Różnica między podmiotem publicznym i niepublicznym dotyczy przede wszystkim formy własności/organizacji oraz sposobu działania w ramach systemu, ale nie oznacza automatycznie, że tylko jedna z tych grup może pobierać opłaty od pacjenta.
W praktyce podmiot leczniczy może realizować świadczenia:
- finansowane ze środków publicznych (gdy spełnia warunki organizacyjne i ma odpowiednie umowy na realizację świadczeń),
- odpłatne (komercyjne), gdy pacjent płaci za usługę z własnych środków.
Dlatego zdanie: "Zarówno publiczne, jak i niepubliczne podmioty lecznicze mogą być finansowane przez pacjentów za usługi komercyjne." jest prawdziwe, bo odnosi się do sytuacji, w której pacjent korzysta ze świadczenia odpłatnego i opłaca je bezpośrednio.
Nieprawdziwe są odpowiedzi sugerujące, że tylko podmioty publiczne albo tylko niepubliczne mogą być finansowane przez pacjentów za usługi komercyjne. Takie ujęcie wprowadza fałszywe przeciwstawienie i pomija fakt, że możliwość świadczeń odpłatnych nie wynika wyłącznie z "publiczności" lub "prywatności", lecz z oferty i zasad udzielania danego świadczenia.
Błędne jest też stwierdzenie, że oba rodzaje podmiotów nie mogą być finansowane przez pacjentów za usługi komercyjne, ponieważ zaprzecza ono istnieniu odpłatnych świadczeń zdrowotnych realizowanych poza finansowaniem publicznym.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się słowo "tylko", warto sprawdzić, czy w systemie ochrony zdrowia naprawdę istnieje tak sztywny zakaz/wyłączność. W pytaniach o finansowanie często poprawna jest odpowiedź dopuszczająca więcej niż jedno źródło finansowania.