KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 13.
Z 1 tony buraka cukrowego uzyskuje się 125 kg cukru. Ile ton surowca należy zapewnić, aby wyprodukować 100 ton cukru?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydajność wynosi 125 kg cukru z 1 t buraka. Aby otrzymać 100 t cukru, przelicz 100 t na 100 000 kg i podziel przez 125 kg/t. Otrzymasz 800 t surowca, co można sprawdzić: 800 · 125 kg = 100 000 kg.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie opisuje wydajność przerobu: z 1 t buraka cukrowego otrzymuje się 125 kg cukru. To relacja typu "wejście → wyjście", która pozwala policzyć, ile surowca potrzeba na zadaną produkcję.

Krok 1: ujednolicenie jednostek
Wydajność podano w kilogramach, a produkcję w tonach. Najwygodniej zamienić 100 t cukru na kilogramy:
100 t = 100 000 kg.

Krok 2: proporcja / dzielenie przez wydajność
Skoro 1 t buraka daje 125 kg cukru, to liczba ton buraka potrzebna do uzyskania 100 000 kg cukru wynosi:
100 000 kg ÷ 125 (kg z 1 t) = 800 t.

Krok 3: szybka kontrola wyniku
Warto sprawdzić, czy wynik ma sens: 800 t buraka × 125 kg/t = 100 000 kg = 100 t. Zgadza się, więc obliczenie jest spójne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • 700 ton dałoby 700 × 125 kg = 87 500 kg, czyli 87,5 t cukru — za mało.
  • 600 ton dałoby 75 000 kg, czyli 75 t cukru — wyraźnie za mało.
  • 900 ton dałoby 112 500 kg, czyli 112,5 t cukru — za dużo.

Wskazówka egzaminacyjna: w tego typu zadaniach najczęstszy błąd to pomieszanie kg i t. Zanim policzysz, zawsze zapisz relację "1 t surowca → 125 kg produktu" i dopiero potem wykonaj dzielenie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Ułóż proporcję z danych: 1 t buraka → 125 kg cukru.

Najpierw zamień 100 t cukru na kilogramy (100 000 kg), a potem podziel przez 125. Otrzymasz 800 t buraków.

Bo wydajność podano w kg cukru z 1 t surowca. Jeśli zostawisz 100 t bez zamiany na kg, łatwo o błąd skali.

Ujednolicenie jednostek sprawia, że dzielenie daje poprawny wynik w tonach surowca.

To informacja, że z jednej tony buraków otrzymuje się 125 kg gotowego cukru, czyli 0,125 t produktu.

W zadaniach egzaminacyjnych traktuje się to jako stały przelicznik do planowania produkcji i zapotrzebowania na surowiec.

Najprościej wykonać działanie w drugą stronę.

Jeśli wyszło 800 t buraków, pomnóż 800 × 125 kg/t = 100 000 kg. To 100 t cukru, więc wynik się zgadza. Taka kontrola ogranicza błędy jednostek.

Tak. Po zamianie 100 t na 100 000 kg wystarczy jedno dzielenie: 100 000 ÷ 125 = 800.

Kluczowe jest zrozumienie, że dzielisz potrzebną masę produktu przez uzysk z 1 t surowca.

Najczęściej myli się jednostki (kg z t), odwraca zależność (mnoży zamiast dzielić) albo traktuje 125 kg jak 125 t.

Pomaga zapis: "1 t → 125 kg", a na końcu sprawdzenie przez przemnożenie wsteczne.

Gdy wydajność to np. 12,5%, zamień ją na ułamek: 0,125.

Wtedy masa surowca = masa produktu ÷ 0,125. To ten sam mechanizm co w zadaniu z 125 kg/t, tylko zapisany jako udział procentowy.

Bo pomagają planować kontraktację, logistykę i koszty: ile surowca trzeba kupić, przewieźć i zmagazynować, aby zrealizować plan produkcji.

To podstawowy element bilansu surowcowego w przetwórstwie rolno-spożywczym.

W praktyce wydajność zależy m.in. od jakości surowca i technologii, więc rzeczywisty uzysk może być inny niż stały przelicznik z zadania.

Na egzaminie przyjmujesz jednak dokładnie dane z treści i liczysz modelowo.

Skoro z 1 t jest tylko 125 kg, to z 8 t byłoby 1000 kg (1 t). Aby uzyskać 100 t, trzeba około 800 t surowca.

Takie oszacowanie "w głowie" pozwala od razu odrzucić wyniki zbyt małe lub zbyt duże.

info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Wydajność wynosi 125 kg cukru z 1 t buraka."

Materiały:

  • materiały z matematyki zawodowej: proporcje i przeliczanie jednostek
  • zadania z rachunku procentowego w kontekście rolnictwa i przetwórstwa
  • notatki z ekonomiki/agrobiznesu: planowanie produkcji i bilans surowcowy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego