KWALIFIKACJA AUD7 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 28.
Z ilu minimalnie głośników subbasowych tego samego typu, składa się system basowy END FIRE?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
System END FIRE opiera się na kontrolowanej interferencji co najmniej dwóch subwooferów tego samego typu ustawionych w linii i z odpowiednim opóźnieniem. Dopiero suma dwóch źródeł pozwala uzyskać wzmocnienie w przód i osłabienie w tył. Jeden subwoofer nie tworzy takiej charakterystyki kierunkowej.

Pełne wyjaśnienie:

Układ subbasowy typu end-fire służy do uzyskania kierunkowości w paśmie niskich częstotliwości. W praktyce realizacji nagłośnień wykorzystuje się interferencję (sumowanie i częściowe wygaszanie fal akustycznych) poprzez odpowiednie:

  • ustawienie subwooferów w linii (jeden za drugim),
  • dobór odstępu między nimi,
  • zastosowanie opóźnienia sygnału (delay) tak, aby w określonym kierunku fale sumowały się, a w przeciwnym – w większym stopniu znosiły.

Aby w ogóle mówić o takim "kształtowaniu" pola akustycznego, potrzebne są co najmniej dwa źródła dźwięku. Pojedynczy subwoofer nie daje możliwości uformowania wzoru kierunkowego metodą end-fire, ponieważ nie ma drugiego źródła, z którym mógłby tworzyć kontrolowaną sumę i wygaszenia.

Dlatego odpowiedź "Dwóch." jest poprawna: to minimalna liczba subwooferów tego samego typu, pozwalająca zbudować układ end-fire w sensie funkcjonalnym.

Pozostałe propozycje są błędne, bo nie spełniają kryterium "minimalnie":

  • "Trzech." – trzy subwoofery mogą być użyte w end-fire (często dla lepszej kontroli), ale nie stanowią minimum.
  • "Czterech." – cztery sztuki także są spotykane, jednak zwiększają skuteczność i kontrolę, a nie definiują warunku minimalnego.
  • "Pięciu." – analogicznie: większa liczba elementów może poprawić kierunkowość i poziom SPL, ale nie jest wymagana do powstania samej zasady działania układu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się słowo "minimalnie", warto odróżnić to, co bywa typowe w praktyce, od tego, co jest konieczne do zadziałania danej metody.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
End-fire to liniowy układ subwooferów (jeden za drugim), w którym stosuje się odstępy i opóźnienia sygnału, aby uzyskać większą energię akustyczną w jednym kierunku (zwykle na widownię) i mniejszą w przeciwnym (np. za sceną).
Bo metoda opiera się na interferencji między co najmniej dwoma źródłami. Dopiero suma dwóch (lub więcej) subwooferów pozwala tak dobrać fazę w przestrzeni, by w przód następowało wzmocnienie, a w tył częściowe wygaszenie. Jeden sub tego nie zapewni.
Najczęściej: mniejszy poziom basu za sceną (mniej "back spill"), lepsza czytelność na scenie i mniejsze sprzężenia/rozmycie niskich częstotliwości. Dodatkowo łatwiej kontrolować to, gdzie bas "idzie" w plenerze lub w hali.
Typowe błędy to: dobranie opóźnienia "na oko", zbyt mały lub zbyt duży odstęp między subami, mieszanie różnych modeli subwooferów w jednym układzie oraz brak sprawdzenia polaryzacji. Skutkiem bywa osłabienie basu na widowni zamiast kierunkowania.
Nie zawsze równie skutecznie. W małych salach dominują odbicia i mody pomieszczenia, które mogą "rozmyć" efekt kierunkowy. End-fire zwykle działa przewidywalniej w plenerze i większych obiektach, ale w środku też może pomóc, jeśli jest poprawnie zestrojony.
Delay służy do ustawienia relacji czasowej między subwooferami, aby w wybranym kierunku fale dotarły bardziej zgodnie w fazie (sumowanie), a w przeciwnym kierunku bardziej przeciwfazowo (osłabienie). To kluczowy parametr razem z odległością między subami.
End-fire to zwykle układ liniowy (suby w szeregu), gdzie kierunkowość uzyskuje się przez sekwencję źródeł i opóźnienia. Układ kardioidalny częściej wykorzystuje kombinację przód/tył (np. jeden sub odwrócony) dla uzyskania tłumienia z tyłu, często na mniejszej długości układu.
Gdy priorytetem jest maksymalny poziom SPL w całym obszarze, a nie kierunkowość, lub gdy brakuje miejsca na ustawienie liniowe. Klaster bywa też prostszy i szybszy we wdrożeniu. End-fire wybiera się częściej, gdy problemem jest bas za sceną.
W praktyce powinny być możliwie zgodne (ten sam model/charakterystyka), bo różnice w pasmie, fazie i efektywności utrudniają uzyskanie przewidywalnej interferencji. Mieszanie różnych subów może powodować nierówności i utratę efektu kierunkowego.
Najprościej wykonać odsłuch i pomiar w przód oraz w tył układu (np. analizatorem FFT): w kierunku docelowym powinno być wyraźnie więcej energii w paśmie sub, a za układem zauważalne tłumienie. Warto też porównać wynik z konfiguracją bez opóźnień.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "System END FIRE opiera się na kontrolowanej interferencji co najmniej dwóch subwooferów tego samego typu ustawionych w linii i z odpowiednim opóźnieniem."

Źródła:

  • https://en.wikipedia.org/wiki/End-fire_array - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki z elektroakustyki i nagłośnienia: kierunkowość źródeł i interferencja
  • Materiały szkoleniowe producentów systemów nagłośnieniowych (sekcje o subwoofer arrays i end-fire)
  • Ćwiczenia praktyczne: pomiary poziomu przód/tył dla 1 vs 2 subwooferów z różnym delay i spacing

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego