KWALIFIKACJA SPO3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 11.
Z którym z wymienionych specjalistów opiekun powinien podjąć współpracę przy opracowywaniu planu wsparcia dla 56-letniej podopiecznej z afazją motoryczną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Afazja motoryczna jest zaburzeniem mowy/ekspresji o podłożu neurologicznym, dlatego w planie wsparcia kluczowa jest współpraca ze specjalistą terapii komunikacji po uszkodzeniach mózgu. Neurologopeda diagnozuje i prowadzi terapię mowy u dorosłych z afazją, w przeciwieństwie do specjalistów od edukacji lub zaburzeń słuchu.

Pełne wyjaśnienie:

Afazja motoryczna (nazywana też afazją ekspresyjną) oznacza trudności w tworzeniu wypowiedzi wynikające z uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego (np. po udarze, urazie, w chorobach neurologicznych). W praktyce opiekun, współtworząc plan wsparcia, powinien zadbać o to, aby osoba miała zapewnioną profesjonalną diagnozę i terapię komunikacji oraz aby zalecenia terapeuty były przeniesione na codzienne funkcjonowanie.

Właściwym specjalistą do współpracy jest neurologopeda, ponieważ zajmuje się oceną i terapią zaburzeń mowy oraz języka uwarunkowanych neurologicznie. Neurologopeda dobiera ćwiczenia, uczy strategii kompensacyjnych, może rekomendować komunikację wspomagającą i alternatywną (np. gesty, plansze, proste komunikaty), a także wskazuje, jak opiekun ma prowadzić rozmowę: spowolnienie tempa, pytania zamknięte, czas na odpowiedź, redukcja bodźców.

Pozostałe propozycje nie pasują do problemu afazji motorycznej:

  • Andragog koncentruje się na edukacji i uczeniu się osób dorosłych; może wspierać proces dydaktyczny, ale nie jest specjalistą od neurologicznych zaburzeń mowy.
  • Surdologopeda pracuje głównie z zaburzeniami komunikacji wynikającymi z niedosłuchu/głuchoty; w afazji przyczyna jest inna (centralna, neurologiczna), więc to nie jest pierwszy wybór.
  • Oligofrenopedagog specjalizuje się w edukacji i wsparciu osób z niepełnosprawnością intelektualną; afazja nie jest tym samym i wymaga innego profilu terapii.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się słowo afazja, myśl o zaburzeniu neurologicznym i szukaj specjalisty od terapii mowy w neurologii (neurologopeda), a nie pedagoga czy specjalisty od słuchu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Afazja motoryczna to zaburzenie tworzenia wypowiedzi o podłożu neurologicznym. Osoba może rozumieć polecenia, ale ma trudność z doborem słów, budowaniem zdań i płynnym mówieniem. Często mówi wolno, urywa wypowiedzi lub zastępuje słowa prostszymi.
Neurologopeda diagnozuje rodzaj zaburzeń komunikacji po uszkodzeniach mózgu i prowadzi terapię mowy/języka. Uczy strategii porozumiewania się, dobiera ćwiczenia oraz wskazuje opiekunowi, jak wspierać rozmowę na co dzień (tempo, pytania, wspomaganie gestem, notatką).
Surdologopeda specjalizuje się głównie w zaburzeniach komunikacji wynikających z niedosłuchu lub głuchoty. W afazji przyczyna jest neurologiczna (problem przetwarzania/organizacji języka), a nie słuchowa, dlatego podstawowym wyborem do terapii jest neurologopeda.
Plan wsparcia powinien obejmować cele komunikacyjne (np. sygnalizowanie potrzeb), zasady rozmowy (krótkie komunikaty, czas na odpowiedź), metody wspomagające (gesty, obrazki, pisanie), częstotliwość ćwiczeń oraz podział ról: co robi neurologopeda, a co opiekun w codziennych sytuacjach.
Typowe błędy to: poprawianie na siłę, dokańczanie zdań bez pytania, mówienie zbyt szybko, zadawanie wielu pytań naraz oraz rozmowa w hałasie. Lepsze są krótkie zdania, pytania zamknięte, spokojne tempo i potwierdzanie, czy dobrze zrozumiano przekaz.
W afazji problem dotyczy języka i budowania wypowiedzi (dobór słów, składnia), a nie tylko "brzmienia" głosu. Zaburzenia artykulacji to częściej trudność w wymawianiu głosek, a chrypka dotyczy jakości głosu. W praktyce o rozstrzygnięciu decyduje diagnoza specjalisty.
Opiekun może wspierać ćwiczenia, ale nie powinien samodzielnie układać terapii bez specjalisty. Najbezpieczniej jest realizować proste zadania i strategie zalecone przez neurologopedę, obserwować postępy i trudności oraz zgłaszać je podczas konsultacji, aby plan był dostosowany do stanu osoby.
Jeśli trudności w mówieniu pojawiły się nagle (zwłaszcza z niedowładem, zaburzeniami widzenia, silnym bólem głowy, asymetrią twarzy), wymagana jest pilna pomoc medyczna, bo może to wskazywać na ostry incydent neurologiczny. Opiekun nie powinien czekać na zwykłą wizytę.
Pomagają m.in.: plansze z obrazkami, kartki z podstawowymi potrzebami, pisanie pojedynczych słów, gesty i wskazywanie, wybór "tak/nie", oraz rutyny rozmowy (jedno pytanie naraz). Ważne jest ograniczenie rozpraszaczy i zapewnienie czasu na odpowiedź.
To częsty "haczyk" egzaminacyjny: nazwy specjalizacji pedagogicznych mogą brzmieć podobnie do terapii. Pedagodzy wspierają edukację i rozwój, natomiast afazja wymaga specjalisty od zaburzeń komunikacji o podłożu neurologicznym. Właściwy dobór wynika z analizy przyczyny trudności.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Afazja motoryczna jest zaburzeniem mowy/ekspresji o podłożu neurologicznym, dlatego w planie wsparcia kluczowa jest współpraca ze specjalistą terapii komunikacji po uszkodzeniach mózgu."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Afazja": https://pl.wikipedia.org/wiki/Afazja (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Neurologopedia": https://pl.wikipedia.org/wiki/Neurologopedia (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL) – "Surdologopedia": https://pl.wikipedia.org/wiki/Surdologopedia (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z neurologopedii dotyczące afazji (podstawy diagnozy i terapii)
  • Podręczniki/kompendia z logopedii klinicznej (zaburzenia mowy u dorosłych)
  • Standardy i zalecenia placówek rehabilitacji neurologicznej dotyczące komunikacji wspomagającej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego