KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 35.
Wzór przedstawia związek chemiczny stosowany podczas wagowego oznaczania
Ilustracja przedstawia wzór chemiczny związku organicznego, który jest stosowany w analizie chemicznej, szczególnie w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "niklu."
O tym, jaki składnik jest oznaczany, decyduje zapis we wzorze związku: obecność symbolu Ni wskazuje na związek niklu stosowany jako forma oznaczeniowa w analizie wagowej. Pozostałe odpowiedzi dotyczyłyby wzorów zawierających Ba, Mg albo anion SO4.

Pełne wyjaśnienie:

W analizie wagowej (gravimetrii) oznaczany składnik próbki jest przekształcany w związek o znanym i stałym składzie, który można wydzielić (najczęściej jako osad), wysuszyć lub wyprażyć i następnie zważyć. Dlatego kluczowe jest rozpoznanie, jaki pierwiastek lub jon występuje w zapisie chemicznym związku używanego w danej procedurze.

Odpowiedź "niklu." jest poprawna, ponieważ wzór przedstawiony w zadaniu (na ilustracji) zawiera symbol Ni, czyli nikiel. To bezpośrednio wskazuje, że pokazany związek jest związkiem niklu i w kontekście pytania dotyczy wagowego oznaczania niklu (np. poprzez uzyskanie i zważenie odpowiedniej formy związku).

Pozostałe propozycje są niepoprawne, bo nie odpowiadają temu, co wynika z zapisu wzoru:

  • "baru." byłoby właściwe tylko wtedy, gdyby we wzorze występował symbol Ba.
  • "magnezu." wymagałoby obecności symbolu Mg w zapisie związku.
  • "siarczanów(VI)." dotyczy anionu SO42−. Taka odpowiedź pasuje do związków, których kluczowym oznaczanym składnikiem są siarczany(VI), a nie metal wskazywany symbolem Ni.

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich pytaniach najpierw zidentyfikuj symbole pierwiastków w cząsteczce (kationy metali), a dopiero potem sprawdź reszty kwasowe (aniony). To ogranicza pomyłki wynikające z podobieństwa nazw (np. "siarczany") i pozwala szybko powiązać wzór z oznaczanym składnikiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Analiza wagowa (gravimetria) to metoda ilościowa, w której oznaczany składnik przekształca się w związek o znanym i stałym składzie, a następnie go wydziela i waży. Wynik oblicza się z masy tej formy i stechiometrii reakcji, dlatego ważna jest poprawna identyfikacja związku.
Najpierw odczytaj symbole pierwiastków we wzorze. Jeśli w zapisie występuje np. Ni, to związek zawiera nikiel. W zadaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o wskazanie właśnie tego składnika (metalu lub jonu), którego symbol jednoznacznie pojawia się w cząsteczce.
W chemii symbole pierwiastków są znormalizowane: Ni oznacza nikiel. Jeżeli we wzorze związku widzisz Ni, to znaczy, że w jego skład wchodzi jon/atom niklu. W pytaniach o oznaczenia wagowe jest to bezpośrednia przesłanka, jaki składnik jest oznaczany.
"Siarczany(VI)" odnoszą się do anionu siarczanowego SO42−. Taka odpowiedź miałaby sens, gdyby we wzorze kluczowym składnikiem był właśnie anion SO4. Jeśli jednak wzór zawiera symbol metalu (np. Ni), pytanie zwykle dotyczy oznaczania tego metalu, a nie samej reszty kwasowej.
Najczęściej obejmują: strącenie oznaczanego składnika w postaci trudno rozpuszczalnego związku, dojrzewanie osadu, sączenie, przemywanie, suszenie lub prażenie do stałej masy oraz ważenie. Na końcu wykonuje się obliczenia stechiometryczne. Dobór właściwego związku jest kluczowy dla poprawności wyniku.
Nie zawsze. W gravimetrii można oznaczać zarówno kationy (np. metale), jak i aniony (np. chlorki, siarczany), o ile da się je przekształcić w związek o stałym składzie do ważenia. W zadaniu egzaminacyjnym rozstrzyga to treść pytania i to, jakie symbole widnieją w przedstawionym wzorze.
Typowe błędy to: mylenie symboli (np. Ni z innym skrótem), nieuwzględnianie indeksów i ładunków, oraz skupianie się na nazwie anionu z odpowiedzi zamiast na tym, co faktycznie jest zapisane we wzorze. Pomaga systematyka: najpierw kation/metale, potem reszta kwasowa.
Nie zgaduj po skojarzeniach z laboratorium. Sprawdź, czy we wzorze jest Ba (bar), Mg (magnez) albo Ni (nikiel). Tylko odpowiedź zgodna z symbolem widocznym w zapisie związku jest poprawna. Jeśli wzór zawiera Ni, pozostałe metale nie pasują do tego konkretnego związku.
Bo kluczowa informacja znajduje się w samym wzorze chemicznym. Gdy wzór jest pokazany jako grafika, bez niej nie da się odczytać symboli pierwiastków i jednoznacznie wskazać oznaczanego składnika. Na egzaminie trzeba więc uważnie analizować zapis na rysunku i przenosić go na nazwy w odpowiedziach.
Ćwicz rozpoznawanie jonów i pierwiastków po wzorach, ucz się typowych form oznaczeniowych i etapów procedury gravimetrycznej, a także powtarzaj stechiometrię. Dobrym treningiem są krótkie testy: "jaki składnik wskazuje symbol we wzorze?" oraz zadania z doborem odczynnika strącającego.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe odpowiedzi dotyczyłyby wzorów zawierających Ba, Mg albo anion SO4.

Materiały:

  • Podręcznik do analizy ilościowej (dział: analiza wagowa/strąceniowa)
  • Zestawienie osadów i form oznaczeniowych w gravimetrii (tabele laboratoryjne)
  • Ćwiczenia z rozpoznawania jonów po wzorach i nazwach związków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego