KWALIFIKACJA HGT2 - PRÓBNY (test 2)

PYTANIE NR 10.
Z 1200 g mąki, 3 szt. jaj i wody wykonano 2500 g klusek kładzionych. Masa 1 porcji klusek wynosi 250 g. Aby przygotować 20 porcji klusek należy zużyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby zrobić 20 porcji po 250 g, trzeba uzyskać łącznie 20×250 g = 5000 g klusek.
Receptura bazowa daje 2500 g z 1200 g mąki i 3 jaj, więc 5000 g to dokładnie 2× więcej. Należy więc zużyć 2×1200 g = 2400 g mąki oraz 2×3 = 6 jaj.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza typową umiejętność kucharza: przeliczanie receptury na inną liczbę porcji (kalkulacja surowcowa).

Krok 1. Oblicz masę potrzebnych klusek.
Skoro 1 porcja ma 250 g, to 20 porcji ma masę: 20 × 250 g = 5000 g.

Krok 2. Porównaj z wydajnością receptury bazowej.
Z treści wynika, że z 1200 g mąki, 3 jaj i wody otrzymano łącznie 2500 g klusek. To jest masa uzysku (wydajność).

Krok 3. Ustal skalę (ile razy trzeba powiększyć recepturę).
Potrzebujemy 5000 g, a receptura daje 2500 g, więc skala wynosi: 5000 / 2500 = 2. Oznacza to, że trzeba wykonać recepturę podwójnie.

Krok 4. Przelicz składniki, które podano liczbowo.

  • Mąka: 1200 g × 2 = 2400 g
  • Jaja: 3 szt. × 2 = 6 jaj

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "2400 g mąki i 6 jaj."

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "1600 g mąki i 4 jaja." – odpowiada skali 1600/1200 = 1,33…, czyli nie daje 5000 g klusek przy zachowaniu proporcji; to typowy błąd "na oko" zamiast policzenia skali.
  • "2500 g mąki i 5 jaj." – mąka i jaja nie są przeliczone w tej samej skali (dla mąki skala >2, dla jaj skala <2), więc proporcje receptury są zaburzone.
  • "600 g mąki i 2 jaja." – to nie jest nawet połowa receptury w jajach (połowa z 3 jaj to 1,5), a dodatkowo taka ilość mąki odpowiada raczej zmniejszeniu przepisu, podczas gdy potrzebujemy zwiększenia do 5000 g.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze zaczynaj od przeliczenia łącznej masy porcji, potem dopiero licz skalę względem wydajności receptury. Dzięki temu unikasz pomylenia 2500 g (uzysk) z masą wymaganą dla zamówionej liczby porcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Policz łączną masę porcji: 20 × 250 g = 5000 g. To jest masa klusek, którą musisz uzyskać z receptury po przeliczeniu. Dopiero potem porównujesz ją z wydajnością przepisu bazowego (2500 g) i wyznaczasz skalę.
Wydajność 2500 g oznacza łączną masę gotowych klusek otrzymanych z podanych składników (1200 g mąki, 3 jaja i woda). To punkt odniesienia do skalowania przepisu na większą lub mniejszą liczbę porcji.
Porcja (250 g) służy tylko do obliczenia, ile produktu końcowego potrzebujesz. Składniki mnożysz według skali wynikającej ze stosunku: masa wymagana / masa uzysku z receptury. Dzięki temu zachowujesz proporcje receptury.
Skala to iloraz: masa potrzebna ÷ masa uzysku z przepisu. Tutaj: 5000 g ÷ 2500 g = 2. Oznacza to, że cały przepis trzeba wykonać podwójnie, a każdy składnik (podany liczbowo) też mnożysz przez 2.
Tak, w praktyce kuchennej wodę również dobiera się proporcjonalnie, ale często jest podawana jako "do uzyskania odpowiedniej konsystencji". W testach, gdy woda nie ma podanej ilości, zwykle przelicza się tylko składniki z konkretną miarą (np. mąka, jaja).
Bo 20 porcji po 250 g daje 5000 g klusek, a przepis bazowy daje 2500 g. Potrzebujesz więc 2 razy większego uzysku. Mąka: 1200 g × 2 = 2400 g, jaja: 3 × 2 = 6. To zachowuje proporcje przepisu.
Najczęstsze błędy to: pomylenie 2500 g (uzysk) z masą docelową, przeliczanie "na oko" bez skali, dzielenie przez liczbę porcji zamiast mnożenia 20×250 g oraz przeliczanie tylko jednego składnika (np. mąki) bez zachowania tej samej skali dla jaj.
Można, jeśli znasz gramaturę porcji. Tu: 2500 g ÷ 250 g = 10 porcji z receptury bazowej. Skoro potrzebujesz 20 porcji, to jest to dokładnie 2 razy więcej, więc składniki również mnożysz przez 2. To równoważna metoda.
Gdy skala jest ułamkiem (np. 1,6), przeliczasz składniki mnożąc przez tę wartość. Potem w praktyce rozważasz zaokrąglenia (np. jaja) i korygujesz technologicznie, by zachować konsystencję. Na egzaminie zwykle dobiera się dane, by wyszła prosta skala.
Ćwicz schemat: (1) policz masę/ilość porcji, (2) ustal wydajność przepisu, (3) wyznacz skalę, (4) przemnóż wszystkie składniki, (5) sprawdź, czy wynik ma sens (np. czy większa liczba porcji daje większe zużycie surowców).
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby zrobić 20 porcji po 250 g, trzeba uzyskać łącznie 20×250 g = 5000 g klusek.Receptura bazowa daje 2500 g z 1200 g mąki i 3 jaj, więc 5000 g to dokładnie 2× więcej.

Materiały:

  • Materiały szkolne z kalkulacji gastronomicznej (przeliczanie receptur na liczbę porcji)
  • Podręczniki/opracowania z technologii gastronomicznej dotyczące potraw mącznych (kluski)
  • Powtórzenie matematyki praktycznej: proporcje, skala, działania na ułamkach i liczbach całkowitych

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego