KWALIFIKACJA CHM4 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 17.
Z rysunku wynika, że analitem jest roztwór
Ilustracja przedstawia wykres miareczkowania, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika analityka.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeśli z rysunku wynika wysokie pH początkowe i przebieg typowy dla roztworu zasadowego, to analit ma charakter zasadowy.
W takim przypadku poprawne jest wskazanie "mocnej zasady", a odpowiedzi dotyczące kwasów lub słabej zasady nie pasują do jednoznacznie zasadowego charakteru krzywej.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach "analit" oznacza badany roztwór, którego charakter (kwaśny/zasadowy oraz mocny/słaby) rozpoznaje się na podstawie kształtu rysunku, najczęściej krzywej miareczkowania pH w funkcji dodawanej objętości odczynnika.

Wniosek "mocnej zasady" jest uzasadniony wtedy, gdy z rysunku wynika wyraźnie zasadowy charakter próbki, np. wysokie pH początkowe (zdecydowanie powyżej 7) oraz gwałtowna zmiana pH w pobliżu punktu równoważnikowego typowa dla układów z udziałem mocnych elektrolitów. Taki przebieg wskazuje, że w próbce dominuje składnik zasadowy o dużym stopniu dysocjacji.

Odpowiedź "słabego kwasu" nie pasuje do sytuacji, w której rysunek wskazuje warunki zasadowe: roztwór słabego kwasu zaczynałby od pH poniżej 7, a przebieg krzywej w strefie buforowej byłby charakterystyczny dla słabego kwasu.

Odpowiedź "słabej zasady" bywa myląca, bo również może dawać pH powyżej 7, jednak krzywa miareczkowania słabej zasady ma zwykle mniej stromy przebieg w okolicy równoważnika oraz inny obraz zmian pH (większy wpływ hydrolizy sprzężonego kwasu). Jeśli rysunek wskazuje zachowanie typowe dla mocnej zasady, wybór "słabej zasady" jest błędem.

Odpowiedź "mocnego kwasu" jest sprzeczna z zasadowym charakterem odczytu: mocny kwas dawałby niskie pH początkowe i krzywą odpowiadającą roztworowi kwaśnemu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdzaj, czy analizujesz analit, a nie odczynnik dodawany, oraz zwracaj uwagę na pH początkowe i cechy okolicy równoważnika — to one najczęściej rozstrzygają, czy badany roztwór jest mocnym czy słabym elektrolitem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Analit to składnik lub roztwór, który jest badany w oznaczeniu analitycznym. To o analicie wyciąga się wniosek z wykresu/krzywej (np. pH), a nie o odczynniku dodawanym w trakcie miareczkowania.
Zwykle wskazuje na to wysokie pH początkowe oraz wyraźny, stromy skok pH w okolicy punktu równoważnikowego. Taki przebieg sugeruje, że zasada dysocjuje w dużym stopniu i silnie podnosi pH roztworu.
pH powyżej 7 oznacza przewagę jonów wodorotlenkowych nad jonami wodorowymi w roztworze. Im wyższe pH, tym bardziej zasadowy charakter próbki, co jest typowe dla roztworów zasad, zwłaszcza tych silnie zdysocjowanych.
Mocna zasada częściej daje bardzo wysokie pH początkowe i "ostrzejszy" przebieg zmian pH. Słaba zasada zwykle ma mniejsze pH początkowe oraz mniej stromy przebieg w pobliżu równoważnika ze względu na mniejszą dysocjację i efekty hydrolizy.
Często tak, ale trzeba uważać. Położenie pH w punkcie równoważnikowym pomaga odróżniać układy mocny–mocny od słaby–mocny, jednak zawsze warto analizować także pH początkowe i ogólny kształt krzywej.
Oznacza to, że badany roztwór ma wyraźnie kwaśny charakter (pH znacznie poniżej 7), a kwas w dużym stopniu dysocjuje. Na typowej krzywej miareczkowania widać wtedy niskie pH początkowe i gwałtowny wzrost pH przy zobojętnianiu.
Najczęstsze błędy to pomylenie analitu z miareczkantem, nieuwzględnienie skali osi pH, skupienie się wyłącznie na jednym fragmencie krzywej oraz automatyczne utożsamienie "wysokiego pH" z "słabą zasadą" bez analizy równoważnika.
Wykresy pH wykorzystuje się m.in. przy kontroli neutralizacji ścieków, przygotowaniu roztworów myjących, korekcie pH w aparatach procesowych oraz w laboratorium zakładowym do szybkiej oceny, czy próbka ma charakter kwaśny czy zasadowy.
Roztwór mocnego kwasu zwykle ma bardzo niskie pH początkowe, a krzywa jest "bardziej stroma". Słaby kwas ma wyższe pH początkowe i widoczną strefę buforową, gdzie pH zmienia się wolniej podczas dodawania zasady.
Ćwicz rozpoznawanie czterech klasycznych przypadków: mocny kwas–mocna zasada, słaby kwas–mocna zasada, mocny kwas–słaba zasada, słaby kwas–słaba zasada. Zwracaj uwagę na pH początkowe, strefę buforową i pH w równoważniku.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręcznik chemii analitycznej: rozdział o miareczkowaniu kwasowo-zasadowym i krzywych miareczkowania
  • Notatki/ćwiczenia laboratoryjne z interpretacji krzywych pH=f(V) dla różnych układów kwas–zasada
  • Zadania egzaminacyjne z rozpoznawania analitu na podstawie wykresów pH lub przewodności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego