KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 33.
Z uwagi na położenie względem wyrobiska górniczego zwałowiska dzielą się na
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podział zwałowisk ze względu na położenie względem wyrobiska odnosi się do tego, czy nadkład jest odkładany w granicach wyrobiska (zwałowisko wewnętrzne), czy poza wyrobiskiem (zwałowisko zewnętrzne). Pozostałe pary opisują inne kryteria lub nie są typowym podziałem w tym ujęciu.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie odkrywkowym zwałowisko to miejsce odkładania (zwałowania) urobku, najczęściej nadkładu. Pytanie wskazuje konkretne kryterium: położenie względem wyrobiska górniczego. W tym ujęciu wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje:

  • zwałowiska wewnętrzne – zlokalizowane w obrębie wyrobiska (np. w części już wyeksploatowanej), gdzie materiał jest odkładany "do środka" wyrobiska,
  • zwałowiska zewnętrzne – zlokalizowane poza wyrobiskiem, na terenie przyległym, gdzie materiał jest wywożony i odkładany na zewnątrz.

Taki podział jest praktyczny, bo wpływa na organizację robót (kierunki przemieszczania nadkładu), dobór środków transportu, długości tras, a także na wymagania dotyczące geotechniki i bezpieczeństwa (np. stateczność skarp i sposób formowania bryły zwałowiska).

Odpowiedź "ścianowe i blokowe" nie wynika z kryterium położenia względem wyrobiska; sugeruje raczej podział związany z elementami frontu robót lub organizacją urabiania, a nie z lokalizacją zwałowiska jako obiektu.

Odpowiedź "stałe i tymczasowe" odnosi się do czasu użytkowania/charakteru obiektu (czy ma pozostać docelowo, czy jest przejściowe), a nie do relacji przestrzennej "względem wyrobiska". To inne kryterium klasyfikacyjne.

Odpowiedź "nadpoziomowe i podpoziomowe" wprost wskazuje kryterium wysokościowe (poziom/relacja wysokości), które także nie jest tym samym, co lokalizacja "wewnątrz lub na zewnątrz" wyrobiska. Dlatego jedyną właściwą parą przy wskazanym kryterium są "wewnętrzne i zewnętrzne".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zwałowisko to miejsce odkładania urobku (najczęściej nadkładu) powstającego podczas eksploatacji odkrywkowej. Ma określoną geometrię (skarpy, półki) i jest kształtowane tak, aby zapewnić bezpieczne składowanie oraz umożliwić późniejszą rekultywację terenu.
Kluczowe jest położenie względem wyrobiska: jeśli materiał odkłada się w obrębie wyrobiska (zwykle w części wyeksploatowanej), mówimy o zwałowisku wewnętrznym. Gdy nadkład jest wywożony i odkładany poza wyrobiskiem, jest to zwałowisko zewnętrzne.
Ten podział pomaga planować logistykę nadkładu: kierunki transportu, długości tras i dobór maszyn. Wpływa też na zagrożenia geotechniczne i organizację robót, bo inne warunki stateczności i odwodnienia mogą występować w wyrobisku niż na terenie zewnętrznym.
Zwałowisko wewnętrzne stosuje się wtedy, gdy część wyrobiska jest już wyeksploatowana i można tam odkładać nadkład, ograniczając konieczność wywozu na zewnątrz. Zwykle poprawia to ekonomikę transportu, ale wymaga właściwego zaprojektowania i kontroli stateczności.
Zwałowisko zewnętrzne wybiera się, gdy nie ma możliwości bezpiecznego lub organizacyjnie korzystnego odkładania w wyrobisku (np. brak miejsca, ograniczenia technologiczne, potrzeba utrzymania frontu robót). Wtedy nadkład jest odkładany poza wyrobiskiem na wyznaczonym terenie.
Taki podział bywa używany jako kryterium czasu użytkowania obiektu, ale nie odpowiada na pytanie o położenie względem wyrobiska. Na egzaminie trzeba dopasować dokładnie kryterium z treści: "względem wyrobiska" oznacza podział przestrzenny, a nie czasowy.
Najczęstszy błąd to wybór pary, która brzmi fachowo, ale dotyczy innego kryterium (np. czasu, sposobu prowadzenia robót lub poziomu wysokości). Pomaga metoda: najpierw nazwij kryterium własnymi słowami ("gdzie leży zwałowisko?"), dopiero potem wybierz odpowiedź.
Przy zwałowisku wewnętrznym trasy transportu często są krótsze, bo odkładanie odbywa się w obrębie wyrobiska. Przy zwałowisku zewnętrznym zwykle rośnie odległość i znaczenie dróg technologicznych, przenośników lub innych systemów, co wpływa na koszty i organizację pracy.
Zwałowisko to obiekt ziemny o skarpach, które mogą ulegać deformacjom lub osuwiskom. Zapewnienie stateczności ogranicza ryzyko wypadków i przestojów. W praktyce oznacza to kontrolę geometrii, warunków wodnych oraz właściwe formowanie warstw i półek zwałowiska.
Ucz się terminów w parach powiązanych z kryterium (np. położenie: wewnętrzne/zewnętrzne) i ćwicz rozpoznawanie, jakie słowa w pytaniu wskazują kryterium podziału. Dodatkowo powiąż pojęcia z praktyką: gdzie odkłada się nadkład i jakie są skutki dla transportu oraz bezpieczeństwa.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Podział zwałowisk ze względu na położenie względem wyrobiska odnosi się do tego, czy nadkład jest odkładany w granicach wyrobiska (zwałowisko wewnętrzne), czy poza wyrobiskiem (zwałowisko zewnętrzne)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii robót górniczych w kopalni odkrywkowej (zwałowanie i gospodarka nadkładem)
  • Słownik/kompendium terminologii górniczej (hasła: zwałowisko, wyrobisko, nadkład)
  • Instrukcje ruchowe i opisy procesów technologicznych stosowane w kopalniach odkrywkowych (część dot. zwałowania) – do nauki pojęć w praktycznym kontekście

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego