KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 19.
Które z narzędzi przedstawionych na ilustracjach należy zastosować do wykręcania śrub podczas wymiany łożysk w silniku elektrycznym?
Ilustracja przedstawia cztery różne narzędzia, które mogą być używane w kontekście wymiany łożysk w silniku elektrycznym, co
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do wykręcania śrub należy użyć narzędzia przeznaczonego do pracy z połączeniami śrubowymi i dopasowanego do kształtu łba śruby widocznego w zadaniu.
Na ilustracjach takim narzędziem jest "Narzędzie 3", dlatego ta odpowiedź jest właściwa w kontekście wymiany łożysk.

Pełne wyjaśnienie:

Wymiana łożysk w silniku elektrycznym zwykle wymaga demontażu elementów skręcanych (np. osłon, pokryw, tarcz łożyskowych czy uchwytów). Na tym etapie kluczowe jest użycie narzędzia, które służy do odkręcania śrub i ma końcówkę roboczą pasującą do typu łba (np. nacięcie proste, krzyżowe, gniazdo imbusowe lub Torx).

Odpowiedź "Narzędzie 3" jest poprawna, ponieważ w zestawie ilustracji to właśnie ono odpowiada narzędziu używanemu do wykręcania śrub (czyli wykonywania momentu obrotowego na łbie śruby w celu jej odkręcenia). W praktyce dobór narzędzia rozpoznaje się po tym, że:

  • posiada część roboczą zaprojektowaną do współpracy z łbem śruby,
  • umożliwia stabilne przeniesienie momentu obrotowego bez ześlizgiwania,
  • pozwala ograniczyć ryzyko "obrobienia" gniazda/krzyżaka i późniejszych problemów z demontażem.

Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ przedstawiają narzędzia, które (w kontekście typowych prac warsztatowych) nie są przeznaczone do odkręcania śrub albo nie zapewniają właściwego dopasowania do łba śruby pokazanego w zadaniu. To częsty błąd na egzaminie: uczący się widzi hasło "wymiana łożysk" i automatycznie kojarzy je z narzędziami do innych operacji (np. ściągania, podważania, wybijania), pomijając fakt, że w pierwszej kolejności trzeba zwykle odkręcić elementy mocujące.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, jaką czynność wykonujesz (odkręcanie śrub), a dopiero potem szukaj narzędzia o właściwej funkcji i właściwej geometrii końcówki. Jeśli ilustracje są podobne, zwracaj uwagę na samą końcówkę roboczą, a nie na uchwyt czy rozmiar narzędzia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szukaj końcówki roboczej dopasowanej do łba śruby (np. krzyżak, płaski grot, gniazdo imbusowe). Narzędzie do śrub przenosi moment obrotowy bez ześlizgiwania. Najważniejsza jest geometria końcówki, a nie wielkość uchwytu.
Bo łatwo uszkodzić łeb śruby (np. "obrobić" gniazdo), co utrudnia demontaż i wydłuża przestój urządzenia. Może też dojść do uszkodzenia obudowy lub pokrywy silnika. Poprawne narzędzie zmniejsza ryzyko poślizgu i strat czasu.
Najpierw wykonuje się bezpieczny demontaż elementów mocujących: odkręca osłony i pokrywy oraz rozłącza połączenia śrubowe, aby uzyskać dostęp do części łożyskowej. Dopiero potem przechodzi się do czynności związanych z samym łożyskiem.
Decyduje dopasowanie kształtu (typ profilu) i rozmiaru do łba śruby. Zbyt mały lub inny profil zwiększa ryzyko ześlizgnięcia i uszkodzenia gniazda. Liczy się też stan końcówki: zużyta końcówka pogarsza przenoszenie momentu.
Gdy śruba ma łeb sześciokątny lub gniazdo (np. imbusowe) i wymaga większego momentu dokręcania/odkręcania. Klucz zapewnia lepsze oparcie i stabilność. W praktyce wybór zależy od typu łba oraz dostępności miejsca w obudowie.
W ograniczonym zakresie, ale to ryzykowne. Narzędzia "uniwersalne" często nie pasują idealnie do profilu łba i łatwiej o poślizg. W serwisie silników lepiej dobrać narzędzie dedykowane do konkretnego typu śruby, bo zmniejsza to uszkodzenia i poprawia jakość pracy.
Najczęstsze błędy to: zły dobór profilu końcówki, praca pod kątem (zamiast osiowo), użycie zbyt dużej siły bez kontroli oraz brak oczyszczenia łba z zabrudzeń. Skutkiem bywa zniszczenie gniazda i konieczność awaryjnego usuwania śruby.
Bo wymagają jednocześnie rozpoznania kształtu narzędzia i skojarzenia go z czynnością (tu: odkręcanie śrub). Jeśli grafika jest mało czytelna, łatwo pomylić narzędzia o podobnej sylwetce. Warto ćwiczyć rozpoznawanie po końcówce roboczej.
Ucz się sekwencji prac: demontaż połączeń śrubowych, zdjęcie pokryw, dostęp do części łożyskowej, montaż i kontrola. Równolegle ćwicz rozpoznawanie narzędzi (klucze, wkrętaki, nasadki) i ich zastosowań. Pomaga też analiza DTR urządzeń.
Przyłóż końcówkę i oceń, czy wchodzi stabilnie oraz czy nie ma luzu bocznego. Narzędzie powinno pracować osiowo względem śruby. Jeśli czujesz "bujanie" lub łatwe wysuwanie, dobierz inny rozmiar/profil, bo inaczej łatwo uszkodzisz łeb śruby.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wkr%C4%99tak - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Klucz_imbusowy - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%81o%C5%BCysko_toczne - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe i DTR maszyn wirujących (sekcje: demontaż, wymiana łożysk, połączenia śrubowe)
  • Podręczniki z podstaw mechaniki i montażu maszyn (narzędzia ręczne i połączenia rozłączne)
  • Karty katalogowe i opisy narzędzi ręcznych (wkrętaki, klucze, bity) producentów narzędzi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego