KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 36.
Które z wymienionych zadań należy do kompetencji sądów administracyjnych?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sądy administracyjne nie prowadzą postępowań administracyjnych ani nie stanowią prawa.
Ich zadaniem jest sprawowanie kontroli nad działaniem organów administracji publicznej (w praktyce: ocena, czy organy działały zgodnie z prawem). Dlatego poprawna jest odpowiedź o kontroli funkcjonowania organów, a pozostałe dotyczą innych władz i kompetencji.

Pełne wyjaśnienie:

Sądy administracyjne pełnią w państwie rolę kontrolną wobec administracji publicznej. Oznacza to, że badają działania organów administracji (np. decyzje, postanowienia, bezczynność), a celem tej kontroli jest weryfikacja, czy organ działał w granicach prawa i zgodnie z procedurą. W ujęciu egzaminacyjnym najważniejsze jest rozróżnienie: administracja załatwia sprawy, a sąd administracyjny kontroluje administrację.

Odpowiedź "Kontrola funkcjonowania organów administracji publicznej." wskazuje właśnie na tę funkcję kontrolną. W praktyce uczeń powinien kojarzyć ją z kontrolą sądową działań administracji, a nie z zarządzaniem urzędem.

Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe, bo opisują kompetencje innych podmiotów:

  • "Załatwianie spraw administracyjnych." – to typowe zadanie organów administracji publicznej (urzędu, wójta/burmistrza/prezydenta, organów rządowych), które prowadzą postępowanie, zbierają dowody i wydają rozstrzygnięcia administracyjne.
  • "Stanowienie przepisów materialnego prawa administracyjnego." – stanowienie przepisów to domena prawodawcy (np. parlament) oraz organów wydających akty wykonawcze. Sąd co do zasady nie tworzy powszechnie obowiązujących przepisów, tylko je stosuje i interpretuje.
  • "Mianowanie na stanowiska w organach administracji publicznej." – to kompetencje kadrowe właściwych organów lub pracodawców w administracji, a nie sądu administracyjnego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawiają się czasowniki typu "stanowienie prawa" albo "mianowanie", zwykle dotyczą one władzy ustawodawczej lub organów wykonawczych/kadrowych, a nie sądów. Dla sądów administracyjnych kluczowe słowa to: kontrola, skarga, legalność.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sądy administracyjne kontrolują działania administracji publicznej, czyli sprawdzają, czy organy (np. urząd) działały zgodnie z prawem. Najczęściej dzieje się to po wniesieniu skargi na decyzję, bezczynność lub inne działanie organu. Sąd nie "prowadzi sprawy w urzędzie", tylko ocenia legalność działań.
Urząd (organ administracji) załatwia sprawy: prowadzi postępowanie, zbiera dowody, wydaje decyzje. Sąd administracyjny kontroluje: bada, czy urząd zastosował właściwe przepisy i procedurę. Prosty test: jeśli czynność to "wydanie decyzji w sprawie", to administracja; jeśli "skarga na decyzję", to sąd.
Bo "załatwianie sprawy" oznacza merytoryczne prowadzenie postępowania przez organ administracji. Sąd administracyjny ma inną rolę: ocenia zgodność działań organu z prawem, a nie zastępuje urzędu w całym postępowaniu. Dzięki temu zachowana jest kontrola i równowaga między instytucjami.
To sprawdzenie, czy organ administracji działał legalnie: czy miał podstawę prawną, czy dotrzymał procedury, czy uzasadnił rozstrzygnięcie i czy nie naruszył praw strony. Kontrola nie jest "nadzorem kadrowym" ani zarządzaniem urzędem, tylko oceną zgodności z prawem w konkretnej sprawie.
Skargę wnosi się zwykle wtedy, gdy strona uważa, że organ administracji naruszył prawo (np. wydał wadliwą decyzję) albo nie załatwił sprawy w terminie (bezczynność). Na egzaminie ważne jest rozumienie idei: sąd administracyjny uruchamia się w trybie kontroli po działaniu lub zaniechaniu organu.
Nie. Stanowienie przepisów materialnego prawa administracyjnego należy do prawodawcy (np. ustaw) oraz organów wydających akty wykonawcze. Sąd administracyjny stosuje prawo w konkretnych sprawach i może je interpretować, ale nie jest organem, którego zadaniem jest tworzenie powszechnie obowiązujących przepisów.
Najczęściej uczniowie mylą sąd z urzędem i wybierają "załatwianie spraw administracyjnych". Inny błąd to utożsamianie wpływu orzeczeń z "tworzeniem prawa". Warto zapamiętać: administracja działa i wydaje decyzje, a sąd administracyjny kontroluje legalność tych działań na skutek skargi.
Przykładem jest wydanie decyzji administracyjnej w sprawie świadczenia, pozwolenia lub rejestracji, prowadzenie postępowania dowodowego czy wezwanie strony do uzupełnienia braków. Sądy administracyjne nie wykonują tych czynności "pierwszej instancji" w urzędzie, tylko oceniają je później w ramach kontroli.
Mianowanie lub powoływanie na stanowiska to czynności kadrowe właściwych organów i pracodawców w administracji, związane z zatrudnieniem i organizacją urzędu. Sąd administracyjny nie zarządza personelem organów administracji. Jego rola dotyczy kontroli legalności działań administracji, a nie obsady stanowisk.
Ucz się przez porównania: kto stanowi prawo, kto je wykonuje, a kto kontroluje. Rób krótkie fiszki: "organ administracji – decyzja/postępowanie", "sąd administracyjny – skarga/kontrola legalności", "prawodawca – przepisy". Na testach szukaj słów-kluczy w odpowiedziach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Dlatego poprawna jest odpowiedź o kontroli funkcjonowania organów, a pozostałe dotyczą innych władz i kompetencji."

Źródła:

  • Naczelny Sąd Administracyjny – strona informacyjna o sądach administracyjnych i ich zadaniach: https://www.nsa.gov.pl/ (podstrony informacyjne) - dostęp 2026-02-27
  • Gov.pl – informacje o postępowaniu i sądownictwie administracyjnym (serwis Rzeczypospolitej Polskiej): https://www.gov.pl/ (wyszukiwane treści dot. "sąd administracyjny", "WSA", "NSA") - dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – "Sądownictwo administracyjne w Polsce" (opis roli kontrolnej sądów): https://pl.wikipedia.org/wiki/S%C4%85downictwo_administracyjne_w_Polsce - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały informacyjne Naczelnego Sądu Administracyjnego o kompetencjach sądów administracyjnych
  • Podręczniki/opracowania z podstaw prawa administracyjnego i ustroju administracji publicznej
  • Vademecum egzaminacyjne dla kwalifikacji związanych z obsługą klienta w administracji (dział: środki zaskarżenia, sądy administracyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego