KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 10.
Z analizy "Karty pracy" wynika, że pracownik Jacek Piwowarek w ciągu 8-godzinnej zmiany roboczej wykonał (zgodnie z obowiązującą w przedsiębiorstwie normą pracochłonności) 16 sztuk wyrobów. Czas przeznaczony na wykonanie jednej sztuki wyrobu wyniósł
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas wykonania 1 sztuki to czas zmiany podzielony przez liczbę wykonanych sztuk. W 8 godzin wykonano 16 sztuk, więc 8 ÷ 16 = 0,5. Oznacza to, że na jedną sztukę przypada pół godziny (30 minut) pracy w ujęciu normatywnym.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć czas przeznaczony na wykonanie jednej sztuki, trzeba wyznaczyć tzw. czas jednostkowy (pracochłonność jednostkową). Jest to relacja: ile czasu przypada na 1 sztukę wyrobu.

Dane:
• czas zmiany: 8 godzin
• liczba wykonanych wyrobów: 16 sztuk

Obliczenie:
czas na 1 sztukę = 8 godzin ÷ 16 sztuk = 0,5 godziny/szt.

Interpretacja wyniku:
0,5 godziny to połowa godziny, czyli 30 minut. Zatem zgodnie z normą i danymi z karty pracy na wykonanie jednej sztuki przeznaczono średnio pół godziny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 1 godzinę – odpowiadałoby sytuacji 8 godzin ÷ 8 sztuk (albo 16 sztuk w 16 godzin), czyli innej wydajności.
  • 1,5 godziny – oznaczałoby znacznie wolniejsze tempo (np. 8 godzin ÷ ok. 5,33 sztuki), co nie zgadza się z danymi 16 sztuk.
  • 2 godziny – oznaczałoby 8 godzin ÷ 4 sztuki; również nie pasuje do wykonania 16 sztuk w 8 godzin.

Wskazówka egzaminacyjna: sprawdź, czy pytanie dotyczy "godzin na sztukę" (dzielenie czasu przez ilość), czy "sztuk na godzinę" (dzielenie ilości przez czas). To dwa różne wskaźniki, często mylone w zadaniach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Aby policzyć czas na 1 sztukę, podziel łączny czas pracy przez liczbę wykonanych sztuk. To daje czas jednostkowy (np. godz./szt.). Przykład: 8 godzin ÷ 16 sztuk = 0,5 godziny na sztukę.
Pytanie dotyczy czasu na jedną sztukę, czyli "ile godzin przypada na 1 wyrób". To jest relacja czas/ilość, więc wykonuje się dzielenie 8 godzin przez 16 sztuk. Odwrotne dzielenie (16 ÷ 8) daje wydajność: sztuki na godzinę.
Pracochłonność jednostkowa to czas pracy potrzebny do wytworzenia jednej sztuki produktu lub wykonania jednej usługi. Najczęściej wyraża się ją w godzinach lub minutach na sztukę. Jest przydatna w planowaniu produkcji i kalkulacji kosztów.
Jedna godzina to 60 minut. Jeśli wynik to 0,5 godziny, mnożysz 0,5 × 60 = 30. Czyli 0,5 godziny to 30 minut. Taki przelicznik często pomaga ocenić, czy wynik jest "realistyczny" w zadaniu.
Nie. Norma pracochłonności (czas na sztukę) mówi, ile czasu potrzeba na wykonanie 1 sztuki. Wydajność (sztuki na czas) mówi, ile sztuk wykonuje się w godzinę lub zmianę. To wielkości odwrotne, łatwo je pomylić.
Najczęstsze błędy to: odwrócenie ilorazu (liczenie szt./godz. zamiast godz./szt.), pominięcie jednostek, zaokrąglanie bez potrzeby oraz wybór "ładnej" odpowiedzi (np. 1 godzina) bez obliczeń. Pomaga zapis: czas/ilość = czas na 1 sztukę.
Kartę pracy wykorzystuje się, gdy trzeba udokumentować i przeanalizować wykonanie zadań w czasie (np. liczba sztuk, czas zmiany, normy). Na jej podstawie można obliczać wskaźniki: czas jednostkowy, wydajność, odchylenia od norm i planowanie kolejnych zleceń.
Można użyć kontroli zdroworozsądkowej: 16 sztuk w 8 godzin oznacza, że w 1 godzinę powstają 2 sztuki. Skoro 2 sztuki na godzinę, to na 1 sztukę przypada pół godziny. Taka weryfikacja szybko wykrywa odwrócenie dzielenia.
Czas jednostkowy wpływa na koszt pracy w koszcie wytworzenia. Jeśli znasz stawkę godzinową (np. koszt roboczogodziny), to mnożąc ją przez czas na 1 sztukę, otrzymujesz koszt pracy przypadający na produkt. To ważne w wycenie, budżetowaniu i kontroli efektywności.
Tak, to ta sama wartość zapisana inaczej: 0,5 = 0,50. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest jednak, by nie mylić zapisu dziesiętnego z minutami. 0,50 godziny to nadal 0,5 godziny, czyli 30 minut (bo mnożysz przez 60).
info

Statystycznie 80% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że czas wykonania 1 sztuki to czas zmiany podzielony przez liczbę wykonanych sztuk.

Źródła:

  • Khan Academy (PL) – Dzielenie liczb (materiały edukacyjne): https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-multiply-divide/arith-review-divide/a/division-intro (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL) – Iloraz (definicja dzielenia): https://pl.wikipedia.org/wiki/Iloraz (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL) – Jednostka miary (kontekst jednostek, w tym czasu): https://pl.wikipedia.org/wiki/Jednostka_miary (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw rachunku ekonomicznego/obliczeń biurowych (dział: zadania tekstowe i jednostki)
  • Materiały ćwiczeniowe z kalkulacji czasu pracy i normowania
  • Zestawy zadań: "czas na sztukę" vs "sztuki na czas" (iloraz prosty i odwrotny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego