KWALIFIKACJA OGR5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 20.
Które z wymienionych warzyw poddaje się pędzeniu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pędzenie to wymuszanie wzrostu organów roślinnych (np. korzeni lub cebul) w kontrolowanych warunkach, często przy ograniczonym świetle, aby uzyskać jadalne części poza naturalnym sezonem. Typowo pędzi się m.in. cykorię sałatową oraz szczypiorek na zieloną nać.

Pełne wyjaśnienie:

Pędzenie warzyw (wymuszanie) polega na uzyskaniu plonu w warunkach sztucznie stworzonych, zwykle poza naturalnym terminem zbioru. W praktyce wykorzystuje się zgromadzone w organach zapasowych substancje (np. w korzeniach lub cebulach) i stwarza warunki sprzyjające szybkiemu odrostowi. Często ogranicza się dostęp światła, aby uzyskać delikatniejsze, jaśniejsze i mniej gorzkie części jadalne.

Dlaczego poprawne są: szczypiorek i cykoria sałatowa?

  • Cykoria sałatowa jest klasycznym przykładem warzywa uprawianego na korzenie, a następnie pędzonego w celu uzyskania zgrubiałych, delikatnych główek/rozet do spożycia.
  • Szczypiorek można uzyskiwać poza sezonem przez wymuszenie odrostu z organów podziemnych (np. cebul), co odpowiada idei pędzenia w produkcji ogrodniczej.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe?

  • Pomidor jest zwykle produkowany z rozsady i uprawiany w polu lub pod osłonami; całoroczność wynika z technologii uprawy i ogrzewania, a nie z typowego pędzenia organów spichrzowych. Rabarbar bywa kojarzony z wymuszaniem, ale zestaw odpowiedzi ma wskazać parę jednoznacznie "warzywniczą" dla pędzenia.
  • Marchew i pietruszka są głównie warzywami korzeniowymi na zbiór korzeni; standardowo nie stanowią klasycznej pary do pędzenia w ujęciu szkolnym.
  • Por i cebula są najczęściej uprawiane na plon polowy/ze szczypioru, ale w typowych zadaniach egzaminacyjnych nie są wskazywane jako podstawowa para "warzyw pędzonych".

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się cykoria, to zwykle jest to mocna przesłanka, że pytanie dotyczy pędzenia (wymuszania) w warunkach ograniczonego światła i z wykorzystaniem organów zapasowych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pędzenie to wymuszanie wzrostu roślin w kontrolowanych warunkach (np. podwyższona temperatura, ograniczone światło), aby uzyskać plon poza naturalnym terminem. Często wykorzystuje się organy zapasowe (korzenie, cebule), z których roślina szybko odrasta.
Do typowych warzyw pędzonych zalicza się m.in. cykorię sałatową oraz szczypiorek (na zieloną nać). W zadaniach szkolnych są one klasycznymi przykładami, bo dobrze ilustrują ideę odrostu z organów zapasowych.
Cykoria wytwarza korzeń spichrzowy, w którym gromadzi zapasy. Podczas pędzenia roślina wykorzystuje te zasoby do szybkiego utworzenia części jadalnej w warunkach kontrolowanych, często przy ograniczonym świetle, co wpływa na jakość (delikatność) plonu.
Kluczowe są warunki sprzyjające szybkiemu odrostowi: odpowiednia temperatura, wilgotność i podłoże umożliwiające ukorzenienie/utrzymanie organów. W praktyce ogranicza się czynniki hamujące wzrost (np. zbyt niską temperaturę) i dba o regularne nawadnianie.
Nie. Uprawa szklarniowa to szeroka technologia produkcji pod osłonami (światło, ogrzewanie, nawożenie). Pędzenie zwykle dotyczy wymuszenia odrostu z organów zapasowych i uzyskania plonu w krótkim czasie, często przy ograniczonym świetle.
Pomidor jest zazwyczaj prowadzony z rozsady i plonuje dzięki długiej uprawie wegetacyjnej w polu lub pod osłonami. Jego "przyspieszenie" wynika z warunków uprawy, a nie z klasycznego pędzenia organów spichrzowych (jak korzenie/cebule), które szybko odrastają.
Pędzenie to wymuszanie wzrostu w kontrolowanych warunkach w celu uzyskania plonu. Bielenie to zabieg ograniczania dostępu światła, aby rozjaśnić i zmiękczyć części rośliny. W praktyce mogą współwystępować, ale cele i zakres pojęć nie są identyczne.
Pędzenie wykonuje się najczęściej wtedy, gdy chce się uzyskać świeży plon poza sezonem (np. jesień–zima) albo przyspieszyć dostępność produktu. W planowaniu prac ogrodniczych oznacza to zaplanowanie terminów pozyskania organów i przygotowania miejsca do pędzenia.
Najczęściej myli się pędzenie z uprawą pod osłonami, wybiera warzywa "całoroczne" z handlu (heurystyka dostępności) albo uznaje, że każde warzywo cebulowe lub liściowe da się pędzić w tym samym sensie. Na egzaminie szukaj klasycznych par: cykoria i szczypiorek.
Ułóż krótką listę gatunków typowo pędzonych i powiąż je z organem zapasowym (korzeń/cebula). Przećwicz rozróżnienie: pędzenie vs szklarnia vs rozsada. Pomaga też nauka przez skojarzenia technologiczne: cykoria = pędzenie, szczypiorek = odrost z cebul.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Pędzenie to wymuszanie wzrostu organów roślinnych (np. korzeni lub cebul) w kontrolowanych warunkach, często przy ograniczonym świetle, aby uzyskać jadalne części poza naturalnym sezonem."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z warzywnictwa (działy: cykoria, rośliny cebulowe, produkcja przyspieszona)
  • Materiały dydaktyczne szkół rolniczych dotyczące pędzenia i upraw pod osłonami
  • Notatki z zajęć praktycznych: schematy technologii pędzenia i wymagania środowiskowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego