KWALIFIKACJA PGF8 - STYCZEŃ 2019 (test 2)

PYTANIE NR 31.
Które z urządzeń pokazanych na rysunkach jest maszyną do sitodruku?
Ilustracja przedstawia cztery różne urządzenia, które mogą być związane z procesami drukarskimi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Maszyna do sitodruku rozpoznawalna jest po obecności sita (ramy z siatką) oraz rakli, która przeciska farbę przez oczka siatki na podłoże, zwykle na stole/karuzeli sitodrukowej. Inne urządzenia drukarskie nie mają układu "sito + rakla" i nie pracują na zasadzie druku szablonowego.

Pełne wyjaśnienie:

Sitodruk (druk sitowy) to technika drukowania szablonowego: obraz znajduje się na sicie (siatce naciągniętej na ramę), a farba jest przeciskana raklą przez miejsca niezakryte emulsją/ablacją. Dlatego urządzenie do sitodruku ma zwykle zestaw cech, które można rozpoznać na rysunku lub zdjęciu.

Jakie elementy wskazują na maszynę sitodrukową?

  • Rama/sito nad stołem roboczym (płaskim lub w układzie karuzelowym).
  • Rakla (listwa/uchwyt z gumą) – narzędzie robocze przesuwane po sicie.
  • Stół sitodrukowy lub stanowisko z podsysaniem, paserami, systemem podnoszenia ramy.
  • W wersjach automatycznych: prowadnice, napęd przesuwu rakli, mechanizm opuszczania/podnoszenia sita.

Dlaczego pozostałe urządzenia mogą być mylące? Najczęściej na ilustracjach pojawiają się maszyny do innych technik, które laikom "wyglądają jak druk". Przykładowo:

  • Druk cyfrowy (ploter/drukarka) ma obudowę z podajnikiem i głowicami, ale nie ma widocznego sita i rakli.
  • Offset lub inne techniki walcowe mają układ cylindrów/wałków, a nie ramę z siatką.
  • Tampodruk wykorzystuje silikonowy tampon i cliché (matrycę), więc charakterystyczny jest tampon i zamknięty zespół farbowy, a nie sito.

W zadaniach egzaminacyjnych najlepszą strategią jest szukanie dwóch kluczowych cech naraz: "sito/ramka z siatką" oraz "rakla". Dopiero gdy obie występują w jednej opcji, można z dużą pewnością wskazać maszynę do sitodruku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sitodruk to technika druku szablonowego, w której farba jest przeciskana przez siatkę (sito) w ramie. Obraz powstaje dzięki temu, że tylko wybrane oczka siatki są "otwarte" dla farby. Kluczowym narzędziem jest rakla, która rozprowadza i dociska farbę.
Szukaj zestawu cech: rama z siatką (sito) oraz rakla pracująca po sicie nad stołem. Często widać też stół roboczy, pasery do pozycjonowania lub mechanizm podnoszenia/opuszczania ramy. Brak sita i rakli zwykle oznacza inną technologię.
Rakla to element, który "wymusza" przejście farby przez oczka siatki. W sitodruku to podstawowy sposób transferu farby na podłoże, dlatego jej obecność jest mocną wskazówką identyfikacyjną. W innych technikach (np. cyfrowej, offsetowej) farba nie jest przeciskana raklą przez sito.
Sitodruk używa sita i rakli, a farba przechodzi przez siatkę. Tampodruk używa matrycy (cliché) i silikonowego tamponu, który przenosi farbę na kształtne powierzchnie. Na ilustracjach tampodruk rozpoznasz po tamponie, a nie po ramie z siatką.
Sitodruk często wybiera się do nadruków na tekstyliach i gadżetach (np. koszulki, torby), a także do prac wymagających grubszej warstwy farby lub wysokiej odporności. Sprawdza się też przy średnich i dużych nakładach jednego wzoru, gdzie przygotowanie sita się opłaca.
Może się nadawać, ale ekonomicznie bywa mniej korzystny, bo wymaga przygotowania sita (czas, materiały, ustawienie pasowania). Dla pojedynczych sztuk częściej wybiera się techniki cyfrowe. Na egzaminie kluczowe jest jednak rozpoznanie zasady działania: sito + rakla, niezależnie od opłacalności.
Sitodruk jest dość uniwersalny: papier, karton, tworzywa, szkło, metal czy tkaniny (zależnie od farby i przygotowania). Technika polega na fizycznym przetłaczaniu farby przez siatkę, więc istotny jest dobór farby i parametrów procesu do materiału, aby uzyskać trwały nadruk.
W pracach wielokolorowych każdy kolor bywa nakładany osobno (osobne sito), więc minimalne przesunięcie daje efekt "rozjechania" konturów. Dlatego maszyny sitodrukowe często mają pasery i regulacje położenia sita względem podłoża. To częsty temat praktyczny w produkcji reklamowej.
Najczęstszy błąd to mylenie dowolnej maszyny "do nadruków" z sitodrukiem. Uczniowie patrzą na ogólny wygląd urządzenia, a nie na elementy krytyczne. Pomaga zasada: jeśli nie widać (albo logicznie nie wynika z budowy) sita i rakli, to prawdopodobnie nie jest sitodruk.
Najpierw wypisz w głowie 2–3 cechy kluczowe technologii (dla sitodruku: sito/ramka + rakla + stół). Potem porównaj każdą ilustrację pod kątem tych cech, zamiast zgadywać po "wielkości" maszyny. Na końcu sprawdź, czy wybrana opcja nie pasuje lepiej do innej techniki.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Maszyna do sitodruku rozpoznawalna jest po obecności sita (ramy z siatką) oraz rakli, która przeciska farbę przez oczka siatki na podłoże, zwykle na stole/karuzeli sitodrukowej."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło: "Sitodruk" — opis metody druku szablonowego i narzędzia (rakla, sito): https://pl.wikipedia.org/wiki/Sitodruk (dostęp 2026-03-01)
  • Wikipedia (EN), hasło: "Screen printing" — charakterystyka procesu i elementów (screen, squeegee): https://en.wikipedia.org/wiki/Screen_printing (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii poligrafii i technik drukowania dla kierunków reklamowych
  • Instrukcje i katalogi producentów urządzeń sitodrukowych (opis budowy: sito, rakla, stół)
  • Artykuły i poradniki branżowe porównujące sitodruk z tampodrukiem i drukiem cyfrowym

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego