KWALIFIKACJA OGR4 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 20.
Z którego betonu, zgodnie z normą PN-B-01030/2000, należy wykonać fundament słupa pokazanego na zamieszczonym przekroju?
Rysunek przedstawia dwuwymiarowy przekrój pionowy konstrukcji.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na przekroju fundament jest oznaczony szrafowaniem ukośnymi liniami przerywanymi bez dodatkowych symboli.
W PN-B-01030:2000 taki zapis odpowiada betonowi niezbrojonemu. Linie ciągłe oznaczają żelbet, a wariant "lekki" rozpoznaje się po liniach przerywanych z kółkami.

Pełne wyjaśnienie:

W rysunku technicznym budowlanym materiał elementu na przekroju rozpoznaje się nie po nazwie elementu (np. "fundament"), tylko po oznaczeniu graficznym – czyli szrafowaniu. Norma PN-B-01030:2000 porządkuje te oznaczenia, aby dokumentacja projektowa była czytelna i jednoznaczna.

W pokazanym przekroju fundament wypełniono ukośnymi liniami przerywanymi (z krótkich odcinków) i jednocześnie brak jest kółek/kropek lub innych dodatków. Taki zestaw cech odpowiada oznaczeniu betonu niezbrojonego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do rysunku:

  • "Zbrojonego." – beton zbrojony (żelbet) jest odróżniany przede wszystkim przez linie ciągłe w szrafowaniu; tu linie są przerywane.
  • "Lekkiego." – beton lekki ma w oznaczeniu element dodatkowy (np. kółka) na tle linii przerywanych; na rysunku takich symboli nie ma.
  • "Lekkiego zbrojonego." – jest to kombinacja cech betonu lekkiego i zbrojonego, więc również wymagałaby charakterystycznych dodatków (np. kółek) i/lub innej konwencji linii; rysunek tego nie pokazuje.

W praktyce (także przy obiektach małej architektury krajobrazu) umiejętność odczytu szrafowania pozwala szybko sprawdzić, jaki materiał przewidziano w projekcie oraz czy wykonanie jest zgodne z dokumentacją. Na egzaminie warto zawsze porównać: ciągłość linii oraz obecność symboli dodatkowych, bo to najczęstsze źródła pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szrafowanie to graficzne kreskowanie wypełniające pole przekroju elementu. Służy do rozpoznania materiału (np. betonu, gruntu, muru) bez opisu słownego. Na egzaminie trzeba zwracać uwagę na kierunek, ciągłość linii oraz symbole dodatkowe.
Beton niezbrojony rozpoznasz po ukośnych liniach przerywanych (z krótkich odcinków) bez dodatkowych znaków. Kluczowe jest odróżnienie od żelbetu, gdzie szrafowanie wykonuje się liniami ciągłymi.
Zbrojenie dobiera się do obciążeń i warunków posadowienia. Przy małych obciążeniach (np. lekkie elementy małej architektury) projekt może przewidywać beton niezbrojony. Na rysunku potwierdza to szrafowanie, a nie intuicja "fundament = żelbet".
W oznaczeniach betonu lekkiego oprócz linii przerywanych pojawiają się zwykle dodatkowe symbole (np. małe kółka). Jeśli na wypełnieniu nie ma kółek, to najczęściej nie jest to beton lekki, tylko inny rodzaj betonu.
Najczęściej myli się linie ciągłe z przerywanymi, zwłaszcza przy słabej jakości skanu lub szybkim czytaniu rysunku. Druga pułapka to pomijanie symboli (np. kółek) ważnych dla rozpoznania betonu lekkiego.
Najpierw identyfikujesz element (fundament, słup), potem odczytujesz materiał po szrafowaniu, a na końcu sprawdzasz warstwy otoczenia (np. grunt). Nie zakładaj materiału "z nazwy" elementu – na egzaminie liczy się zgodność z oznaczeniem graficznym.
Nie. Oznaczenia graficzne materiałów stosuje się w całej dokumentacji budowlanej, także dla obiektów małej architektury krajobrazu (np. fundamenty słupów, murki, schody terenowe). Dzięki temu rysunki są spójne i czytelne dla wykonawcy.
Najprostsza reguła: żelbet ma szrafowanie ukośnymi liniami ciągłymi, a beton niezbrojony – ukośnymi liniami przerywanymi. Jeśli widać krótkie odcinki zamiast pełnych kresek, to nie jest oznaczenie żelbetu.
Gdy pytanie dotyczy odczytu przekroju, detalu lub schematu i wymaga wskazania materiału albo technologii na podstawie kreskowania. W takich zadaniach nie wystarczy wiedza budowlana – trzeba rozpoznać symbolikę zgodną z normą.
Skup się na dwóch cechach: czy linie są ciągłe czy przerywane oraz czy są znaki dodatkowe (kółka/kropki). Dopiero potem porównaj to z typami betonu w odpowiedziach. Taka kolejność ogranicza pomyłki wynikające z przyzwyczajeń.
info

Statystycznie 55% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że na przekroju fundament jest oznaczony szrafowaniem ukośnymi liniami przerywanymi bez dodatkowych symboli.W PN-B-01030:2000 taki zapis odpowiada betonowi niezbrojonemu.

Źródła:

  • PN-B-01030:2000 "Rysunek budowlany – Oznaczenia graficzne materiałów budowlanych", Tablica 1 (oznaczenia betonów), 2000
  • PN-ISO 4069:1999 "Rysunki budowlane – Oznaczenia materiałów" (odniesienie systemowe wskazane w kontekście normy), 1999
  • Polski Komitet Normalizacyjny (PKN), karta/wpis normy PN-B-01030:2000 w katalogu norm (status: aktualna wg przeglądu PKN z 2021 r.) – dostęp: 02.04.2026

Materiały:

  • PN-B-01030:2000 – Tablica oznaczeń materiałów (w szczególności betonów)
  • Podręczniki do rysunku technicznego budowlanego (przekroje, szrafowanie)
  • Zestawy przykładowych przekrojów fundamentów i ćwiczenia z rozpoznawania materiałów

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego