KWALIFIKACJA GIW2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 5.
Które z wymienionych wyrobisk zalicza się do udostępniających?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyrobiska udostępniające to te, które zapewniają trwałe połączenie złoża z powierzchnią i służą m.in. do transportu oraz wentylacji. Taką funkcję może pełnić upadowa (pochylnia upadowa). Chodniki, dowierzchnie i zabierki zalicza się typowo do wyrobisk przygotowawczych w obrębie złoża.

Pełne wyjaśnienie:

W górnictwie podziemnym wyrobiska dzieli się funkcjonalnie na:

  • udostępniające – tworzące połączenie złoża (lub poziomów kopalni) z powierzchnią,
  • przygotowawcze – służące do przygotowania pola eksploatacyjnego w obrębie złoża,
  • eksploatacyjne – związane bezpośrednio z urabianiem i wybieraniem kopaliny.

Wyrobiska udostępniające rozpoznaje się po ich funkcji: umożliwiają doprowadzenie ludzi i materiałów, odprowadzanie urobku oraz organizację wentylacji przez główne drogi powietrza. Do tej grupy zalicza się m.in. szyby, sztolnie oraz pochylnie (upadowe), o ile pełnią rolę udostępnienia – czyli prowadzą do powierzchni lub stanowią zasadniczą drogę połączenia układu podziemnego z powierzchnią.

Dlaczego "Upadowe" jest poprawne?
Upadowa (pochylnia) może stanowić wyrobisko udostępniające, gdy spełnia kryterium połączenia z powierzchnią i jest elementem głównego układu transportowo-wentylacyjnego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Chodniki – są klasycznymi wyrobiskami korytarzowymi drążonymi w złożu lub w skałach otaczających, zwykle w celu dojścia do rejonów eksploatacji i ich przygotowania, a nie jako bezpośrednie połączenie z powierzchnią.
  • Dowierzchnie – prowadzone nad pokładem (w stropie), typowo służą jako wyrobiska przygotowawcze do rozcięcia i przygotowania rejonu eksploatacji.
  • Zabierki – prowadzone pod pokładem (w spągu), również pełnią najczęściej funkcję przygotowawczą w ramach udostępnienia i przygotowania pola w obrębie kopalni, nie zaś zasadniczego połączenia z powierzchnią.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli wahasz się między "udostępniające" i "przygotowawcze", zawsze wróć do kryterium: czy wyrobisko łączy złoże z powierzchnią, czy "tylko" organizuje i przygotowuje eksploatację w rejonie podziemnym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyrobiska udostępniające to wyrobiska, których główną rolą jest zapewnienie połączenia złoża (lub poziomów kopalni) z powierzchnią. Umożliwiają transport ludzi, materiałów i urobku oraz stanowią ważne drogi wentylacyjne.
Najprościej sprawdzić funkcję: udostępniające tworzy drogę połączenia z powierzchnią, a przygotowawcze organizuje dojście i rozcięcie rejonu eksploatacji w obrębie złoża. Jeśli wyrobisko nie jest elementem głównego połączenia z powierzchnią, zwykle jest przygotowawcze.
Upadowa (pochylnia) może pełnić funkcję udostępnienia, gdy stanowi zasadniczą drogę prowadzącą do powierzchni lub łączy układ podziemny z powierzchnią dla transportu i wentylacji. Wtedy spełnia definicję wyrobiska udostępniającego.
W typowej klasyfikacji egzaminacyjnej chodnik zalicza się do wyrobisk przygotowawczych, bo służy rozcięciu i przygotowaniu pola w obrębie złoża. O udostępnieniu decyduje połączenie z powierzchnią, a chodniki najczęściej tego kryterium nie spełniają.
Dowierzchnia to wyrobisko prowadzone nad pokładem (w stropie). Najczęściej jest zaliczane do wyrobisk przygotowawczych, ponieważ pomaga w przygotowaniu rejonu eksploatacji, a nie stanowi głównego połączenia z powierzchnią.
Zabierka to wyrobisko prowadzone pod pokładem (w spągu). Zwykle pełni rolę przygotowawczą (organizacja robót i dojścia w rejonie), a nie funkcję bezpośredniego połączenia z powierzchnią. Dlatego typowo nie klasyfikuje się jej jako udostępniającej.
Najczęściej jako udostępniające wskazuje się wyrobiska zapewniające połączenie z powierzchnią, np. szyby, sztolnie oraz pochylnie (w tym upadowe), jeśli pełnią rolę głównej drogi transportowo-wentylacyjnej z/do powierzchni.
Decyduje przeznaczenie: jeśli upadowa łączy tylko poziomy lub rejony w obrębie kopalni, może być traktowana jako przygotowawcza. Jeśli natomiast stanowi drogę połączenia z powierzchnią (transport, wentylacja), zalicza się ją do udostępniających.
Najczęstszy błąd to klasyfikowanie po "wyglądzie" (poziome/pionowe/pochyłe) zamiast po funkcji. Drugi błąd to automatyczne uznawanie upadowej za przygotowawczą w każdej sytuacji. W zadaniach egzaminacyjnych zawsze wracaj do kryterium połączenia z powierzchnią.
Ucz się zestawami: udostępniające (połączenie z powierzchnią), przygotowawcze (organizacja pola), eksploatacyjne (urabianie). Rób fiszki z nazwami (chodnik, dowierzchnia, zabierka, przekop, szyb, sztolnia, pochylnia) i dopisuj im funkcję.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wyrobiska udostępniające to te, które zapewniają trwałe połączenie złoża z powierzchnią i służą m.in. do transportu oraz wentylacji."

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z "podstaw górnictwa podziemnego" dotyczące klasyfikacji wyrobisk
  • Notatki z zajęć z udostępniania złóż i projektowania wyrobisk korytarzowych
  • Słownik/kompendium terminów górniczych (definicje: szyb, sztolnia, pochylnia, chodnik)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego