KWALIFIKACJA TWO7 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 4.
Z przedstawionej na rysunku informacji wyświetlanej na ekranie statkowego odbiornika systemu GPS wynika,
Ilustracja przedstawia ekran statkowego odbiornika systemu GPS, który jest używany w kontekście nawigacji morskiej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
GPS wyznacza parametry ruchu statku względem dna (na podstawie zmian pozycji), więc z ekranu odczytuje się m.in. kąt drogi nad dnem.
Wartości "po wodzie" (kąt i prędkość względem wody) pochodzą typowo z logu, nie z samego GPS, a przebyta odległość musi być wskazana jako dystans, nie kurs/kąt.

Pełne wyjaśnienie:

Odbiornik GPS oblicza ruch statku na podstawie kolejnych wyznaczeń pozycji. Z tego powodu podstawowe parametry prezentowane przez GPS odnoszą się do ruchu nad dnem (czyli względem powierzchni Ziemi), a nie do ruchu "po wodzie". W praktyce oznacza to, że na ekranie GPS typowo spotkasz m.in. informacje o kącie drogi nad dnem oraz prędkości nad dnem, wyznaczone z przemieszczenia pozycji w czasie.

W zadaniu trzeba uważnie odczytać, co dokładnie jest pokazane na rysunku (ekran odbiornika) i dopasować to do opcji odpowiedzi. Odpowiedź "kąt drogi nad dnem wynosi 129º." jest zgodna z logiką działania GPS: jest to wielkość kątowa (w stopniach) opisująca kierunek rzeczywistego przemieszczania się statku po powierzchni Ziemi.

  • "kąt drogi po wodzie wynosi 024º." – to pojęcie dotyczy ruchu względem masy wody. Taka informacja jest zwykle wyznaczana przez log lub systemy mierzące prędkość względem wody; sam GPS nie mierzy ruchu "po wodzie", tylko wynikowy ruch nad dnem.
  • "prędkość statku względem wody wynosi 7,80 węzła." – podobnie jak wyżej: prędkość względem wody wymaga pomiaru hydrodynamicznego (log). GPS wyznacza prędkość z przemieszczenia pozycji, czyli prędkość nad dnem, a nie względem wody.
  • "odległość przebyta przez statek wynosi 8,42 Mm." – to inny typ informacji (dystans w milach morskich). Jeśli na ekranie jest pokazywana, musi wynikać z licznika drogi/trip, a nie zastępuje wartości kąta drogi. W tym pytaniu weryfikowana jest umiejętność wskazania właściwego parametru kątowego z prezentacji GPS.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj jednostki: stopnie (º) sugerują kurs/kąt, węzły sugerują prędkość, a Mm sugerują odległość. Następnie rozstrzygnij, czy chodzi o wartości nad dnem (GPS) czy względem wody (log) – to najczęstsze źródło pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Droga nad dnem" to rzeczywisty kierunek przemieszczania się statku względem dna/Ziemi, wynikowy dla kursu, wiatru i prądów. GPS wyznacza ją z kolejnych pozycji, dlatego jest kluczowa do śledzenia trasy na mapie lub w ECDIS.
GPS porównuje kolejne wyznaczenia pozycji w czasie i oblicza wektor przemieszczenia. Z tego wektora wyznacza kierunek (kąt) i prędkość ruchu nad dnem. To nie jest pomiar "w wodzie", tylko wynik ruchu po powierzchni Ziemi.
"Po wodzie" odnosi się do ruchu względem masy wody, a "nad dnem" do ruchu względem Ziemi. Gdy występuje prąd, statek może mieć inną drogę nad dnem niż droga po wodzie. Dlatego na mapie liczy się przede wszystkim ruch nad dnem.
Najczęstsza pomyłka to utożsamienie wskazań GPS z danymi z logu: prędkością i kierunkiem "względem wody". Pomaga zasada: GPS daje przede wszystkim parametry nad dnem, a log (jeśli jest) daje parametry względem wody.
Wartość kątowa jest podawana w stopniach (º), a prędkość w węzłach. Dystans zwykle jest w milach morskich (Mm). Na egzaminie najpierw sprawdź jednostkę, a dopiero potem dopasuj opis (droga/kurs/prędkość/odległość).
Typowy GPS wyznacza prędkość z przemieszczenia pozycji, czyli prędkość nad dnem. Prędkość względem wody wymaga czujnika logu lub innego pomiaru hydrodynamicznego. W praktyce na statku oba źródła mogą być dostępne, ale to różne wielkości.
Najczęściej spotkasz: stopnie (º) dla kierunku/kąta, węzły dla prędkości, mile morskie (Mm) dla odległości. Ta "triada" jednostek jest bardzo pomocna w szybkiej identyfikacji, co oznacza dana liczba na ekranie urządzenia.
Największe różnice pojawią się przy silnych prądach, kiedy statek "znosi" na bok. Wtedy droga i prędkość nad dnem (GPS) mogą wyraźnie odbiegać od drogi i prędkości względem wody (log). To ma znaczenie dla prowadzenia nawigacji i utrzymania trasy.
Ćwicz na zrzutach ekranów: identyfikuj każdą wielkość po jednostce i skrócie, a potem tłumacz ją na polski opis (np. "kąt drogi nad dnem"). Dodatkowo porównuj to z danymi z logu i kompasu, aby utrwalić różnice między "nad dnem" a "po wodzie".
Zadaj sobie dwa pytania: 1) "Czy to jest wielkość kątowa, prędkość czy odległość?" (sprawdź jednostki), 2) "Czy to dotyczy nad dnem czy względem wody?". Taki schemat ogranicza pomyłki w testach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki z nawigacji morskiej opisujące drogę/kurs nad dnem i po wodzie
  • Instrukcja obsługi używanego na statku odbiornika GPS (opis pól ekranu i skrótów)
  • Materiały szkoleniowe z interpretacji SOG/COG oraz wpływu prądów na drogę nad dnem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego