KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 35.
Które z wymienionych treningów może samodzielnie poprowadzić opiekun w stosunku do podopiecznejchorującej na schizofrenię paranoidalną?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opiekun w DPS samodzielnie prowadzi wsparcie o charakterze praktycznym, ukierunkowane na codzienne funkcjonowanie i samodzielność.
Trening "budżetowy i umiejętności praktycznych" dotyczy planowania wydatków oraz czynności dnia codziennego. Trening lekowy wymaga kwalifikacji medycznych, a asertywność czy inteligencja emocjonalna – kompetencji psychologicznych/terapeutycznych.

Pełne wyjaśnienie:

W pracy opiekuna w domu pomocy społecznej kluczowe jest rozróżnienie między działaniami opiekuńczo-wspierającymi a oddziaływaniami terapeutycznymi. Opiekun jest "pracownikiem pierwszego kontaktu" i wspiera podopiecznego w możliwie samodzielnym funkcjonowaniu, realizując ustalenia zespołu terapeutyczno-opiekuńczego oraz indywidualny plan wsparcia.

Odpowiedź "Budżetowy i umiejętności praktycznych." jest właściwa, ponieważ obejmuje obszary, które mieszczą się w typowych kompetencjach opiekuna:

  • trening budżetowy – pomoc w planowaniu wydatków, uczenie prostych zasad gospodarowania pieniędzmi i oszczędzania (to umiejętności życiowe, a nie terapia),
  • trening umiejętności praktycznych – ćwiczenie czynności samoobsługowych i porządkowych, wspieranie w zakupach, higienie, organizacji dnia.

Pozostałe odpowiedzi zawierają elementy wymagające kwalifikacji innych specjalistów:

  • "Lekowy i budżetowy." odpada przez część "lekowy" – obszar farmakoterapii i postępowania z lekami wymaga uprawnień medycznych oraz procedur bezpieczeństwa.
  • "Kulinarny i asertywności." wprowadza trening asertywności, który ma charakter psychologiczny/terapeutyczny. Nawet jeśli opiekun może asystować w aktywnościach, nie powinien samodzielnie prowadzić takiej interwencji.
  • "Inteligencji emocjonalnej i rozwiązywania konfliktów." dotyczy pracy nad emocjami i relacjami społecznymi, czyli obszaru prowadzonego zwykle przez psychologa/terapeutę (lub w ramach specjalistycznych programów).

Na egzaminie zwracaj uwagę na słowo "samodzielnie": oznacza to działania, które opiekun może prowadzić bez nadzoru specjalisty, w ramach aktywizacji i treningu codziennych umiejętności, a nie leczenia czy psychoterapii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Samodzielnie" oznacza bez wykonywania czynności zastrzeżonych dla zawodów medycznych lub specjalistów terapii. Opiekun może prowadzić wsparcie praktyczne i aktywizację dnia codziennego, ale działania z obszaru farmakoterapii czy psychoterapii wymagają odpowiednich kwalifikacji i zwykle decyzji zespołu.
Typowe są treningi dotyczące samoobsługi i organizacji dnia: higiena, porządek, przygotowanie prostych posiłków, zakupy, planowanie czynności oraz ćwiczenie nawyków sprzyjających samodzielności. Ich celem jest praktyczne funkcjonowanie, a nie leczenie czy terapia psychologiczna.
Trening lekowy dotyczy stosowania farmakoterapii, bezpieczeństwa leków i procedur medycznych. To obszar wymagający kwalifikacji medycznych oraz odpowiedzialności zawodowej właściwej dla personelu medycznego. Opiekun może obserwować i zgłaszać problemy, ale nie zastępuje pielęgniarki czy lekarza.
Trening budżetowy to uczenie i wspieranie w prostym planowaniu wydatków: rozdzielanie pieniędzy na potrzeby, kontrola drobnych zakupów, nauka oszczędzania oraz bezpieczne przechowywanie środków. To praktyczna umiejętność życiowa, często realizowana w codziennych sytuacjach.
Asertywność dotyczy komunikacji, granic i pracy nad zachowaniami społecznymi, co zwykle wymaga narzędzi psychologicznych i doświadczenia terapeutycznego. Opiekun może wspierać podopiecznego w bezpiecznych sytuacjach dnia codziennego, ale prowadzenie treningu asertywności to zazwyczaj zadanie terapeuty lub psychologa.
Aktywizacja opiekuńcza koncentruje się na praktycznych czynnościach i podtrzymaniu samodzielności (np. porządek, plan dnia, budżet). Terapia ma cel leczniczy lub psychologiczny i opiera się na specjalistycznych metodach (np. praca nad emocjami, treningi psychospołeczne), prowadzonych przez uprawnionych specjalistów.
Gdy problem wykracza poza codzienne wsparcie: nasilają się objawy choroby, pojawia się ryzyko autoagresji/agresji, utrwalają się konflikty, trudności emocjonalne uniemożliwiają funkcjonowanie lub potrzebna jest interwencja psychologiczna. Opiekun obserwuje, dokumentuje i przekazuje informacje zespołowi.
Tak, o ile są dostosowane do możliwości i stanu podopiecznego oraz ujęte w planie wsparcia. Treningi praktyczne (samoobsługa, porządek, budżet) pomagają utrzymać rutynę i samodzielność. Ważne jest tempo pracy, jasne instrukcje i współpraca z zespołem terapeutyczno-opiekuńczym.
Najczęściej myli się kompetencje opiekuna z zadaniami psychologa, terapeuty lub pielęgniarki. Uczniowie wybierają odpowiedzi "brzmiące terapeutycznie" (emocje, konflikty, asertywność) i pomijają, że opiekun ma prowadzić głównie wsparcie praktyczne. Drugim błędem jest bagatelizowanie ograniczeń przy czynnościach lekowych.
Najpierw sprawdź, czy opcje nie wchodzą w obszar medyczny lub psychoterapeutyczny. Jeśli tak, zwykle nie są "samodzielne" dla opiekuna. Wybieraj odpowiedzi związane z czynnościami dnia codziennego: samoobsługa, porządek, organizacja czasu, budżet. Zwracaj uwagę na słowa-klucze: "lekowy", "terapia", "emocje".
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Trening lekowy wymaga kwalifikacji medycznych, a asertywność czy inteligencja emocjonalna – kompetencji psychologicznych/terapeutycznych."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 16.05.2019 r. w sprawie podstaw programowych kształcenia w zawodach szkolnictwa branżowego (podstawa programowa dla kwalifikacji SPO.3) – wskazane w kontekście zadania

Materiały:

  • Podstawa programowa kształcenia w zawodzie (kwalifikacja SPO.3) – wymagania efektów kształcenia i zadania zawodowe
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych dla zawodu opiekun w DPS (moduły: aktywizacja, treningi ADL, współpraca z zespołem)
  • Podręczniki/opracowania z zakresu rehabilitacji psychiatrycznej i treningu umiejętności życia codziennego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego