KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 40.
Z której strony ciała podopiecznej z niedowładem prawostronnym powinien znajdować się opiekun, pomagając jej w chodzeniu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy niedowładzie prawostronnym opiekun powinien asekurować po stronie osłabionej, aby móc szybko podtrzymać bark i tułów oraz ograniczyć ryzyko upadku. Ustawienie tuż za podopieczną ułatwia reakcję przy potknięciu i nie blokuje kroku ani pola widzenia, co sprzyja bezpiecznemu marszowi.

Pełne wyjaśnienie:

Przy niedowładzie prawostronnym prawa strona ciała jest słabsza, mniej stabilna i gorzej kontrolowana. W asekuracji chodu celem opiekuna jest przede wszystkim zapobieganie upadkowi i możliwość szybkiej reakcji, gdy podopieczna traci równowagę.

Dlatego poprawne jest ustawienie po prawej stronie podopiecznej i tuż za nią. Pozycja po stronie niedowładu pozwala opiekunowi kontrolować i podpierać częściej "uciekającą" stronę (np. bark/tułów), a ustawienie lekko z tyłu daje możliwość przejęcia ciężaru ciała, gdy nastąpi zachwianie lub potknięcie. Jednocześnie opiekun nie wchodzi w tor chodu i nie zmusza podopiecznej do nienaturalnego skracania kroku.

Dlaczego pozostałe ustawienia są niekorzystne?

  • Po lewej stronie i tuż za nią – to strona sprawniejsza, więc opiekun ma mniejszą kontrolę nad stroną osłabioną; w razie "złożenia się" na prawą stronę reakcja może być opóźniona.
  • Po lewej stronie i tuż przed nią – ustawienie z przodu zwiększa ryzyko, że opiekun będzie nieświadomie "ciągnąć" lub blokować krok; dodatkowo trudniej przechwycić ciężar ciała przy upadku do tyłu lub na stronę prawą.
  • Po prawej stronie i tuż przed nią – mimo właściwej strony, pozycja z przodu ogranicza skuteczną asekurację i może powodować utratę rytmu chodu; opiekun częściej prowadzi niż zabezpiecza.

W praktyce trzeba też pamiętać o innych elementach bezpieczeństwa: dostosowaniu tempa, krótkich komunikatach (np. "idziemy powoli"), obserwacji zmęczenia oraz usunięciu przeszkód z trasy. Jeśli podopieczna używa sprzętu pomocniczego, sposób asekuracji może się różnić, ale zasada zwiększonej kontroli strony osłabionej pozostaje kluczowa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedowład prawostronny oznacza osłabienie i gorszą kontrolę prawej strony ciała (ręka, noga, tułów po prawej). W praktyce widać to po słabszym podporze na prawej nodze, krótszym kroku, opadaniu barku lub trudności w unoszeniu prawej stopy.
Po stronie niedowładu najczęściej dochodzi do utraty stabilności. Idąc przy stronie osłabionej, opiekun szybciej podeprze tułów lub bark i przerwie upadek. Po stronie sprawnej kontrola jest mniejsza, bo ciało może "uciekać" na stronę słabszą.
Ustawienie lekko z tyłu sprawdza się, gdy podopieczna jest chwiejna i istnieje ryzyko potknięcia lub osunięcia. Taka pozycja ułatwia przejęcie części ciężaru ciała i chroni przed upadkiem do tyłu, a jednocześnie nie blokuje naturalnego kroku.
Typowe błędy to: stanie z przodu i "ciągnięcie" podopiecznej, asekuracja po złej stronie (np. po stronie sprawnej), zbyt mocne chwytanie za rękę zamiast stabilizacji tułowia oraz niedostosowanie tempa. Częstym problemem jest też nieuwzględnianie zmęczenia.
Zwykle nie jest to najlepsze ustawienie do asekuracji. Idąc przed podopieczną łatwo narzucić tempo i zaburzyć rytm chodu, a w razie nagłej utraty równowagi trudniej szybko podeprzeć tułów. Bezpieczniej jest asekurować z boku i lekko z tyłu.
Co do zasady należy zapewnić stabilizację w okolicy tułowia (np. w pobliżu barku/łopatki) i dać jasne, krótkie instrukcje. Unika się ciągnięcia za dłoń lub nadgarstek, bo to może powodować ból i pogorszyć równowagę. Chwyt dobiera się do stanu i bezpieczeństwa.
Niepokojące sygnały to narastająca chwiejność, "szuranie" stopą, wyraźne spowolnienie, zadyszka, zlewne poty, zawroty głowy lub skargi na osłabienie. Wtedy lepiej zatrzymać się w bezpiecznym miejscu, posadzić podopieczną i ocenić jej stan.
Sprzęt (laska, balkonik) może zmienić ustawienie rąk i sposób prowadzenia, ale podstawowa zasada pozostaje podobna: trzeba kontrolować stronę słabszą i zapewnić możliwość podparcia przy utracie równowagi. Zawsze należy dostosować asekurację do zaleceń specjalisty i stanu pacjenta.
Warto usunąć przeszkody z drogi (dywaniki, kable), zapewnić dobre oświetlenie i obuwie antypoślizgowe. Należy zaplanować krótszą trasę z możliwością odpoczynku oraz upewnić się, że podopieczna ma potrzebny sprzęt. Bezpieczeństwo otoczenia ogranicza ryzyko potknięcia.
Pomaga prosta procedura: najpierw nazwij stronę niedowładu (np. "prawa słabsza"), potem powiąż ją z celem ("tam asekuruję"), a na końcu dopasuj ustawienie ("z boku i lekko z tyłu"). Dobrze też zawsze sprawdzać, że "prawo/lewo" jest względem podopiecznej.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Przy niedowładzie prawostronnym opiekun powinien asekurować po stronie osłabionej, aby móc szybko podtrzymać bark i tułów oraz ograniczyć ryzyko upadku."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z zakresu podstaw rehabilitacji i kinezyterapii dla opiekunów
  • Podręczniki i skrypty z pielęgnowania oraz opieki długoterminowej (dział: przemieszczanie i asekuracja)
  • Szkolenia praktyczne BHP z bezpiecznego podnoszenia i transferu pacjenta

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego