazywane do organu nadzoru. Wytwórca je przechowuje i może je udostępnić na żądanie podczas inspekcji GMP lub postępowania wyjaśniającego. To ważne rozróżnienie na egzaminach: cel to archiwizacja, nie wysyłka.
Próbki archiwalne wykorzystuje się m.in. przy: reklamacjach jakościowych, podejrzeniu wady serii, konieczności badań potwierdzających, wycofaniu z rynku (recall) oraz przy podejrzeniu sfałszowania. Dzięki nim można sprawdzić, czy parametry jakościowe z dokumentacji odpowiadają stanowi realnego produktu.
Kluczowe jest pytanie o cel. Próbka do bieżącej kontroli jakości jest pobierana, aby wykonać badania i zwolnić serię do obrotu. Próbka archiwalna jest pobierana dodatkowo i przechowywana jako materiał referencyjny na przyszłość, gdy pojawią się wątpliwości lub potrzeba ponownej analizy.
Najczęściej wtedy, gdy inspektor w ramach inspekcji GMP chce zweryfikować system jakości, warunki przechowywania oraz możliwość odtworzenia badań dla konkretnej serii. Wytwórca pokazuje próbki i zapisy, a próbka może zostać pobrana do badań tylko w określonych okolicznościach i na żądanie.
W dedykowanym archiwum (strefie przeznaczonej do przechowywania próbek) w warunkach kontrolowanych. Chodzi o utrzymanie parametrów środowiskowych zgodnych z wymaganiami jakościowymi produktu, aby próbka zachowała właściwości i była wiarygodnym materiałem referencyjnym do ewentualnych badań.
Najczęściej myli się cel próbki archiwalnej z rutynową kontrolą jakości i wybiera odpowiedź o wysyłce do laboratorium. Drugi typowy błąd to przekonanie, że próbkę od razu wysyła się do inspekcji. W pytaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o to, że próbka jest przechowywana w archiwum wytwórcy.
Ucz się przez rozróżnianie pojęć: QA vs QC, próbki do badań vs próbki archiwalne. Pomaga metoda fiszek: na jednej stronie "cel", na drugiej "działanie". Zapamiętaj: próbka archiwalna = przechowywanie na przyszłe weryfikacje (reklamacje, podejrzenia wad, recall), a nie bieżące zwalnianie serii.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Celem pobrania próbki z każdej partii jako próbki archiwalnej (retencyjnej) jest jej przechowywanie w archiwum wytwórcy."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie wymagań Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP), Dz.U. 2022 poz. 1273
  • Rozporządzenie (1995 r.) wskazane w kontekście: Dz.U. 1995 nr 11 poz. 52, § 3 ust. 1 (próbka archiwalna i złożenie w archiwum)

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia w sprawie wymagań Dobrej Praktyki Wytwarzania (GMP) wraz z załącznikami/wytycznymi
  • Materiały dydaktyczne z systemu jakości w przemyśle farmaceutycznym (QA/QC) dla technika farmaceutycznego
  • Procedury zakładowe (SOP) dotyczące pobierania i przechowywania próbek archiwalnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego