KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 24.
Które z narzędzi przedstawionych na rysunkach jest stosowane do zaciskania końcówek tulejkowych na przewodach?
Ilustracja przedstawia cztery różne narzędzia, które są prawdopodobnie używane w zawodzie elektryka, co jest związane z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowe jest narzędzie będące zaciskarką (praską) do końcówek tulejkowych. Takie szczypce mają gniazda/matryce dopasowane do przekroju tulejki i wykonują trwały zacisk na żyle linkowej, zapewniając pewne wprowadzenie przewodu do zacisku. Pozostałe narzędzia nie realizują zaprasowania tulejek.

Pełne wyjaśnienie:

Końcówki tulejkowe (tulejki kablowe) stosuje się głównie na przewodach linkowych, aby uporządkować i wzmocnić końcówkę żyły przed wprowadzeniem jej do zacisku (np. śrubowego lub sprężynowego). Dzięki temu pojedyncze druciki linki nie rozchodzą się, nie są ścinane przez śrubę i połączenie jest bardziej powtarzalne.

Do wykonania takiego zakończenia używa się zaciskarki do tulejek (praski). Narzędzie to rozpoznaje się po tym, że ma:

  • część roboczą z matrycami/gniazdami dobranymi do przekrojów tulejek,
  • mechanizm zapewniający odpowiedni docisk (często zapadkowy),
  • profil zacisku przeznaczony typowo do tulejek (np. kwadratowy/trapezowy – zależnie od narzędzia i systemu).

Dlaczego ta odpowiedź jest poprawna? Ponieważ tylko zaciskarka wykonuje operację zaprasowania tulejki na żyle: tulejka odkształca się plastycznie i obejmuje przewód, tworząc trwałe mechanicznie i elektrycznie zakończenie.

Dlaczego pozostałe narzędzia są niepoprawne? Pozostałe przedstawione narzędzia (typowo spotykane w zestawie monterskim) służą do innych czynności, takich jak cięcie przewodów, zdejmowanie izolacji, chwytanie/skręcanie elementów lub wkręcanie. Takie narzędzia nie mają odpowiednich matryc i nie zapewniają kontrolowanego docisku potrzebnego do prawidłowego zacisku tulejki.

Wskazówka egzaminacyjna: na rysunku szukaj charakterystycznej głowicy z wieloma gniazdami na różne przekroje tulejek oraz mechanizmu wymuszającego pełny cykl zacisku. To najszybszy sposób odróżnienia zaciskarki od szczypiec uniwersalnych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Końcówka tulejkowa to metalowa tulejka zakładana na odizolowaną żyłę linkową. Porządkuje druciki, zapobiega ich rozchodzeniu i poprawia pewność połączenia w zaciskach. Ułatwia też montaż w rozdzielnicach i ogranicza ryzyko uszkodzenia żyły przez docisk.
Służy do tego zaciskarka (praska) do tulejek. Ma matryce dopasowane do przekrojów tulejek i wykonuje kontrolowany docisk, który trwale odkształca tulejkę na przewodzie. Nie należy zastępować jej kombinerkami, bo zacisk będzie niepewny i niepowtarzalny.
Najczęściej widać głowicę z wieloma gniazdami/otworami na różne przekroje oraz mechanizm docisku (często zapadkowy). Część robocza wygląda jak zestaw matryc, a nie jak płaskie szczęki do chwytania. To kluczowa cecha odróżniająca od szczypiec uniwersalnych.
Zwykłe szczypce nie mają matryc o właściwym profilu i nie zapewniają odpowiedniej, powtarzalnej siły docisku. Tulejka może zostać zgnieciona nierówno, przewód może się poluzować lub uszkodzić. W praktyce prowadzi to do grzania złącza, luzowania i problemów eksploatacyjnych.
Tulejkę dobiera się do przekroju żyły (np. 1,5 mm², 2,5 mm²) zgodnie z oznaczeniem producenta. Tulejka nie może być za mała (nie wejdzie żyła) ani za duża (zacisk nie będzie pełny). W razie wątpliwości sprawdza się tabelę doboru w dokumentacji tulejek i zaciskarki.
Typowe błędy to: zły dobór tulejki do przekroju, niepełne odizolowanie (izolacja wchodzi w tulejkę), zbyt długie odizolowanie (wystające druty), użycie niewłaściwej matrycy oraz pomylenie zaciskarki do tulejek z inną zaciskarką (np. do konektorów). Warto zawsze sprawdzić oznaczenia gniazd.
Często tak, szczególnie gdy producent aparatu to zaleca i gdy pracuje się z żyłami linkowymi. Tulejka ułatwia wprowadzenie przewodu i stabilizuje końcówkę. Zawsze jednak trzeba kierować się wymaganiami danego zacisku oraz dokumentacją osprzętu, bo nie każdy typ połączenia jest taki sam.
Poprawny zacisk jest równy i powtarzalny, a tulejka ściśle obejmuje druty bez ich obcinania. Przewód nie powinien wysuwać się przy umiarkowanym szarpnięciu, a izolacja powinna dochodzić do kołnierza tulejki (bez wchodzenia w strefę zacisku). Kształt profilu zależy od narzędzia.
Wybór zależy od miejsca montażu i wymagań praktycznych. Tulejki z kołnierzem izolacyjnym ułatwiają prowadzenie przewodu i ograniczają ryzyko rozwarcia drutów przy wkładaniu do zacisku. Tulejki bez izolacji stosuje się tam, gdzie wymagana jest kompaktowość lub gdy przewód i tak ma dodatkową ochronę.
Najlepiej przećwiczyć rozpoznawanie narzędzi po części roboczej: matryce zaciskarek, szczęki ściągaczy izolacji, ostrza obcinaków. Warto też znać zastosowania: tulejki, konektory, końcówki oczkowe. Na arkuszu porównuj funkcję narzędzia z poleceniem, a nie tylko jego ogólny kształt.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Prawidłowe jest narzędzie będące zaciskarką (praską) do końcówek tulejkowych."

Materiały:

  • Instrukcje producentów zaciskarek i końcówek tulejkowych (dobór przekroju i profilu zacisku)
  • Podręczniki/poradniki z zakresu montażu instalacji elektrycznych (zakończenia przewodów, osprzęt)
  • Materiały dydaktyczne pracowni elektrycznej dotyczące obróbki przewodów i wykonywania połączeń

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego