KWALIFIKACJA BPO1 - STYCZEŃ 2008

PYTANIE NR 14.
Które z działań profilaktycznych nie jest odpowiednie do opisanego zdarzenia wypadkowego?
Ilustracja przedstawia opis zdarzenia wypadkowego związanego z pracą przy maszynie profilującej trapezówki.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "Wycofania z profilowania blach akrylowanych ze względu na ich śliskość." wskazuje na zmianę materiału/technologii, co może nie wynikać z przyczyn zdarzenia i bywa nieadekwatne jako profilaktyka, jeśli problem dotyczył np. organizacji pracy, instruktażu lub stosowania OI. Pozostałe działania to typowe środki organizacyjne i szkoleniowe.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza, czy potrafisz dobrać adekwatne działania profilaktyczne do zdarzenia wypadkowego. W profilaktyce wypadków ważne jest, aby działania były powiązane z ustalonymi przyczynami (bezpośrednimi i źródłowymi), a nie tylko "ogólnie BHP".

Odpowiedź "Wycofania z profilowania blach akrylowanych ze względu na ich śliskość." dotyczy zmiany materiału/wyrobu z powodu cechy (śliskości). Takie działanie może być właściwe tylko wtedy, gdy ustalono, że to właśnie śliskość materiału była kluczową przyczyną (np. poślizg, utrata chwytu, zsunięcie się elementu). Jeżeli jednak zdarzenie wynikało z innych przyczyn (brak właściwego instruktażu, niewłaściwe osłony, nieprzestrzeganie instrukcji, zły dobór lub niestosowanie OI, brak nadzoru), to "wycofanie blach" jest działaniem niecelowanym i może nie usuwać rzeczywistego źródła ryzyka.

Pozostałe odpowiedzi to działania typowe dla profilaktyki po zdarzeniu związanym z pracą na maszynie:

  • Kontrola czytelności instrukcji stanowiskowych BHP – wspiera prawidłowe wykonywanie pracy i ogranicza ryzyko wynikające z niejasnych procedur.
  • Kontrola stosowania środków ochrony indywidualnej – jest elementem nadzoru i może redukować skutki narażenia, gdy nie da się całkowicie wyeliminować zagrożenia.
  • Instruktaż stanowiskowy – jest kluczowy przy obsłudze maszyn; utrwala zasady bezpiecznej pracy i wymagania organizacyjne.

Na egzaminie zwracaj uwagę na to, czy odpowiedź odpowiada na pytanie "co realnie usuwa przyczynę wypadku", a nie na to, czy brzmi "najbardziej technicznie". Gdy w treści brakuje opisu zdarzenia, ryzyko zgadywania rośnie, dlatego w praktyce zawsze opieraj dobór działań na ustaleniach z analizy przyczyn.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Działania profilaktyczne to środki, które mają zapobiec powtórzeniu się podobnego zdarzenia. Mogą być techniczne (zmiany w maszynie/stanowisku), organizacyjne (procedury, nadzór) i szkoleniowe (instruktaż). Kluczowe jest powiązanie ich z ustalonymi przyczynami wypadku.
Adekwatne działanie usuwa lub ogranicza konkretną przyczynę zdarzenia (np. brak instruktażu, nieczytelna instrukcja, brak nadzoru). Nieadekwatne jest takie, które nie wynika z ustaleń i jest "na wszelki wypadek", przez co nie zmniejsza realnie ryzyka.
Instruktaż stanowiskowy dotyczy bezpośrednio bezpiecznej obsługi maszyn i wykonywania pracy na danym stanowisku. W wielu zdarzeniach przyczyną jest błąd proceduralny lub brak wiedzy o zagrożeniach, więc szkolenie i sprawdzenie umiejętności bywają realnym działaniem zapobiegawczym.
Czytelna instrukcja pomaga pracownikowi wykonać pracę w sposób powtarzalny i bezpieczny. Gdy instrukcja jest niejasna, sprzeczna lub nieaktualna, rośnie ryzyko błędów. Kontrola czytelności to działanie organizacyjne, które wspiera wdrożenie prawidłowych praktyk.
Nie zawsze. OI często zmniejszają skutki narażenia, ale nie eliminują samego zagrożenia u źródła. Kontrola ich stosowania ma sens, gdy OI są właściwie dobrane do ryzyka i gdy brak ich użycia był przyczyną lub współprzyczyną zdarzenia.
Wtedy, gdy analiza przyczyn pokaże, że właściwość materiału/procesu realnie wywołała zagrożenie (np. poślizg, utrata chwytu, niestabilność elementu). W praktyce należy potwierdzić to ustaleniami z oględzin, wywiadów i oceny ryzyka, a nie intuicją.
Hierarchia podpowiada, że najpierw dąży się do eliminacji zagrożenia lub zastosowania rozwiązań technicznych, a dopiero potem opiera się na procedurach i OI. Dzięki temu profilaktyka jest skuteczniejsza. W pytaniach egzaminacyjnych ocenia się, czy działanie pasuje do przyczyny.
Częstym błędem jest wybór odpowiedzi "najbardziej ogólnej" (np. zawsze szkolenie) albo "najbardziej technicznej" bez związku z przyczyną. Inny błąd to traktowanie OI jako rozwiązania uniwersalnego. Warto myśleć: co usunie przyczynę, a co tylko poprawi formalności.
Rzetelnie – jest to trudne. Bez opisu zdarzenia nie da się jednoznacznie ocenić, które działanie jest nieadekwatne. Na egzaminie zwykle opis znajduje się w treści lub materiale (np. ilustracji). W praktyce BHP decyzje podejmuje się na podstawie ustaleń z analizy przyczyn.
Ćwicz analizę krótkich opisów wypadków: zidentyfikuj przyczynę bezpośrednią i źródłową, a potem dopasuj działania: techniczne, organizacyjne, szkoleniowe. Ucz się rozróżniać działania "pozorne" (niezwiązane z przyczyną) od działań celowanych. Pomaga też znajomość hierarchii redukcji ryzyka.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 44% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Pozostałe działania to typowe środki organizacyjne i szkoleniowe."

Źródła:

  • PN-EN ISO 45001:2018-06, Systemy zarządzania bezpieczeństwem i higieną pracy — Wymagania i wytyczne stosowania (obszar: działania korygujące i doskonalenie)
  • ISO 12100:2010, Safety of machinery — General principles for design — Risk assessment and risk reduction (hierarchia redukcji ryzyka)

Materiały:

  • PN-EN ISO 45001 (system zarządzania BHP) – rozdziały o działaniach korygujących i doskonaleniu
  • ISO 12100 (bezpieczeństwo maszyn) – zasady redukcji ryzyka i hierarchia środków
  • Materiały dydaktyczne z zakresu postępowania powypadkowego i profilaktyki wypadków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego