Ugoda w postępowaniu administracyjnym jest szczególną formą polubownego zakończenia sprawy administracyjnej. Nie działa ona jak "automatyczne prawo" strony do uzyskania dowolnego rozstrzygnięcia, lecz jako instrument proceduralny, z którego można skorzystać wtedy, gdy sprawa nadaje się do takiego zakończenia.
Dlatego poprawne jest stwierdzenie: "jeżeli przemawia za tym charakter sprawy". Oznacza to, że kluczowe jest, czy przedmiot postępowania oraz okoliczności pozwalają na uzgodnienie przez strony rozwiązania, które może zostać zaakceptowane w ramach postępowania administracyjnego. W praktyce organ ocenia, czy ugoda jest w tej sprawie w ogóle dopuszczalna i czy jej zawarcie ma sens z punktu widzenia trybu administracyjnego.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "na każde żądanie strony" – to typowe uproszczenie. W procedurze administracyjnej samo żądanie strony nie przesądza o możliwości zastosowania ugody. Strona może wnosić o określone działania, ale organ jest związany przepisami i charakterem sprawy.
- "tylko w postępowaniu w pierwszej instancji" – takie zawężenie jest zbyt kategoryczne. Egzaminacyjnie jest to sygnał błędu: instytucje proceduralne nie zawsze ograniczają się wyłącznie do jednego etapu postępowania, a odpowiedź formułuje nieuzasadniony warunek "tylko".
- "pod jedynym warunkiem, że nie sprzeciwia się temu przepis prawa" – brak sprzeczności z prawem jest ważny, ale sformułowanie "pod jedynym warunkiem" jest pułapką. W pytaniu testowana jest przesłanka wskazująca na dopuszczalność ugody zależną od cech sprawy, a nie redukcja do jednego, absolutnego kryterium.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedzi pojawia się słowo "tylko" albo "jedynym warunkiem", często oznacza to nadmierne uproszczenie. W procedurach administracyjnych warunki dopuszczalności zwykle są wieloelementowe, a pytania testowe często sprawdzają umiejętność rozpoznania właściwej przesłanki dominującej.
