KWALIFIKACJA ELM3 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 28.
Z odległości jednego metra temperaturę obudowy urządzenia można zmierzyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pirometr służy do bezkontaktowego pomiaru temperatury z pewnej odległości, bo analizuje promieniowanie cieplne emitowane przez powierzchnię. Dalmierz mierzy odległość, fotometr natężenie światła, a multimetr typowo napięcie, prąd i rezystancję, więc nie spełniają warunku pomiaru temperatury z 1 m.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar temperatury obudowy urządzenia z odległości ok. 1 metra oznacza w praktyce pomiar bezkontaktowy. Do takich zadań stosuje się pirometr (termometr na podczerwień), który wyznacza temperaturę na podstawie promieniowania cieplnego emitowanego przez badaną powierzchnię. Dzięki temu nie trzeba dotykać obiektu, co jest ważne, gdy obudowa jest gorąca, trudno dostępna, w ruchu albo gdy dotyk mógłby być niebezpieczny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Dalmierz służy do pomiaru odległości, a nie temperatury. Może być użyteczny np. w geodezji lub przy ustawianiu stanowisk, ale nie zastępuje czujnika temperatury.
  • Fotometr mierzy wielkości związane ze światłem widzialnym (np. natężenie oświetlenia), więc nie jest przyrządem do diagnostyki termicznej.
  • Multimetr jest podstawowym miernikiem elektrycznym (napięcie, prąd, rezystancja). Nie umożliwia pomiaru temperatury obudowy z dystansu; nawet jeśli niektóre multimetry współpracują z sondą temperatury, jest to zwykle pomiar kontaktowy i nie spełnia warunku "z odległości 1 metra".

W praktyce przy pirometrach trzeba pamiętać o czynnikach wpływających na wynik, takich jak emisyjność powierzchni, odbicia od błyszczących materiałów oraz odpowiednia odległość i "plamka" pomiarowa. Na egzaminie kluczowe jest jednak proste dopasowanie: temperatura z odległościpirometr.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pirometr to przyrząd do bezkontaktowego pomiaru temperatury, zwykle na podstawie promieniowania podczerwonego emitowanego przez powierzchnię obiektu. Używa się go m.in. do szybkiej kontroli nagrzewania obudów, radiatorów i elementów trudno dostępnych.
Najczęściej stosuje się pirometr (IR). Ustawiasz przyrząd na obiekt, zachowujesz właściwą odległość dla danej "plamki" pomiarowej i odczytujesz temperaturę. Ważne jest też dobranie emisyjności lub unikanie błyszczących powierzchni.
Multimetr jest miernikiem wielkości elektrycznych (np. napięcia i prądu). Nawet jeśli ma funkcję pomiaru temperatury, zwykle wymaga sondy kontaktowej. To nie spełnia warunku pomiaru z dystansu, np. z 1 m, gdzie potrzebny jest przyrząd bezkontaktowy.
Dalmierz mierzy odległość (np. do obiektu lub punktu). Nie jest czujnikiem temperatury, więc nie odpowiada na potrzebę kontroli nagrzewania urządzenia. W pytaniu kluczowe jest rozpoznanie wielkości: temperatura → przyrząd do temperatury.
Fotometr mierzy wielkości związane ze światłem (np. natężenie oświetlenia). Spotyka się go przy ocenie warunków oświetleniowych stanowisk lub kontroli źródeł światła. Nie służy do diagnostyki termicznej, więc nie zastąpi pirometru.
Najczęstsze błędy to: zła emisyjność, pomiar błyszczącej powierzchni (odbicia), zbyt duża odległość w stosunku do plamki pomiarowej oraz mierzenie przez przeszkody (np. osłony). W praktyce pomaga matowa taśma lub farba punktowa.
Czujnik kontaktowy wybiera się, gdy trzeba mierzyć temperaturę wewnątrz elementu, na powierzchni o trudnej emisyjności albo gdy wymagane jest większe uśrednienie w czasie. Pirometr jest świetny do szybkich kontroli, ale ma ograniczenia materiałowe.
Warto kojarzyć: zakres temperatur, stosunek odległości do plamki (D:S), ustawienie emisyjności oraz czas reakcji. Te parametry decydują, czy z 1 m da się wiarygodnie zmierzyć mały element i czy wynik nie będzie zaniżony/zawyżony.
Tak, oba urządzenia bazują na promieniowaniu podczerwonym. Pirometr zwykle mierzy temperaturę w jednym punkcie/obszarze, a kamera termowizyjna tworzy obraz rozkładu temperatur. W diagnostyce mechatronicznej kamera pomaga szybciej wykryć hotspoty.
Pomaga metoda "wielkość → przyrząd": temperatura → pirometr/termometr, odległość → dalmierz, światło → fotometr, wielkości elektryczne → multimetr. Rób krótkie fiszki i ćwicz na przykładach zastosowań z utrzymania ruchu.
info

Statystycznie 78% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Pirometr służy do bezkontaktowego pomiaru temperatury z pewnej odległości, bo analizuje promieniowanie cieplne emitowane przez powierzchnię."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN (hasło): "pirometr" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/pirometr;3961167.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN (hasło): "dalmierz" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/dalmierz;3891156.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN (hasło): "fotometr" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/fotometr;3899330.html (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z metrologii oraz miernictwa w elektrotechnice/mechatronice (dział: pomiar temperatury)
  • Instrukcje obsługi pirometrów i kamer termowizyjnych (działy: emisyjność, odległość pomiaru, plamka pomiarowa)
  • Materiały producentów aparatury kontrolno-pomiarowej dotyczące doboru pirometru do zastosowania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego