KWALIFIKACJA MTL4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 7.
Które z oznaczeń dotyczy połączenia gwintowego?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tr 24×3 jest oznaczeniem gwintu trapezowego (rodzaj połączenia gwintowego), gdzie 24 to wymiar nominalny, a 3 to skok. Pozostałe zapisy nie oznaczają gwintu: H7/f6 dotyczy pasowania, 15±0,02 to tolerancja wymiaru, a φ24 oznacza średnicę.

Pełne wyjaśnienie:

Oznaczenie połączenia gwintowego na rysunku technicznym rozpoznaje się po zapisie wskazującym rodzaj gwintu oraz jego wymiar i skok. Zapis Tr 24×3 jest typowym oznaczeniem gwintu trapezowego: prefiks "Tr" identyfikuje profil gwintu, liczba "24" odnosi się do wymiaru nominalnego, a "×3" oznacza skok.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • H7/f6 to zapis pasowania (tolerancje otworu i wałka). Określa pole tolerancji i klasę dokładności dla współpracujących wymiarów, ale nie opisuje profilu gwintu ani skoku, więc nie jest oznaczeniem połączenia gwintowego.
  • 15±0,02 to wymiar z tolerancją symetryczną. Informuje, że wymiar 15 może się odchylić o 0,02 w górę lub w dół. Taki zapis dotyczy kontroli wymiarowej, a nie identyfikacji gwintu.
  • φ24 (symbol średnicy) opisuje wymiar średnicy elementu walcowego/otworu. Sam symbol średnicy nie określa, że chodzi o gwint, ani nie podaje danych charakterystycznych gwintu (profilu, skoku, tolerancji gwintu).

W praktyce przy wykonywaniu i naprawie oprzyrządowania odlewniczego takie rozróżnienie jest ważne, bo na rysunkach często występują jednocześnie: gwinty w elementach regulacyjnych, pasowania w częściach bazujących oraz tolerancje wymiarów odpowiedzialnych za montaż. Najlepsza metoda na egzaminie: najpierw szukaj prefiksu gwintu (np. Tr, M), a dopiero potem analizuj liczby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis Tr 24×3 oznacza gwint trapezowy. "Tr" identyfikuje profil gwintu, "24" to wymiar nominalny, a "×3" to skok. Taki zapis dotyczy połączenia śruba–nakrętka lub elementu regulacyjnego z gwintem trapezowym.
H7/f6 to oznaczenie pasowania (tolerancji otworu i wałka). Opisuje dokładność i luz/wcisk w połączeniu gładkim, ale nie podaje informacji typowych dla gwintu (profil, skok), więc nie jest oznaczeniem połączenia gwintowego.
Zapis 15±0,02 określa, że wymiar nominalny 15 może się wahać o 0,02 w górę lub w dół. To informacja do kontroli wykonania części, a nie identyfikacja rodzaju połączenia (np. gwintu).
Symbol φ oznacza średnicę. Zapis φ24 mówi, że element ma średnicę 24 (np. otwór lub wałek). Bez dodatkowego oznaczenia nie wynika z niego, że powierzchnia jest nagwintowana.
Najprościej: gwinty zwykle mają prefiks rodzaju (np. Tr, M) i zapis wymiaru ze skokiem (np. "×3"). Pasowania mają postać litera+liczba dla otworu i wałka (np. H7/f6). Szukaj więc prefiksu gwintu oraz skoku.
Gwinty trapezowe spotyka się tam, gdzie potrzebne jest przenoszenie dużych sił i regulacja: śruby pociągowe, dociski, mechanizmy nastawcze w przyrządach. Profil trapezowy lepiej znosi obciążenia niż gwinty drobne typowo złączne.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie samej liczby (np. "24") bez sprawdzenia, czego dotyczy prefiks lub symbol. Inny błąd to mylenie pasowania z gwintem, bo oba zapisy wyglądają "technicznie" i zawierają litery oraz cyfry.
Nie. Sama średnica (np. φ24) mówi tylko o wymiarze geometrycznym. Do gwintu potrzebujesz informacji o rodzaju profilu i zwykle o skoku oraz czasem klasie tolerancji. Dopiero pełne oznaczenie jednoznacznie identyfikuje połączenie gwintowe.
Kluczowe są: typ gwintu (np. Tr), wymiar nominalny oraz skok (często zapis "× …"). Dodatkowo w praktyce mogą pojawić się tolerancje gwintu lub informacje technologiczne, ale bez typu i skoku oznaczenie bywa niepełne.
Przećwicz zestaw podstawowych zapisów: gwinty, pasowania, tolerancje, średnice i chropowatość. Rób krótkie quizy polegające na przypisaniu zapisu do znaczenia. Na egzaminie czytaj najpierw symbole (Tr, φ, ±), dopiero potem liczby.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Tr 24×3 jest oznaczeniem gwintu trapezowego (rodzaj połączenia gwintowego), gdzie 24 to wymiar nominalny, a 3 to skok."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Gwint trapezowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Gwint_trapezowy (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Pasowanie" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pasowanie (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Tolerancja (technika)" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tolerancja_(technika) (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Podręcznik do rysunku technicznego maszynowego (oznaczenia gwintów, pasowań i tolerancji)
  • Tablice/ściągi z oznaczeniami gwintów oraz pasowań i tolerancji
  • Ćwiczenia z czytania rysunków wykonawczych elementów złącznych i części maszyn

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego