KWALIFIKACJA EKA5 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 7.
Z osobą, z którą przedsiębiorca nie pozostaje w stosunku pracy zawarto umowę o dzieło na kwotę brutto 5 000,00 zł. Ile wyniesie kwota zaliczki na podatek dochodowy od umowy o dzieło, przy założeniu 20% kosztów uzyskania przychodu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawa opodatkowania to przychód pomniejszony o koszty uzyskania: 5 000 zł − 20%·5 000 zł = 5 000 zł − 1 000 zł = 4 000 zł. Następnie zaliczkę liczy się jako odpowiedni procent od 4 000 zł. Wynik 720 zł odpowiada stawce 18%: 0,18·4 000 zł = 720 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W umowie o dzieło (gdy wykonawca nie jest pracownikiem zlecającego) podatek liczy się od dochodu, a nie od samego przychodu. Dlatego kluczowe są koszty uzyskania przychodu wskazane w treści zadania.

Krok 1. Ustal koszty uzyskania przychodu (KUP).
Skoro przychód brutto wynosi 5 000,00 zł, a KUP to 20%, to koszty wyniosą: 20% × 5 000,00 zł = 1 000,00 zł.

Krok 2. Ustal dochód (podstawę opodatkowania).
Dochód = przychód − koszty = 5 000,00 zł − 1 000,00 zł = 4 000,00 zł.

Krok 3. Oblicz zaliczkę na podatek jako procent od dochodu.
Wartość 720,00 zł wynika z policzenia 18% od 4 000,00 zł: 4 000,00 zł × 0,18 = 720,00 zł.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne w tym schemacie?

  • 450,00 zł – odpowiadałoby 9% od 5 000 zł albo 11,25% od 4 000 zł; to typowy skutek zastosowania niewłaściwej stawki lub pomieszania podstawy.
  • 360,00 zł – odpowiada 9% od 4 000 zł; to błąd polegający na użyciu innej stawki podatku bez wskazania jej w zadaniu.
  • 900,00 zł – odpowiada 18% od 5 000 zł; to częsty błąd "liczenia od brutto", czyli pominięcia kosztów uzyskania przychodu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wypisz trzy liczby w kolejności: przychód → koszty → dochód. Dopiero od dochodu licz podatek. Jeżeli zadanie nie podaje stawki lub zasad zaokrąglania, w praktyce może to oznaczać, że używa założeń obowiązujących w danym zestawie zadań.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To ryczałtowe koszty, które pomniejszają przychód przy wyliczaniu dochodu do opodatkowania. Gdy w zadaniu przyjęto 20%, liczysz je jako 20% od kwoty przychodu, a dopiero od różnicy (przychód minus koszty) obliczasz zaliczkę na PIT.
Dochód w takim zadaniu to najczęściej: przychód minus koszty uzyskania przychodu. Jeśli masz 5 000 zł i koszty 20%, to koszty wynoszą 1 000 zł, a dochód 4 000 zł. Ten dochód jest podstawą dalszych obliczeń.
Bo w typowych zadaniach egzaminacyjnych podatek nalicza się od dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty uzyskania. Liczenie od całego przychodu ignoruje KUP i prowadzi do zawyżenia zaliczki (to jeden z najczęstszych błędów rachunkowych).
Poza kwotą przychodu i procentem kosztów uzyskania przychodu potrzebujesz jeszcze założeń o stawce podatku (i ewentualnie o zaokrągleniach czy innych odliczeniach). Bez tych informacji w realnych rozliczeniach wynik może zależeć od aktualnych przepisów.
Nie zawsze. W praktyce wysokość KUP zależy od rodzaju umowy i warunków (np. w zadaniu mogą być narzucone konkretne koszty). Na egzaminie traktuj KUP jako parametr: jeśli jest podany (np. 20%), stosujesz go dokładnie tak, jak w treści.
Najczęściej: (1) liczenie podatku od przychodu zamiast od dochodu, (2) pomylenie 20% KUP z 20% podatku, (3) użycie niewłaściwej stawki podatku, (4) błędne obliczenia procentowe. Pomaga zapis kroków: przychód → KUP → dochód → podatek.
Użyj kontroli logicznej: KUP 20% z 5 000 zł to 1 000 zł, więc dochód to 4 000 zł. Zaliczka musi być procentem od 4 000 zł, więc na pewno nie będzie większa niż procent od 5 000 zł. Szybko też oceniasz rząd wielkości wyniku.
Nie. "Brutto" to kwota wynagrodzenia w zadaniu, natomiast podstawa opodatkowania w tym typie obliczeń wynika z pomniejszenia przychodu o koszty uzyskania przychodu. Dopiero ta podstawa (dochód) jest mnożona przez odpowiednią stawkę podatku.
Zawsze przed obliczeniem podatku, jeśli w treści wskazano KUP (np. 20%). Kolejność jest stała: najpierw obliczasz koszty, potem dochód, a dopiero na końcu zaliczkę. Zmiana kolejności zwykle prowadzi do błędnej podstawy opodatkowania.
Ćwicz schematy: obliczanie KUP, ustalanie dochodu, dobór stawki z założeń zadania, a także kontrolę wyniku. Dobrą metodą jest robienie krótkich tabel: przychód / KUP / dochód / zaliczka. To zmniejsza ryzyko pominięcia etapu.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i zbiory zadań z rachuby płac i rozliczeń umów cywilnoprawnych dla technika ekonomisty
  • Komentarze dydaktyczne do zasad naliczania zaliczek PIT (materiały szkolne/kursowe)
  • Arkusze kalkulacyjne do ćwiczeń: obliczanie KUP, dochodu i zaliczki krok po kroku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego