KWALIFIKACJA HAN3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 31.
Z której bazy danych Biblioteki Narodowej należy skorzystać, poszukując informacji o nagraniach kolęd na płytach CD wydanych w Polsce?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Bibliografia Dokumentów Dźwiękowych" dotyczy dokumentów fonograficznych, czyli m.in. nagrań muzycznych wydanych na nośnikach takich jak płyty CD. Pozostałe bazy odnoszą się do innych typów dokumentów: wydawnictw ciągłych (czasopism), opracowań bibliologicznych lub materiałów kartograficznych.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest rozpoznanie typu dokumentu, a nie samego tematu. Poszukiwane są informacje o nagraniach kolęd na płytach CD, czyli o publikacjach fonograficznych (dokumentach dźwiękowych). Z tego powodu właściwym wyborem jest odpowiedź "Bibliografia Dokumentów Dźwiękowych." – to właśnie taki typ bibliografii jest przeznaczony do rejestrowania i opisywania wydań dźwiękowych (np. albumów, płyt, nagrań).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Bibliografia Wydawnictw Ciągłych." dotyczy wydawnictw publikowanych w kolejnych numerach/zeszytach, czyli przede wszystkim czasopism i innych periodyków. Płyta CD nie jest wydawnictwem ciągłym.
  • "Bibliografie Bibliologiczne." (w ujęciu ogólnym) kojarzą się z piśmiennictwem o książce, bibliotekach, czytelnictwie i naukach o książce. Nie są to typowe bazy służące do wyszukiwania konkretnych wydań nagrań na nośnikach dźwiękowych.
  • "Bibliografia Dokumentów Kartograficznych." obejmuje mapy, atlasy i inne materiały kartograficzne. Tematyka kolęd nie ma tu znaczenia, bo decyduje rodzaj dokumentu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się nośnik lub forma publikacji (np. płyta, mapa, czasopismo), najpierw przyporządkuj dokument do kategorii: dźwiękowy / kartograficzny / ciągły / książkowy. Dopiero potem wybieraj właściwe źródło bibliograficzne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zestawienie/opis bibliograficzny publikacji, których treścią jest dźwięk, np. nagrania muzyczne lub słowne. Obejmuje informacje o wydaniu (tytuł, wykonawca, wydawca, rok, nośnik), co ułatwia identyfikację i wyszukiwanie nagrań, także tych wydanych na płytach CD.
Najpierw ustal rodzaj dokumentu: jeśli to nagranie (muzyka, audiobook, rejestracja dźwięku), wybierasz bazę dla dokumentów dźwiękowych. Gdy pojawia się czasopismo lub numeracja roczników – to wydawnictwo ciągłe; mapa lub atlas – dokument kartograficzny.
W bibliografii i bibliotekarstwie decyduje forma utrwalenia treści. Płyta CD zawiera nagranie, czyli informację w postaci dźwięku. Dlatego klasyfikuje się ją jako dokument dźwiękowy (fonograficzny), niezależnie od gatunku muzyki, np. kolęd.
Zasadniczo nie, bo wydawnictwa ciągłe to publikacje ukazujące się w kolejnych częściach (np. numery czasopisma). Płyta CD jest zwykle wydawnictwem zwartym (jednorazowym wydaniem) o charakterze dźwiękowym, więc właściwsza jest bibliografia dokumentów dźwiękowych.
To publikacja, która ma zaplanowaną kontynuację i ukazuje się w częściach, często z numeracją (np. tomy, zeszyty, roczniki). Na egzaminie rozpoznasz je po cechach periodyczności: numer wydania, rocznik, częstotliwość. To inna kategoria niż nagrania na nośnikach.
Najczęściej: tytuł albumu/nagrania, wykonawca lub zespół, ewentualnie kompozytor, wydawca/producent, miejsce i rok wydania, nośnik (CD), numer katalogowy wydawcy oraz informacje o serii. Te elementy pomagają jednoznacznie odróżnić różne wydania tych samych kolęd.
Przy wyborze bazy w takich zadaniach ważniejszy jest typ dokumentu. Temat pomaga dobrać hasła i słowa kluczowe, ale to nośnik/rodzaj publikacji decyduje, czy szukasz w bazie książek, czasopism, map czy nagrań. "Kolędy" na CD to nadal dokument dźwiękowy.
Częsty błąd to wybór bazy po "ładnej" nazwie zamiast po zakresie (np. wybór bibliografii bibliologicznej, bo brzmi naukowo). Inny błąd to ignorowanie słów typu "płyta", "mapa", "czasopismo". Pomaga metoda: podkreśl nośnik i rodzaj dokumentu, dopiero potem wybierz bazę.
Katalog biblioteki służy do sprawdzenia, czy konkretna biblioteka ma dany egzemplarz i pod jaką sygnaturą. Bibliografia (np. narodowa) rejestruje, że dane wydanie istnieje i zostało opublikowane. Jeśli pytanie dotyczy informacji o wydaniach w Polsce – zwykle chodzi o bibliografię, nie o zasób jednej placówki.
Ucz się przez skojarzenia: dźwięk → nagrania, płyty; ciągłe → czasopisma; kartograficzne → mapy. Rób krótkie fiszki "rodzaj dokumentu → właściwa bibliografia". Ćwicz na przykładach: książka, periodyk, mapa, CD, audiobook.
info

Statystycznie 69% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: ""Bibliografia Dokumentów Dźwiękowych" dotyczy dokumentów fonograficznych, czyli m.in. nagrań muzycznych wydanych na nośnikach takich jak płyty CD."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych Biblioteki Narodowej (opisy i zakresy poszczególnych bibliografii/baz BN).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z informacji naukowej i bibliografii (podziały bibliografii według typów dokumentów)
  • Instrukcje/poradniki użytkownika dotyczące wyszukiwania w bibliografiach narodowych (gdy dostępne w pracowni szkolnej)
  • Ćwiczenia praktyczne: dobór bazy do rodzaju dokumentu (książka, czasopismo, mapa, nagranie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego