KWALIFIKACJA INF5 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 4.
Które z przedstawionych symboli oznaczają na schematach filtr pasmowy?
Ilustracja przedstawia cztery schematy symboli, które mogą być używane w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Filtr pasmowy przepuszcza sygnały tylko w określonym zakresie częstotliwości, a tłumi składowe poniżej i powyżej tego zakresu. Na schematach rozpoznaje się go jako element selekcjonujący "pasmo" (nie pojedynczą granicę jak filtr dolno- lub górnoprzepustowy). W tym zadaniu poprawnie wskazano parę: 3 i 4.

Pełne wyjaśnienie:

Filtr pasmowy (pasmowoprzepustowy) to układ, którego charakterystyka amplitudowo-częstotliwościowa ma wyraźne pasmo przenoszenia: sygnały z tego zakresu przechodzą z małym tłumieniem, natomiast częstotliwości niższe i wyższe są tłumione. W praktyce instalacji RTV/SAT takie filtrowanie pozwala ograniczać zakłócenia spoza użytecznego fragmentu widma i poprawiać selektywność toru.

Rozróżnienie typów filtrów warto oprzeć o ideę działania:

  • Dolnoprzepustowy – przepuszcza częstotliwości poniżej progu, tłumi powyżej.
  • Górnoprzepustowy – przepuszcza powyżej progu, tłumi poniżej.
  • Pasmowy – przepuszcza tylko "środek" (pasmo), tłumi z obu stron.
  • Zaporowy – tłumi określone pasmo, a przepuszcza częstotliwości niższe i wyższe.

Odpowiedź "3 i 4" jest zgodna z kluczem, ponieważ wskazuje symbole odpowiadające filtrowi pasmowemu (selekcja określonego zakresu częstotliwości). Pozostałe pary są błędne, bo co najmniej jeden z ich symboli odpowiada innemu typowi filtru (np. z jedną częstotliwością graniczną albo z pasmem tłumionym zamiast przepuszczanego). Na egzaminie warto najpierw ustalić, czy symbol sugeruje jedną granicę (LP/HP), czy dwie granice i "okno przenoszenia" (BP) albo "dziurę" w przenoszeniu (BS).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtr pasmowy przepuszcza sygnały tylko w określonym zakresie częstotliwości, a tłumi sygnały poniżej i powyżej tego zakresu. W instalacjach RTV/SAT służy do selekcji użytecznego fragmentu widma i ograniczania zakłóceń spoza pasma.
Dolnoprzepustowy ma ideę "jednej granicy" (przepuszcza do pewnej częstotliwości), a pasmowy ma "okno przenoszenia" ograniczone z dwóch stron. W praktyce rozpoznajesz go po tym, że tłumienie występuje zarówno dla niskich, jak i wysokich częstotliwości.
Poza pasmem przenoszenia układ ma dużą impedancję transmisyjną lub układ rezonansowy działa niekorzystnie dla tych częstotliwości. Dzięki temu sygnały spoza zakresu są osłabiane, co zmniejsza wpływ zakłóceń i poprawia selektywność toru.
Stosuje się go m.in. do ograniczania zakłóceń spoza odbieranego zakresu, separacji usług pracujących w innych pasmach oraz poprawy jakości sygnału przed wzmacniaczem lub rozgałęźnikami. Pomaga też zmniejszyć ryzyko przesterowania przez silne sygnały niepożądane.
Nie zawsze. Zwrotnica to element, który rozdziela lub łączy sygnały z różnych pasm między różnymi torami (np. dwa wejścia/wyjścia), a filtr pasmowy zwykle selekcjonuje pasmo w jednym torze. Funkcjonalnie mogą się uzupełniać, ale nie są pojęciami równoważnymi.
Najczęstsze pomyłki to mylenie filtru pasmowego z pasmowozaporowym (przepuszcza vs tłumi pasmo) oraz utożsamianie każdej "dwugranicznej" grafiki z filtrem pasmowym bez analizy, czy środek jest przenoszony czy wycinany. Często też ignoruje się opis częstotliwości w dokumentacji.
Filtr pasmowozaporowy (notch) działa odwrotnie niż pasmowy: tłumi pewien zakres częstotliwości, a przepuszcza częstotliwości niższe i wyższe. Różnica praktyczna to cel: pasmowy wybiera "to, co chcemy", a zaporowy usuwa "to, czego nie chcemy".
Gdy w otoczeniu występują silne sygnały spoza interesującego pasma, które mogą przesterować wzmacniacz lub pogorszyć stosunek sygnału do szumu. Filtr pasmowy ogranicza te niepożądane składowe jeszcze przed wzmocnieniem, stabilizując pracę całego toru.
Kluczowe są: częstotliwości graniczne (szerokość pasma), tłumienie w paśmie (straty wtrąceniowe), tłumienie poza pasmem oraz stromość zboczy. W instalacjach RTV ważna jest też zgodność impedancji (np. 75 Ω) i dopasowanie złącz/elementów toru.
Ucz się mapować symbole na funkcję: LP/HP (jedna granica), BP (okno przenoszenia), BS (wycięcie pasma). Przejrzyj kilka schematów elementów RTV (zwrotnice, filtry LTE/5G) i ćwicz szybkie rozpoznawanie. Pomaga też kojarzenie z charakterystyką częstotliwościową.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Filtr pasmowy przepuszcza sygnały tylko w określonym zakresie częstotliwości, a tłumi składowe poniżej i powyżej tego zakresu."

Źródła:

  • IEC 60617 / IEC 60617 DB (Graphical symbols for diagrams) – hasło/zakres: symbole filtrów i sieci filtrujących, https://www.iec.ch/dyn/www/f?p=103:7:0::::FSP_LANG_ID:25 (dostęp 2026-03-04)
  • Wikipedia (EN): Band-pass filter – opis działania i charakterystyki, https://en.wikipedia.org/wiki/Band-pass_filter (dostęp 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): Filtr pasmowoprzepustowy – definicja i ogólna charakterystyka, https://pl.wikipedia.org/wiki/Filtr_pasmowoprzepustowy (dostęp 2026-03-04)

Materiały:

  • Katalogi i noty aplikacyjne producentów osprzętu RTV/SAT (filtry, zwrotnice, diplexery)
  • Baza symboli IEC 60617 (symbole graficzne na schematach)
  • Podręczniki z podstaw techniki/telekomunikacji dotyczące filtrów i charakterystyk częstotliwościowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego