KWALIFIKACJA PGF4 + PGF5 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 9.
Z ilu składek skompletowana jest 160 stronicowa książka formatu A5, jeżeli wiadomo, że została wydrukowana na arkuszach formatu A1?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Arkusz A1 po podziale do A5 daje 16 użytków A5 na jednej stronie.
Przy typowym druku dwustronnym z jednego arkusza otrzymuje się 32 stronice (16+16).
160 : 32 = 5, więc książka 160-stronicowa składa się z 5 składek.

Pełne wyjaśnienie:

W serii formatów A każdy kolejny format ma o połowę mniejszą powierzchnię. Przechodząc od A1 do A5 wykonujemy cztery "połówkowania": A1→A2→A3→A4→A5. To oznacza, że z jednego arkusza A1 uzyskuje się 16 użytków formatu A5 na jednej stronie arkusza (2×2×2×2 = 16).

W produkcji książek standardowo zakłada się, że arkusz jest zadrukowany dwustronnie. Wtedy liczba stronic przypadających na jeden arkusz wynosi 16 (awers) + 16 (rewers) = 32 stronice. Taki arkusz po sfalcowaniu tworzy składkę 32-stronicową.

Następnie porównujemy objętość książki z pojemnością jednej składki: 160 stronic : 32 stronice/składkę = 5 składek.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "4 składek" odpowiadałoby 128 stronicom (4×32) i wynika zwykle z niedoliczenia jednej składki.
  • "6 składek" dawałoby 192 stronice (6×32) i jest typowym skutkiem przyjęcia złej liczby stronic w składce lub zaokrąglania "w górę" bez uzasadnienia.
  • "10 składek" często pojawia się, gdy ktoś pomyli 32-stronicową składkę z 16-stronicową (160:16=10), czyli zapomina o druku dwustronnym albo błędnie rozumie pojęcie składki.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz, ile A5 mieści się na jednej stronie A1, a dopiero potem uwzględnij zadruk dwustronny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Składka to arkusz (lub zestaw arkuszy) po zadruku i sfalcowaniu tworzący blok stron w książce. Liczbę stron w składce wyznacza format arkusza, format użytku oraz to, czy druk jest dwustronny. Składki są potem zszywane lub klejone w oprawie.
W serii A każdy kolejny format ma połowę powierzchni poprzedniego. Od A1 do A5 są cztery kroki (A1→A2→A3→A4→A5), więc 2^4 = 16. To znaczy, że na jednej stronie arkusza A1 mieści się 16 użytków A5.
W produkcji książek standardem jest zadruk dwustronny arkuszy, bo pozwala uzyskać pełną składkę (np. 32 strony z arkusza, gdy na jednej stronie mieści się 16 użytków). Jednostronny druk znacząco zwiększałby zużycie papieru i koszty.
Najpierw policz użytki: A1 daje 16 A5 na jednej stronie. Przy druku dwustronnym to 32 stronice z jednego arkusza. Potem dzielisz 160 przez 32: 160 : 32 = 5. Wynik to liczba składek.
Nie. "Stronica" to pojedyncza strona (jedna powierzchnia z numerem strony), a "kartka" ma dwie strony (przód i tył). Pomylenie tych pojęć często prowadzi do błędów o czynnik 2 w obliczeniach liczby arkuszy lub składek.
Najczęściej myli się liczbę użytków na jednej stronie z liczbą stron z arkusza dwustronnego, albo błędnie liczy przejścia A1→A5 (np. przyjmuje 8 zamiast 16). Zdarza się też dzielenie liczby stronic przez 16 zamiast przez 32.
Wynik 10 pojawia się zwykle, gdy ktoś przyjmie 16 stron z arkusza zamiast 32, czyli liczy tylko jedną stronę arkusza (jakby druk był jednostronny) albo utożsamia składkę z 16 stronami bez sprawdzenia, ile użytków jest po obu stronach.
Impozycja to sposób rozmieszczenia stron na arkuszu tak, by po falcowaniu i oprawie strony były w dobrej kolejności. Od impozycji zależy, ile stron "wchodzi" w składkę (np. 16, 32), a więc bezpośrednio wpływa na liczbę składek w publikacji.
Bo każdy kolejny format ma dokładnie połowę powierzchni poprzedniego, więc relacje są potęgami liczby 2. Dzięki temu łatwo policzyć liczbę użytków: A1→A5 to cztery podziały, czyli 16 użytków na stronę arkusza.
Przećwicz relacje formatów A (ile A5 w A1, ile A4 w A1 itd.), zapamiętaj zasadę 2^n dla kolejnych połówek oraz standardowe pojemności składek (np. 16/32 strony). Rozwiązuj krótkie zadania dzielenia liczby stronic przez strony na arkusz.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • ISO 216:2007, "Writing paper and certain classes of printed matter — Trimmed sizes — A and B series", definicja i relacje formatów serii A
  • Wikipedia (EN): https://en.wikipedia.org/wiki/Paper_size - sekcja dotycząca ISO 216 i relacji A1–A5 (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw poligrafii: formaty papieru i pojęcie składki
  • Podręczniki/opracowania o impozycji i falcowaniu w produkcji książek
  • Karty technologiczne/introligatorskie opisujące typowe składki 16/32-stronicowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego