KWALIFIKACJA SPC7 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 18.
Które z wymienionych urządzeń służy do sterylizacji konserw mięsnych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Autoklaw to urządzenie do sterylizacji termicznej pod ciśnieniem, stosowane m.in. do utrwalania konserw mięsnych w zamkniętych opakowaniach. Umożliwia osiągnięcie temperatur powyżej 100°C, niezbędnych do zniszczenia drobnoustrojów i ich przetrwalników. Wyparka, parownik i warnik służą głównie do odparowywania lub podgrzewania.

Pełne wyjaśnienie:

Sterylizacja konserw mięsnych to proces utrwalania żywności, którego celem jest zniszczenie drobnoustrojów (w tym form przetrwalnikowych) w produkcie umieszczonym w szczelnie zamkniętym opakowaniu. W praktyce technologicznej wymaga to zastosowania temperatur wyższych niż temperatura wrzenia wody przy ciśnieniu atmosferycznym, czyli często powyżej 100°C. Żeby bezpiecznie osiągnąć takie warunki, stosuje się środowisko pary wodnej i podwyższone ciśnienie.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "Autoklaw." Autoklaw jest urządzeniem przeznaczonym do sterylizacji (także w przemyśle spożywczym), umożliwiającym prowadzenie procesu w warunkach podwyższonego ciśnienia. To pozwala uzyskać odpowiednie temperatury procesu i równomiernie ogrzać produkt w opakowaniu, co jest kluczowe dla trwałości i bezpieczeństwa mikrobiologicznego konserw mięsnych.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do urządzeń o innym przeznaczeniu:

  • "Wyparka." jest kojarzona przede wszystkim z procesem odparowywania (zagęszczania roztworów, usuwania wody), a nie z prowadzeniem sterylizacji konserw w opakowaniach.
  • "Parownik." służy zasadniczo do wytwarzania/odprowadzania pary lub do odparowania czynnika (zależnie od kontekstu technicznego), ale sama obecność "pary" w nazwie nie oznacza sterylizacji konserw jako procesu technologicznego w puszce/słoiku.
  • "Warnik." jest urządzeniem do gotowania lub utrzymywania temperatury (podgrzewania), typowo bez funkcji sterylizacji pod ciśnieniem wymaganej dla konserw mięsnych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się sterylizacja konserw, szukaj urządzenia, które pracuje pod ciśnieniem i jest przeznaczone do utrwalania w opakowaniu. Nazwy odnoszące się do odparowywania (wyparka/parownik) lub ogólnego podgrzewania (warnik) zwykle są dystraktorami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Autoklaw to urządzenie umożliwiające sterylizację termiczną w warunkach podwyższonego ciśnienia (zwykle z użyciem pary). W przemyśle spożywczym stosuje się go do utrwalania produktów w szczelnych opakowaniach, np. konserw, gdy potrzebne są temperatury wyższe niż 100°C.
Podwyższone ciśnienie pozwala podnieść temperaturę procesu ponad temperaturę wrzenia wody przy ciśnieniu atmosferycznym. Dzięki temu możliwe jest skuteczniejsze niszczenie drobnoustrojów i ich form przetrwalnikowych w produkcie zamkniętym w opakowaniu.
To etap utrwalania, w którym produkt umieszczony w szczelnie zamkniętej puszce lub słoiku jest ogrzewany w kontrolowanych warunkach, aby osiągnąć bezpieczeństwo mikrobiologiczne i trwałość. Kluczowe jest właściwe dobranie urządzenia i parametrów procesu.
Autoklaw kojarz z procesem pod ciśnieniem i sterylizacją, czyli utrwalaniem wymagającym wyższych temperatur. Warnik to urządzenie do gotowania lub utrzymywania temperatury (podgrzewania), bez typowej funkcji sterylizacji konserw w opakowaniach.
Zwykle nie. Parownik jest związany z wytwarzaniem lub wykorzystaniem pary albo z procesami odparowania, ale nie jest standardowym urządzeniem do sterylizacji konserw w szczelnych opakowaniach. Do tego celu właściwym wyborem jest autoklaw.
Wyparka służy przede wszystkim do usuwania wody i zagęszczania (odparowywania) roztworów lub produktów płynnych, np. przy produkcji koncentratów. To inny cel niż sterylizacja konserw, która wymaga utrwalania produktu w opakowaniu.
Sterylizację wybiera się wtedy, gdy wymagany jest wyższy poziom utrwalenia i dłuższa trwałość, zwłaszcza dla produktów o większym ryzyku mikrobiologicznym i przechowywanych w temperaturze otoczenia. Pasteryzacja jest łagodniejsza i nie zawsze eliminuje formy przetrwalnikowe.
Najczęściej myli się urządzenia "od pary" z urządzeniami do sterylizacji: wybiera się parownik lub wyparkę tylko dlatego, że kojarzą się z temperaturą i parą. W takich pytaniach trzeba skupić się na funkcji: sterylizacja konserw wymaga pracy pod ciśnieniem, czyli autoklawu.
Autoklaw pojawia się na etapie końcowego utrwalania termicznego produktu już zapakowanego i zamkniętego. Po napełnieniu i zamknięciu opakowań następuje proces sterylizacji, a potem chłodzenie i kontrola szczelności oraz jakości.
Warto zrobić tabelę: urządzenie → cel procesu → przykład zastosowania. Dla autoklawu wpisz sterylizację pod ciśnieniem i konserwy; dla wyparki odparowanie i zagęszczanie; dla warnika gotowanie/podgrzewanie. Na egzaminie to ułatwia szybkie rozróżnienie dystraktorów.
info

Około 68% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Autoklaw to urządzenie do sterylizacji termicznej pod ciśnieniem, stosowane m.in. do utrwalania konserw mięsnych w zamkniętych opakowaniach."

Źródła:

  • Wikipedia: "Autoklaw" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Autoklaw - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia: "Sterylizacja" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Sterylizacja - dostęp 2026-02-27
  • National Center for Home Food Preservation: "Principles of Home Canning" – https://nchfp.uga.edu/how/can_home/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii mięsa oraz konserwowania żywności (działy: utrwalanie termiczne, sterylizacja)
  • Materiały dydaktyczne o pasteryzacji i sterylizacji w przemyśle spożywczym
  • Instrukcje/DTR urządzeń: autoklawy przemysłowe (opis przeznaczenia, parametry pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego