KWALIFIKACJA SPO2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 6.
Z fragmentu wywiadu wynika, że u podopiecznego występują

Fragment wywiadu środowiskowego
65-letni mężczyzna w wyniku wypadku samochodowego ma amputowaną kończynę dolną poniżej kolana. Porusza się na wózku inwalidzkim. Mieszkanie dostosowane jest do jego potrzeb. Mężczyzna często krzyczy, złości się, przeklina. Żona i dzieci pomagają mu w czynnościach samoobsługowych. Często odwiedzają go koledzy i sąsiedzi, z którymi rozmawia i gra w karty.

A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Z opisu wynika, że mężczyzna często krzyczy, złości się i przeklina, co wskazuje na trudności w adekwatnym, społecznie akceptowalnym wyrażaniu emocji.
Nie ma danych o zaburzeniach mowy ani o izolacji społecznej, bo utrzymuje rozmowy i spotkania z sąsiadami oraz kolegami, a rodzina go wspiera.

Pełne wyjaśnienie:

W przytoczonym fragmencie wywiadu kluczowe są informacje o zachowaniu: "często krzyczy, złości się, przeklina". Taki opis najtrafniej wskazuje na problemy z formą wyrażania emocji, czyli trudność w regulacji emocji i w doborze akceptowalnego sposobu ich okazywania. Złość sama w sobie jest emocją naturalną, natomiast krzyk i wulgaryzmy mogą świadczyć o tym, że osoba nie potrafi jej wyrażać w sposób konstruktywny.

Odpowiedź "trudności w komunikacji werbalnej" nie pasuje do danych z wywiadu, bo mężczyzna rozmawia z sąsiadami i kolegami oraz gra z nimi w karty. To sugeruje, że potrafi się porozumiewać, a problem dotyczy raczej tonu, natężenia emocji i norm społecznych w wypowiedziach, a nie samej zdolności mówienia lub rozumienia.

Odpowiedź "ograniczenia w kontaktach społecznych" jest sprzeczna z informacją o częstych odwiedzinach i wspólnych aktywnościach (rozmowy, gra w karty). Opis wskazuje raczej na zachowane relacje społeczne mimo niepełnosprawności ruchowej.

Odpowiedź "ograniczenia w sprawowaniu opieki ze strony rodziny" również nie wynika z tekstu: żona i dzieci pomagają w czynnościach samoobsługowych, a mieszkanie jest dostosowane do potrzeb. To świadczy o dostępności wsparcia rodzinnego i środowiskowego.

W praktyce opiekuńczej taki wniosek jest ważny, bo pozwala dobrać adekwatne działania: spokojną komunikację, techniki deeskalacji, ustalanie granic i – jeśli potrzeba – skierowanie do specjalisty wsparcia psychologicznego. Jednocześnie nie należy automatycznie wiązać amputacji i poruszania się na wózku z izolacją społeczną, jeżeli wywiad pokazuje aktywne kontakty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To trudność w okazywaniu emocji w sposób adekwatny i akceptowalny społecznie, np. wybuchy złości, krzyk, wulgaryzmy. Emocja może być zrozumiała (np. frustracja), ale sposób jej wyrażenia utrudnia relacje i opiekę. W opiece ważna jest obserwacja, co wyzwala takie reakcje.
Trudności w komunikacji werbalnej dotyczą mowy lub rozumienia (np. afazja, bełkot, brak zrozumienia poleceń). Agresja werbalna dotyczy treści i tonu (krzyk, przekleństwa) przy zachowanej zdolności rozmowy. W wywiadzie wskazówką są informacje o normalnych rozmowach i kontaktach.
Krzyk i wulgaryzmy częściej wynikają z napięcia emocjonalnego, frustracji lub trudności w samokontroli niż z zaburzeń językowych. Jeśli osoba potrafi prowadzić rozmowę i utrzymuje relacje, zwykle problemem jest sposób ekspresji, a nie sama zdolność komunikowania się.
Nie zawsze. Ograniczenia ruchowe mogą utrudniać wyjścia, ale nie przesądzają o izolacji. W opisie widzimy częste wizyty kolegów i sąsiadów oraz wspólne aktywności, co wskazuje na podtrzymywanie relacji. Ocena powinna opierać się na danych z wywiadu, nie na założeniach.
Wskazówkami są konkretne informacje o pomocy w czynnościach samoobsługowych, obecności bliskich oraz dostosowaniu mieszkania do potrzeb. To pokazuje, że rodzina angażuje się w opiekę i organizację życia codziennego. Brak byłby raczej wtedy, gdyby wywiad opisywał samotność lub zaniedbania.
W pierwszej kolejności zadbaj o bezpieczeństwo i spokój: mów wolniej, ciszej, nie podnoś głosu, unikaj kłótni. Pomagają krótkie komunikaty, nazwanie emocji ("widzę, że jest Pan zdenerwowany") i propozycja przerwy. Po sytuacji warto omówić wyzwalacze i ustalić zasady.
Często są to: żałoba po utraconej sprawności, ból (także fantomowy), poczucie zależności od innych, spadek kontroli nad życiem, lęk i obniżony nastrój. Opiekun nie diagnozuje, ale może zauważyć wzorce (kiedy reakcje się nasilają) i przekazać je zespołowi lub rodzinie.
Gdy agresja werbalna jest częsta, narasta, niszczy relacje, uniemożliwia opiekę lub przechodzi w groźby i przemoc. Także wtedy, gdy pojawiają się objawy depresji, silnego lęku lub myśli rezygnacyjne. Opiekun może zachęcić rodzinę do rozmowy ze specjalistą i udokumentować obserwacje.
Częsty błąd to dopisywanie faktów, których nie ma w tekście (np. izolacja społeczna "bo wózek"). Drugi błąd to mylenie pojęć: agresja werbalna vs trudności mowy. Warto zawsze zaznaczyć w myślach, które zdania z wywiadu potwierdzają wybraną odpowiedź, a które ją obalają.
Szukaj fragmentów o relacjach i aktywnościach: wizyty, rozmowy, wspólne spędzanie czasu. W tym przypadku kluczowe jest zdanie o częstych odwiedzinach kolegów i sąsiadów oraz grze w karty. Taki detal bezpośrednio przeczy tezie o ograniczeniach w kontaktach społecznych.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z komunikacji interpersonalnej w opiece i pracy pomocowej
  • Materiały szkoleniowe z zakresu radzenia sobie z zachowaniami trudnymi (deeskalacja)
  • Wprowadzenia do psychologii emocji i regulacji emocjonalnej dla personelu opiekuńczego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego