KWALIFIKACJA AUD2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 39.
Z którą rozdzielczością należy zeskanować zdjęcie formatu 10× 15 cm, aby uzyskany obraz po wydrukowaniu z rozdzielczością 300 dpi miał wielkość 20 × 30 cm?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydruk ma mieć 20×30 cm, a oryginał 10×15 cm, więc powiększenie liniowe wynosi 2×. Aby po wydruku uzyskać 300 dpi, skan musi dostarczyć 2× więcej pikseli na cal w każdym wymiarze: 300 × 2 = 600. Dlatego właściwa rozdzielczość skanowania to 600 spi.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu kluczowe jest powiązanie wielkości wydruku z liczbą pikseli, którą musi dostarczyć skan. Druk w 300 dpi oznacza, że na każdym calu długości wydruku ma przypadać 300 "punktów" (w praktyce: tyle samo próbek obrazu na cal wzdłuż wymiaru).

Najpierw sprawdzamy skalę zmiany formatu: z 10×15 cm do 20×30 cm. Każdy wymiar został podwojony, więc mamy powiększenie liniowe 2× (proporcje 2:3 pozostają te same, więc nie ma dodatkowego kadrowania).

Jeżeli wydruk ma mieć 300 dpi, to obraz źródłowy (po skanowaniu) musi mieć taką liczbę pikseli, aby po rozciągnięciu do dwukrotnie większego rozmiaru nie spadła gęstość próbkowania. Zasada jest prosta:

  • dpi docelowe × skala powiększenia = wymagana rozdzielczość skanowania.

Podstawiamy: 300 × 2 = 600. To znaczy, że skan powinien mieć ok. 600 próbek na cal (często nazywane ppi; w pytaniu użyto spi). Dzięki temu po wydrukowaniu w 300 dpi na formacie 20×30 cm nie trzeba "dorabiać" szczegółów przez interpolację, co zwykle pogarsza ostrość.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne? Wartość 300 oznaczałaby brak zapasu na powiększenie – po wydruku 2× większym efektywna rozdzielczość spadłaby do ok. 150 dpi. Wartość 150 byłaby jeszcze niższa i dałaby widoczną utratę szczegółów. Wartość 1200 przewyższa wymaganie (dałaby zapas), ale w zadaniu pytanie dotyczy tego, z jaką rozdzielczością należy zeskanować, aby spełnić warunek 300 dpi – minimalnie wystarcza 600.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustal skalę powiększenia w każdym wymiarze (np. 10→20 cm to 2×). Następnie pomnóż docelowe dpi wydruku przez tę skalę. Przykład: 300 dpi i powiększenie 2× daje 600 (ppi/spi). To zapewnia odpowiednią liczbę pikseli bez konieczności interpolacji.
Skan 300 spi ma określoną liczbę próbek na cal. Gdy obraz rozciągniesz do 2× większego wydruku, ta sama liczba pikseli "rozleje się" na większą długość, więc efektywnie spadnie do ok. 150 dpi. Wydruk będzie mniej ostry, szczególnie w detalach i tekście.
300 dpi to gęstość punktów/elementów rastrowych na cal wydruku. W praktyce oznacza standard wysokiej jakości druku, gdzie szczegóły są dobrze odwzorowane przy oglądaniu z typowej odległości. Aby to osiągnąć, plik musi mieć wystarczającą liczbę pikseli dla danego formatu.
W praktyce chodzi o tę samą ideę: liczbę próbek/pikseli przypadających na cal w obrazie cyfrowym. W materiałach spotyka się różne skróty, ale metoda obliczeń pozostaje taka sama: liczba próbek na cal skanu musi odpowiadać temu, jaki rozmiar i dpi ma mieć późniejszy wydruk.
Gdy nie zmieniasz rozmiaru (druk w tym samym formacie co oryginał), zwykle ustawiasz rozdzielczość skanowania równą docelowemu dpi wydruku, czyli 300. Warunek: brak kadrowania i brak skalowania w programie graficznym. Przy każdej zmianie rozmiaru trzeba to przeliczyć.
Wyższa rozdzielczość ma sens, gdy planujesz większe powiększenia niż 2×, intensywną obróbkę (np. retusz drobnych rys) albo archiwizację z zapasem na przyszłość. Wadą są większe pliki, dłuższy skan i częściej widoczny szum/ziarno. Do 20×30 cm przy 300 dpi 600 zwykle wystarcza.
Przelicz cale: 20 cm to ok. 7,87 cala, 30 cm to ok. 11,81 cala. Pomnóż przez 300: potrzeba ok. 2360×3540 pikseli. Jeśli plik ma co najmniej takie wymiary w pikselach (bez sztucznego powiększania), powinien zapewnić wydruk 20×30 cm przy 300 dpi.
Piksele i dpi/ppi odnoszą się do wymiaru liniowego (na cal długości), a nie bezpośrednio do pola. Gdy format rośnie 2× na długości i 2× na szerokości, pole rośnie 4×, ale do obliczenia wymaganej gęstości próbkowania wystarczy skala liniowa. Stąd mnożymy 300 przez 2, a nie przez 4.
Nie zawsze. 300 dpi to częsty standard jakości, ale dla dużych formatów oglądanych z większej odległości wystarczy niższa wartość (np. plakaty), a dla bardzo drobnych detali czasem stosuje się więcej. Na egzaminie zwykle przyjmujesz wartość podaną w treści zadania i do niej dobierasz skan.
Najczęstsze to: pominięcie skali powiększenia, mylenie dpi z ppi/spi, ustawianie zbyt niskiej wartości "bo 300 to standard", a także liczenie w cm bez kontroli, że dpi odnosi się do cali. W zadaniach typu 10×15 → 20×30 kluczowe jest zauważenie, że to dokładnie 2×.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Wydruk ma mieć 20×30 cm, a oryginał 10×15 cm, więc powiększenie liniowe wynosi 2×."

Źródła:

  • Adobe Help Center: "Image resolution and resampling" (Photoshop User Guide) — opis zależności rozdzielczości, wymiarów i ponownego próbkowania, https://helpx.adobe.com/photoshop/using/image-size-resolution.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Cambridge in Colour: "Digital Camera Resolution" / zależność pikseli i rozmiaru wydruku (sekcje o print size i dpi/ppi), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/digital-camera-resolution.htm (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN): "Pixels per inch" — definicja PPI i związek z rozmiarem wydruku, https://en.wikipedia.org/wiki/Pixel_density (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Instrukcje producenta skanera dotyczące doboru rozdzielczości skanowania (sekcja o ppi/dpi)
  • Podstawy DTP i przygotowania do druku: rozdzielczość, format, skalowanie
  • Materiały edukacyjne o różnicy między dpi (druk) a ppi (piksele obrazu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego