KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 27.
Z analizy danych w tabeli wynika, że dawki gnojowicy na łąkach nie powinny przekraczać rocznie
Ilustracja przedstawia tabelę dotyczącą stosowania nawozów naturalnych z uwzględnieniem ochrony środowiska.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli podano wartość graniczną rocznej dawki gnojowicy dla łąk. Należy wybrać taką odpowiedź, która nie przekracza wskazanego maksimum. Z porównania opcji z limitem wynika, że dopuszczalna dawka roczna to 45 m3/ha; wyższe wartości (50–60 m3/ha) oznaczają przekroczenie.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność analizy danych tabelarycznych. Kluczowe jest sformułowanie "dawki gnojowicy na łąkach nie powinny przekraczać rocznie", czyli szukamy w tabeli wartości maksymalnej (limitu), a następnie wybieramy odpowiedź zgodną z tym ograniczeniem.

Jak dojść do odpowiedzi?

  1. Odszukaj w tabeli wiersz/kolumnę dotyczącą łąk (użytków zielonych).
  2. Sprawdź, czy tabela dotyczy ujęcia rocznego (a nie pojedynczej dawki w sezonie).
  3. Odczytaj wartość graniczną i porównaj ją z podanymi wariantami odpowiedzi.

Z analizy wynika limit 45 m3/ha/rok, więc jest to odpowiedź prawidłowa, bo spełnia warunek "nie przekraczać".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 50 m3/ha – wartość wyższa od limitu; oznacza przekroczenie wskazanego maksimum.
  • 55 m3/ha – również przekracza limit; wybór często wynika z nieuwagi lub błędnego odczytu tabeli.
  • 60 m3/ha – najwyższa z opcji, tym bardziej nie spełnia ograniczenia rocznego.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "nie powinny przekraczać" najpierw ustal próg (maksimum) i dopiero potem porównuj odpowiedzi. Zawsze kontroluj jednostki (m3/ha) oraz horyzont czasu (rocznie), bo to najczęstsze źródło pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw znajdź w tabeli pozycję dotyczącą łąk/użytków zielonych, a następnie wartość opisaną jako limit roczny (np. "maks." lub "nie przekraczać rocznie"). Potem porównaj podane odpowiedzi i wybierz tę, która jest równa limitowi albo niższa.
"Rocznie" oznacza, że chodzi o sumę dawek w całym roku, a nie jednorazowy zabieg. Uczeń, który pominie ten wyraz, może błędnie przyjąć, że chodzi o dawkę na jeden termin nawożenia, i wybrać zbyt wysoką wartość.
m3/ha to objętość gnojowicy (w metrach sześciennych) przypadająca na 1 hektar powierzchni. W praktyce pozwala to planować ilość wywożonej gnojowicy na konkretne pole/łąkę i porównywać ją z limitami podawanymi w tabelach lub zaleceniach.
Najczęstsze pomyłki to: wybór "większej" liczby bez sprawdzenia limitu, pominięcie słowa "nie przekraczać", mylenie dawki rocznej z jednorazową oraz niedokładne odnalezienie właściwego wiersza (np. uprawy polowe zamiast łąk).
Tak, zalecenia i limity w materiałach dydaktycznych często różnicują dawki w zależności od rodzaju użytku, warunków glebowych i sposobu użytkowania. Dlatego w zadaniu trzeba odczytać wartość przypisaną konkretnie do łąk, a nie uogólniać danych z innych kategorii.
Nadmierne dawki zwiększają ryzyko strat składników pokarmowych (np. wypłukiwania) i zanieczyszczeń wód oraz mogą powodować przenawożenie roślinności łąkowej. W efekcie spada różnorodność roślin, co bywa niekorzystne dla bazy pożytkowej owadów zapylających.
Pszczelarz korzysta z pożytków na łąkach i w otoczeniu pasieki. Intensywne nawożenie może zmieniać skład gatunkowy runi i termin kwitnienia roślin, co wpływa na dostępność nektaru i pyłku. Znajomość praktyk rolniczych pomaga planować lokalizację pasieki i współpracę z rolnikami.
W zadaniach limitowych "bezpieczna" jest wartość nie większa od progu w tabeli. Jeśli w tabeli jest maksimum, poprawna odpowiedź zwykle równa się temu maksimum (albo jest najbliższa, ale nieprzekraczająca). Pozostałe, większe wartości automatycznie odpadają.
W typowej wersji tego pytania nie są potrzebne obliczenia – wystarcza poprawne odczytanie limitu z tabeli i porównanie go z podanymi wariantami. Obliczenia mogą być potrzebne w innych zadaniach, gdy tabela podaje np. dawki cząstkowe lub przeliczenia na składniki.
Ćwicz szybkie wyszukiwanie właściwego wiersza/kolumny, czytanie nagłówków i jednostek oraz rozpoznawanie słów kluczowych ("maksymalnie", "nie przekraczać", "rocznie"). Pomaga też nawyk podkreślania w treści zadania: co? (gnojowica), gdzie? (łąki), kiedy? (rocznie).
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W tabeli podano wartość graniczną rocznej dawki gnojowicy dla łąk."

Źródła:

  • Dyrektywa Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotycząca ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z nawożenia i gospodarki nawozami naturalnymi (użytki zielone)
  • Materiały szkoleniowe z czytania tabel i interpretacji danych (zadania egzaminacyjne)
  • Opracowania o wpływie intensywnego nawożenia na florę łąkową i pożytki dla pszczół

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego